Skip to main content

VİTAMİNLER

                                           Suda Çözünen Vitaminler:

9 tanedir. Pek çoğu ara metabolizma enzimlerinin koenzimlerinin öncüsüdür. Toksik değildirler, çok az miktarda depolanırlar. Gereğinden fazla alındığında idrarla atılırlar. Bu yüzden sürekli diyetle alınmaları gerekir.

1- Tiamin (vit.B1) : Biolojik olarak aktif formu tiamin pirofosfattır (TPP). Hata! Yer imi tanımlanmamış.-ketoasitlerin oksidatif dekarboksilasyonunda ve transketolaz reaksiyonlarında görev alır.

Piruvatın ve Hata! Yer imi tanımlanmamış.-ketoglutaratın oksidatif dekarboksilasyonu özellikle sinir sisteminde olmak üzere, pekçok hücrenin enerji metabolizmasında anahtar rol oynar. Tiamin eksikliğinde bu iki dehidrogenaz reaksiyonunun aktivitesi ile birlikte ATP üretimi azalır ve hücresel fonksiyonlar bozulur. Tanıda, eritrosit transketolaz aktivitesinin TPP eklenmesiyle artışı önemlidir.

 Beri-beri; İnfantil ve erişkin formu vardır. İnfantilde taşikardi, kusma, konvülsiyon ve tedavi edilmezse ölüm görülür. Erişkin tipte, cilt kuruluğu, irritabilite, kaslarda güç kaybı, düşünce bozuklıuğu ve progresif paralizi olur. İlerlerse kardiomegali ve kr.kalp yetmezliği gelişir.

Wernicke-Korsakoff sendromu: Gelişmiş ülkelerde tiamin eksikliği primer olarak kr. alkolizmle birlikte görülür ve diyetle yetersiz alıma veya barsaktan emilimin bozulmasına bağlıdır. Bazı alkoliklerde W-K sendromu gelişir, apati, hafıza kaybı ve göz kürelerinin ileri-geri hareketi ile karakterizedir.

Kaynakları, yağsız et, fasulye, fındık, balık ve tahıldır.

2- Riboflavin (vit.B2): Biolojik olarak aktif formları flavin mononükleotid (FMN) ve flavinadenindinükleotid (FAD) dir. Her ikisi de reversibl olarak 2 H+ atomu alabilir ve FMNH2 ile FADH2 oluşur. FMN ve FAD, bir substratın oksidasyonu veya redüksiyonunu katalizleyen flavoenzimlere sıkı bağlı olarak bulunur. Hata! Yer imi tanımlanmamış.-amino asit oksidaz, ksantin oksidaz, gliserol-3-P dehidrogenaz, süksinat dehid., açil coA dehid., piruvat dehid., Hata! Yer imi tanımlanmamış.-ketoglutarat dehid. ve NADH-dehid. reaksiyonlarında koenzim olarak görev yapar.

U.V. ışığı ile bozulur.

Eksikliği; Diğer vitamin eksiklikleriyle birlikte olur ama insanda önemli bir hastalığa yol açmaz. Eksiklik semptomları arasında, dematit, çeliozis ve glossit sayılabilir.

3- Niasin : Niasin veya nikotinik asit bir piridin türevidir. Biolojik olarak aktif koenzim formu NAD+ ve NADP+ dir. Nikotinamid de bir nikotinik a. türevidir. NAD ve NADP, oksidasyon-redüksiyon olaylarında, piridin halkasına bir hidrid iyonu alarak redükte olurlar (NADH ve NADPH).

İşlenmemiş tahıllar, süt ve et, karaciğerde bulunur. Az miktarda da triptofan metabolizmasından gelir.

Eksikliği; Pellegra meydana gelir. Cilt, g.i. trakt ve s.s.s. tutulur. 3D belirtisi olan dermatit, demans ve diare ortaya çıkar. Tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir. B6 eksikliği, niasin eksikliğine de yol açabilir (izoniazid kullanımı ile) ve pellegra olabilir. Malign karsinoid sendromda, triptofan serotonin sentezi için kullanıldığından yine pellegra tablosu oluşur. Hartnup hast. da da benzer tablo görülür.

Niasin, tip IIb hiperlipoproteinemi tedavisinde de kullanılır. Adipoz dokuda lipolizi önler, serbest yağ a.leri azlır, karaciğerde triaçilgliserol sentezi azalır, dolayısıyla da VLDL ve LDL de azalır.

4- Biotin : Karboksilasyon reaksiyonlarında koenzim olarak aktive CO2 taşıyıcısıdır. Enzimlerin lizin bakiyelerine kovalen olarak bağlanır. Hemen tüm gıdalarda, özellikle karaciğer, süt ve yumurta sarısında bulunur. Diyetle yeteri kadar alınır.

Eksikliği: Diyetin yanı sıra, intestinal bakterilerce de sağlandığından eksikliği pek görülmez. Diyete çiğ yumurta akının eklenmesi eksikliğe yol açabilir, dermatit, glossit, iştahsızlık ve bulantı olur. Çiğ yumurtada bir glikoprotein olan avidin bulunur, biotine sıkı bağlanarak barsaktan emilimini engeller.

5- Pantotenik asit : coA’nın bileşenidir. coA açil gruplarını aktive tiyol esterleri halinde taşıyan bir tiyol grubu içerir. Pantotenik a. yağ asidi sentetaz, piruvat dehid. ve Hata! Yer imi tanımlanmamış.-ketoglutarat dehid.ın da bir bileşenidir. Yumurta, karaciğer ve mayada bulunur. İnsanda eksikliği pek görülmez.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir