Skip to main content

TIP FİZYOLOJİ DERS NOTU

CRH                   TSH

Katekolaminler (β ve α2) NOSİTOL 2. İNOSİTOL TRIFOSFAT (IP3) SİNYAL YOLU

Gq proteini fosfolipaz C’yi aktive eder. Bu da membran fosfolipidlerini (PIP2) parçalayarak diaçil gliserol (DAG) ve IP3 oluşturur. IP3 endoplazmik retikulumdan kalsiyum salınımına neden olur. DAG protein kinaz C’yi aktive eder. Protein kinaz C bazı proteinleri fosforilleyerek hormonun fizyolojik etkilerini ortaya çıkarır. Fosfataz (defosforilaz) enzimi IP3 yıkımını sağlar.

IP3 sistemini kullanan hormonlar:

Oksitosin

GnRH

TRH

ADH

GHRH  

          Anjiotensin 2      

        Katekolaminler (α1 reseptörü)

3. FOSFOLİPAZ A2 SİNYAL YOLU

Bazı reseptörler (FGF beta, INF alfa, INF gama) membranda bulunan fosfolipaz A2 enzimini aktive ederler. FA2 enzimi membran fosfolipitlerinden, araşidonik asidi ayırmaktadır.  

           Araşidonik asit lipook¬sijenaz (LOX) yolu ile lokotrienlere (LTA, LTB, LTC, LTD, LTE) siklooksijenaz (COX) yolu ile pros¬toglandinlere (PGG, PGH, PGD, PGE, PGH, PGI) ve tromboksana dönüşmektedir. Araşi 4.TİROZİN KİNAZ SİSTEMİ      

      İnsülin, IGF- 1 (İnsülin benzeri büyüme faktörü), büyüme faktörleri (EGF, FGF, PDGF gibi Growth faktörler) tirozin kinaza bağlı reseptörleri kullanırlar.        

    Transforming growth faktörbeta (TGF- β), aktivin, inhibin ise serin ve tireonin kinazı kullanırlar. Bu kinazlar SMAD grubu transkripsiyon faktörlerini aktive ederler.   Transformin       Tirozin kinaza bağlı reseptörlerin membran dışında (alfa), stoplazmada (beta) olmak üzere iki komponentleri bulunmak¬tadır. Hormon, alfa alt birimine bağlandığında, stoplazmik beta parçasındaki tirozin kinaz aktive olur. Bu tirozin kinaz beta zincirinindeki bir tirozin rezidüsünü fosforile eder. Yani beta alt birimi kendi kendini fosforile (oto-fosforilasyon) etmiş olur. Fosforile olan beta alt kuyruğu aktivasyon kazanır. İnsulin beta kuyruğunu aktive ettiğinde beta kuyruğu IRS -1 (İnsulin reseptör substans)’i fosforile ederek bu substansın aktive olmasını sağlar.

Büyüme faktörleri, beta kuyruğunu aktive ettiğinde beta kuy¬ruğu Ras’ı fosforiller. Ras fosforillenince aktive olur. Ras, MAP ve MAP kinaz aktive olur. Sonuçta TF (transkripsiyon faktör) aktive olup DNA ya geçer. DNA’dan transkripsiyon yaptırılır.

5. SİKLİK GMP (CGMP) SİNYAL YOLU

        NO (Nitrik oksit), CO(Karbonmonoksit) ve ANP (Atrial Natri Üretik Peptid) cGMP ikinci habercisini kullanarak hücresel etkilerini oluşturur.        

         NO membranlardan kolaylıkla diffüze olur ve düz kas stoplazmasındaki solubl guanilat siklaz enzimine bağlanır. ANP ise düz kas membranındaki guanilat siklaza bağlanıp etki eder.

          Guanilaz siklaz ile GTP, cGMP’ye çevrilir. cGMP, protein kinaz G üzerinden düz kasta gevşeme oluşturmaktadır. C-GMP, fosfodiesteraz tip V tarafından yıkılır.

          NO, arjinin aminoasidinden NO sentaz enzimiyle sentez edilmektedir. Nitrat tipi ilaçlar nitrik oksit üzerinden damar gevşetici etki oluştururlar. NO 6. KÜÇÜK G PROTEİNLER

           Gs, Gi, Gq gibi G proteinleri alfa, beta, gama, olmak üzere üç parçalıdırlar. Bu nedenle heterotrimerik G protein olarak adlandırılırlar.

Küçük G proteinleri ise tek parçalıdırlar. Küçük G proteinler Sınıf Olası fonksiyon

Ras Sinyal iletimi (büyüme faktörü ve MAPkinaz yollarının kontrolü) Rac, CDC42 Sinyal iletimi (hücresel stres yanıtlarının ve MAPkinaz yollarının kontrolü) Rab Sinaptik veziküllere lokalize, burada vezikül yönlendirilmesi ve eksositoz düzenlenmesi ile ilgili Rho Hücre iskeleti yapılarının düzenlenmesi (ör. aktin miyofilamentleri) ARF (ADP-ribosylation factor) GIS’in ADPribozilasyonu; Golgi kompleksinin toplanması ve fonksiyonu EFTU (Eukaryotic elongation factor) Ribozomlarla ilişkiliprotein sentezini düzenliyor Raf RNA ve proteinin nükleersitoplasmik yönlendirilmesi