Skip to main content

SOLUNUM SİSTEMİ

Kodein karaciğerde kısmen morfine dönüşür.

Dekstrometorfan ise sentetik morfinin türevidir.

Dekstrometorfan özellikleri;

-SSS’ni baskılamaz

Konstipasyon yapmaz.

-Hava yolunu kurutmaz.

Mukosilier transportu bozmaz.

-Bağımlılık yapmaz.

  -Analjezik değildir.

EKSPEKTORANLAR

Mukokinetik ilaçlarda denir.

Mide mukozasını stimüle edip refleks etki ile indirekt olarak hava yolu dış salgı bezlerinin salgısını artırarak balgamı sulandırırlar. (İpeka)

Bir kısım ekspektoranlar ise bu bezlerden itrah edildikleri için salgıya direkt olarak artırıp balgamı sulandırırlar. (İyot, gayanfelin, bromheksin, ambroksol)

            Ambroksol akciğer maturasyonunu arttıran expektorandır.

N-asetil sistein tipik bir mukolitik ilaçtır. N-asetil sistein, balgamdaki mukoprotein moleküllerini depolimerize eder.

 

ASTIM TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR

Astma tedavisi 2 türlüdür;

-Profilaksi tedavisi

-Kriz tedavisi

Bronşial obstrüksiyona neden olan en sık üç faktör: Bronkokonstriksiyon, inflamasyon ve akciğer elastisite kaybının olmasıdır. Astımlıların % 70 i extrensek (Th2 ve IgE ) iken, % 30 intrensek astımdır.

 

Anti-astmatikler;

1. Beta-mimetikler (=beta agonist)

2. Fosfodiesteraz inhibitörleri

3. Antimuskarinik ilaçlar

4. Mast hücre stabilizatörleri

5. Glukokortikoidler

 

Beta-adrenerjik reseptör agonistleri

Bronş düz kaslarında cAMP yükselmesine ve bronkodilatasyona neden olur.

Hem proflaksi hem de krizde kullanılabilir.

Sürekli uzun süre kullanılırlarsa bronkodilatatör etkilerine karşı kısmen tolerans gelişir.

 Astım tedavisinde kullanılan ilaçlar arasında bronkodilatör etkisi en fazla beta agonistlerdir.

 En önemli yan etkileri taşikardi ve aritmi yapabilmeleridir.

Kalp üzerindeki bu stimulan etkiyi azaltmak için selektif etkili beta 2 agonistler kullanılır.

Selektif Beta-2 Agonistleri

-Metaproterenol

-Terbutalin

-Salbutamol

-Salmeterol

-Formoterol

Beta2-agonistlerin antiinflamatuar etkileri yoktur ve hiçbir zaman kronik astımın tedavisinde yalnız başlarına kullanılmamalıdır.

Salmeterolün etki süresi uzundur ve en az 12 saat süren bronkodilatasyon sağlar. Bu yüzden akut astım ataklarında kullanılmaz.

 

Glukokortikoidler

Günde birden fazla beta2-mimetiğe ihtiyacı olan orta ve ağır derece astımı olan hastalarda ilk tercihtir.

Ağır astımda kısa süreli sistemik steroid tedavisi gerekebilir.

İnflamasyonun etkin kontrolünün yapılabilmesi için sürekli olarak kullanılmalıdır.

Direkt bronkodilatör etkileri yoktur.

Etkileri, bronkodilatör ilaçların aksine hemen başlamaz.

Beta-mimetik ilaçlara tolerans gelişmesini önlerler.

Düz kasta Beta-reseptör dansitesini artırırlar.

Profilaktik tedavide kullanılırlar.

Glukokortikoid inhalasyonun en sık görülen yan tesiri ses kısıklığıdır. (disfoni)

Aerosol öksürük yapabilir.

Kronik aerosol tedavisi ile sürrenal supresyonu tehlikesi düşük derecedir.

-Beklametazon

-Flutikazon

-Dipropionat

-Flunisolid

-Tiramsinolon

-Budesonid

 

Fosfodiesteraz inhibitörleri

Proflakside en çok tercih edilen teofilindir.

Brokondilatatör olarak efikasitesi, beta-mimetiklere göre düşüktür ve etki süresi daha kısadır.

Beta-mimetiklere üstünlüğü ise uzun süre kullanımda tolerans gelişmemesidir.

Beta-mimetiklere tolerans gelişmesi teofilinin etkinliği azaltmaz.

Mast hücrelerini stabilize eder.

Mukosilier klerensi artırır ve solunum merkezini uyarır.

Kronik hastalığın semptomlarını ortadan kaldırır.

Terapötik aralığı dardır.

Diafragma kontraktilitesini artırırlar. (KOAH)

Tahriş edici etkisiyle inhalasyon suretiyle kullanılmaz.

Karaciğerde metabolize edilerek elimine edilir.

Aminofilin kriz sırasında i.v. yoldan uygulanır.

Yan etkileri:

-Bulantı-kusma (en sık)

-Baş ağrısı

-Karın ağrısı

-Sinirlilik

-Uykusuzluk

-Baş dönmesi

-Aritmi

-Mide asit salgısında artış

-Hipokalemi

 

Aşırı dozda veya IV injeksiyonu hızlı verildiğinde aritmi, postüral hipotansiyon, ajitasyon ve konvulsiyon yapar ve ölüm neden olabilir.

 

Antimuskarinik ilaçlar (ipratropiyum)

   Beta-mimetiklere göre da zayıf etkilidirler.

Vagus sinirinin kontrol ettiği bronş düz kas kontraksiyonunu ve mukus sekresyonunu azaltır.

   İpratropiyum (Atropin derivesi) adrenerjik agonistleri tolere edemeyen hastalarda yararlıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir