Skip to main content

YENİDOĞANIN FİZİK MUAYENESİ

KERNİKTERUS

Bilirubin ensefalopatisi olan kernikterus, indirekt bilirubinin bazal ganglionlar, hipokampus ve subtalamik alanlarına yerleşmesi, bu alanlardaki nöronların sarıya boyanması ve nekrozu ile giden patolojik bir tablodur. En sık Rh uyuşmazlığına bağlı hemolitik hastalıkta olmak üzere yenidoğanda indirekt bilirubinin aşırı yükselmesine neden olan birçok bozuklukta kernikterus gelişebilir. Üç evresi vardır:

  1. Evre: Letarji, emmeme, Moro refleksinin kaybı, tiz sesle ağlama, opistotonus ve konvülsiyonlar görülebilir. Ağır tablodaki bebeklerin bir kısmı bu evrede ölür. Yaşayanlar 2-3 ay kadar iyileşmiş görünür, fazla bulgu vermezler.
  2. Evre: Opistotonus, kas rijiditesi, irregüler ve istemsiz hareketler, konvülsiyonlar tekrar başlar. 2.yılda opistotonus ve konvülsiyonlar geçer, fakat istemsiz hareketler ve rijidite giderek artar.
  3. Evre: 3 yaş civarında tam nörolojik tablo oturur. Bilateral koreoathetosis, konvülsiyon, mental retardasyon, işitme kaybı, konuşma bozukluğu, şaşılık, gözlerde yukarı bakma defekti ve dişlerde mine tabakasında bozukluklar vardır.

Başta pretermlik olmak üzere hipotermi, asfiksi, asidoz, hipoalbüminemi, sepsis, menenjit ve bazı farmakolojik ajanlar gibi etkenler kernikterus riskini artırır.

HİPERBİLİRUBİNEMİDE TEDAVİ

Son yıllarda tedavideki en önemli değişiklik fototerapiye başlama ve exchange transfüzyonda özellikle sağlıklı yenidoğanda daha konservatif davranılması yolundadır.

 

FOTOTERAPİ

Etki mekanizması: Bilirubin birbirinden bağımsız 3 kimyasal reaksiyonla suda çözünen maddelere dönüştürülerek vücuttan safra ve böbrek yoluyla atılır.

1. Geometrik izomerizasyon: En hızlı ve en fazla olan (%80) yoldur. Normalde unkonjuge bilirubin 4Z, 15 Z yapısındadır, suda çözünmez. Işık adsorbe edince 3 E izomeri (4Z, 15E; 4E, 15Z; 4E,15E) oluşur. Suda çözünür olan bu izomerler yapısal olarak stabil olmadıklarından kendiliklerinden 4Z, 15Z yapısına dönüşürler. Bu durum fototerapi kesildikten sonraki (rebound) yükselmenin nedenlerinden biridir. Diğer neden plazmada azalan bilirubinin yerine dokudakilerin geçmesidir.

2. Yapısal izomerizasyon: Lumirubin oluşur. Bu olay yavaş ve irreversble özelliktedir. Yani lumirubin bir daha bilirubine dönüşmez. Safra ve idrarla atılır. Yarılanma ömrü kısa olduğu için fototerapi ile bilirubin düzeyinde düşme olmasının asıl nedeni limirubin oluşmasıdır.

3. Foto-oksidasyon: Bu yolun önemi azdır.

Fototerapi ile oluşan E izomerlerinin ve limirubinin safra ile itrahi (%70-80), idrar ile itrahından (%20-30) fazladır. Bu nedenle hepatoselüler hastalıklarda ve safra yollarının atrezisinde fototerapi yeterince etkili olmaz.

Komplikasyonlar:  Fototerapi uygulanan bebeklerin gözleri örtülerek retinanın zedelenmesi önlenmelidir.

 

  1. İnsensibl sıvı kaybında önemli miktarlarda artış olur.

2. Deri döküntüleri oluşabilir.

3. Bronz-bebek sendromu: Direkt bilirubini yüksek bebeklerin serumlarında çok miktarda porfirin ve bakır vardır. Bunların fototransformasyonu ile ciltte grimsi kahverengi bir renk oluşur. Fototerapinin kesilmesi ile genellikle bu bronz pigmentler kaybolur.

4.Diare: Barsak transit zamanı azalır. Fototerapi sırasında barsaktan fazla miktarda konjuge olmayan bilirubin atılmasına bağlı olabilir.

Fototerapi kongenital eritropoetik porfirili bebeklerde kontrendikedir. Deride şiddetli büllöz lezyonlara, hemolize ve ölüme neden olabilir.

 

EXCHANGE TRANSFÜZYON

 

Etkilenmiş kırmızı küreler vücut dışına alınıp parçalanmaları önlenerek bilirubin düzeyinin yükselmesi durdurulur. Doku ve serum bilirubin düzeyi düşürülür. Anemi düzeltilir ve kalp yetmezliği önlenir. Kullanılan kan en fazla 4 günlük olmalıdır.

Komplikasyonlar

1. Damarsal (Hava veya pıhtı embolisi, portal ven trombozu, ven yırtılması,NEC)

2. Kardiak (Aritmi, arrest, kalp yetmezliği, şok)

3. Metabolik

a.Hiperpotasemi : Depolanan kanda potasyum hızla artar. 2 günlük kanda 20mEq/L’ye ulaşır.

b. Hipokalsemi-,hipomagnezemi:CPD kan kullanıldığında içindeki sitrat kalsiyum ve magnezyumu bağlar.

c. Hipoglisemi:CPD kan 300-350 mg/dl glukoz içerdiğinden insülin salınımını uyararak rebound hipoglisemiye neden olur.

4. Kan yoluyla geçen hastalıklar

5. Graft vs host: İntrauterin transfüzyon yapılıp doğumdan sonra tekrar transfüzyon yapılanlarda ve immün yetmezlikli yenidoğanlarda görülür.

6. Diğer ( Verici KK’lerin mekanik hemolizi, hipotermi,ısıtma sırasında yanıklar, aspirasyon cerrahi komplikasyonlar, anemi)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir