Skip to main content

YENİDOĞANIN FİZİK MUAYENESİ

Fizyolojik yenidoğan sarılığının mekanizmaları

1. Karaciğer hücresine gelen bilirubin yükünün artması

Bilirubin yapımının fazlalığı

YD’nın KK volümünün fazla olması

KK ortalama ömrünün kısa olması

Hb dışı hem’den oluşan bilirubinin fazla olması

Enterohepatik sirkülasyonun fazlalığı

Beta-glukuronidaz enzim aktivitesinin yüksek olması

Barsak florasının gelişmemiş olması

2. Karaciğerde uptake yetersizliği (Ligandin 5. günde erişkin düzeyine ulaşır)

3. Konjugasyon yetersizliği (UDP-GT 6-14 haftada erişkin düzeyine ulaşır)

4. Ekskresyon (bilirubin yükü çok arttığında hız belirleyici basamak haline gelir)

5. Karaciğerdeki hemodinamik şok (dolaşımın umblikal venden portal vene geçmesi)

 

Fizyolojik sarılık Term Preterm
Başlama zamanı 2-3 gün 3-4 gün
Pik zamanı 3-4 gün 5-7 gün
Kaybolma zamanı 5-7 gün 8-12 gün
Maksimum bilirubin 12-13 mg/dl 15 mg/dl

 

Fizyolojik olmayan durumlar

  1. İlk 24 saatte ortaya çıkan sarılık
  2. Total bilirubinin 5 mg/dl/gün’den hızlı artışı: Termde > 12.9 ; Pretermde > 15
  3. Direkt bilirubin düzeyi > 2 mg/dl veya total bilirubin düzeyinin % 10’unu aşması
  4. Sarılığın termde 1 hf.dan, pretermde 2 hf.dan uzun sürmesi

Yenidoğanda fizyolojik sarılığı artıran durumlar

1. Irk ve genetik nedenler

2. Anneye ait faktörler: Diabetik anne, ileri anne yaşı, annenin sigara içmesi.

3. Doğuma ait faktörler: Doğumun oxytocin ile indüklenmesi, epidural anestezi, doğum şekli, göbeğin geç  klemplenmesi

4. Bebeğe ait faktörler:

Düşük doğum ağırlığı ve prematürite: PM bebeklerde term bebeklere göre eritrosit yıkımı fazladır ve glukuronil transferaz enzim aktivitesinin maturasyonu geç olur.

Cinsiyet: Erkek bebeklerde sarılık daha fazla görülür.

Beslenme: Düşük kalori alımı sarılık riskini artırır. Beslenme mekonyum çıkışını artırıp enterohepatik dolaşımı azaltır, barsak florasının oluşup bilirubinin parçalanmasını sağlar.

 

 

Anne sütü sarılığı: Anne sütü sarılığı hayatın 4-7. günlerinde başlayıp, 2-3.haftalarda 10-30 mg/dl gibi yüksek değerlere ulaşır ve anne sütü kesilmediği takdirde 3-10 hafta kadar yüksek kalabilir. Anne sütü kesilirse bilirubin düzeyleri birkaç günde normale döner ve tekrar anne sütü başlansa bile önceki değerlere ulaşmaz. Bundan başka hayatın 2-4.günlerinde görülen erken tip anne sütü sarılığı da vardır. Bunların patogenezi birbirinden farklıdır. Her ikisinde de bilirubin oluşum hızında artma yoktur. Erken formda sütün kendisi değil, yokluğu sarılığa neden olur. Mekanizması düşük kalori alımı ve mekonyum pasajındaki gecikmeye bağlı olarak enterohepatik sirkülasyonun artmasıdır. Geç formda ise patogenezde öne sürülen değişik mekanizmalar vardır:

i. Anne sütünde glukuronil transferazı inhibe eden maddeler: 5-beta-pregnan-3-alfa, 20 beta-diol,   serbest yağ asitleri gibi.

ii. Anne sütünde B-glukuronidaz aktivitesinin yüksek olması.

 

PATOLOJİK İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİ NEDENLERİ


Bilirubin yapımında artma

Kan grubu uyuşmazlıkları (ABO, Rh, Subgrup)

Herediter sferositoz

Hemolitik anemiler

Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği

Pirüvat kinaz eksikliği

Alfa talasemi

Beta talasemi

Vitamin K3’e bağlı hemoliz

Sepsis (Direkt bilirubinde de yükselme olur)

Hematom, pulmoner veya serebral kanamalar

Polisitemi

Kan yutulması

Bilirubinin enterohepatik dolaşımında artma

Pilor stenozu

Barsak obstrüksiyonu, ileus

Diyabetik anne bebeği

Bilirubin temizlenmesinde gecikme

Crigler-Najar sendromu (Tip I, II)

Gilbert sendromu

Metabolik hastalıklar

Galaktozemi

Tirozinemi

Hipermetiyoninemi

Hipotiroidi

Hipopituitarizm

Anne sütü sarılığı

Prematürite

A. Artmış bilirubin yapımı

I. Hemolitik hastalıklar: Yaşamın ilk 24 saatinde sarılık ortaya çıkan bir bebekte anemi, retikulositoz olması ve periferik yaymada hemoliz bulgularının saptanması hemolitik hastalığı düşündürmelidir.

1. İzoimmün hemolitik hastalık: Anne dolaşımına geçen fetal eritrositlerin annede izoimmunizasyona neden olması ile ortaya çıkar. Fetal eritrosit antijenlerine karşı annede oluşan IgG yapısındaki antikorlar plasentadan geçerek eritrosit membranına bağlanır ve bu eritrositler doku makrofajları tarafından temizlenir. Hemoliz ekstravaskülerdir. Parçalanmanın ana yeri KC ve dalaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir