Skip to main content

SOLUNUM SİSTEMİ

Hastaların akciğerlerinde gelişen patoloji inhale edilen tozun miktarına, partiküllerin boyut (1-5 m-tm çaplı olanlar terminal hava yollarına ulaşabilirler, en tehlikeli durum) ve şekline, eriyebilirliğine, ek iritan bulunup bulunma­masına göre değişir.

Akciğer alveollerine aspirasyon ile ulaşan inorganik tozlara karşı gelişen defansta ön planda rol alan hücreler alveoler makrofajlardır.

 

Antrakozis

Akciğerde karbon tozlarının birikimini tanımlar. Büyük şehirlerde yaşayanlar ve sigara kullanıcıları risk altındadır. Sadece karbon tozları içeren antrakosis birikimi, klinik açıdan sıklıkla asemptomatiktir.

 

Kömür işcisi pnömokonyozu

Siyah akciğer hastalığı olarak da bilinir. Kömür tozu kar­bon ve silika tanelerini beraber içerir.

 

Üç farklı klinik tabloya ayrılır.

Asemptomatik antrakozis: pigment birikimi belirli bir hücresel reaksiyon ve klinik bulgu oluşturmadan ger­çekleşir

Basit kömür işcisi pnömokonyozu: pulmoner dis­fonksiyon oluşturmayan, makrofaj birikimi ile karakte­rize, 1-3 cm çaplı nodüllerle gider, klinik bulgu vermez.

İleri olgularda ise tablo progresif masif fibrozis, (akciğer fonksiyonunu bozan yoğun fibrozis gelişimi, 2­10 cm çaplı nodüller izlenir. Rekstriktif akciğer hastalığı) kadar değişir. Klinik pulmoner disfonksiyon, pulmoner hipertansiyon ve kor pulmonale ile sonuçlanır.

Basit pnömokonyozda, akciğerde kömür ya da toz içe­ren alveoler makrofajlar tarafından oluşturulan ve çev­resinde hafif fibrozis izlenen nodüller (kömür nodülleri) bulunur. Asemptomatik basit kömür işçisi pnömokon­yozunda nodüller 1-2 mm iken komplike olgularda 1-10 cm çaplı nodüller gelişir.

Kömür tozları alveoler makrofa­jlar ile daima bölgesel lenf nodlarına taşınır.

Özellikle akciğerin üst loblarını ya da alt lobun üst seg­mentlerini tutar. Bu tabloya sıklıkla sentrilobüler amfizem eşlik eder.

 

Kaplan sendromu

Romatoid artriti ve pnömokonyozu beraber bulunan olgularda akciğerde hızlı gelişen yaygın nodüler lezyon­ların bulunuşunu tanımlar.

Kömür tozu Pnömokonkonyozlarının akciğer karsinomu için predispozan bir özelliği yoktur (son yıllarda mide karsinomu için predispozan kabül edilmekte).

Tüberkülozun bu bireylerde görülme olasılığı artmıştır. Kronik bronşit ve amfizem olasılığı da (sigaradan ba­ğımsız) daima artar.

 

Kaplan sendromu

 

Asbestozis:

 

Asbesto

İnhalasyonla alınan asbest liflerine karşı akciğerin diffüz interstisyel hücresel ve fibrotik reaksiyonudur

-Nefes darlığı

-Bilateral bazal raller

-Çomak parmak

Asbestozisde asbest cisimciklerinin etrafında Fe birikmesi sonucu ferriginöz cisimcikler oluşur.

Fren balatası işçilerinde gözlenir.

 

 

Akciğer grafisi:

Küçük irregüler veya çizgisel dansiteler ile oluşan yoğun infiltrasyonların bulunduğu küçük akciğer

Alt zonlar daha yoğun tutulur

Restriktif tip solunum bozukluğu

Asbeste bağlı Non neoplastik plevral lezyonlar:

Plevrada sıvı toplanması

Plevral plak oluşumu (en sık pulmoner lezyon)

Diffüz plevral kalınlaşma

Non neoplastik

 

Kanser

En fibrojen ve karsinojen asbest lifleri çapı 0.5 mikrondan küçük ve boyu >5 mikron olan liflerdir. En tehlikeli karsinojen tür ise krokidolit, erinoit (mavi asbest)’tir.

Kolon kanseri ve larinks kanseri riski de artar.

 

 

Bronş karsinomu

Sigara içen kişilerde asbeste maruz kaldıklarında risk artar. Asbeste maruz kalan kişilerde sıklıkla akciğer  adenokarsinom gelişir

 

Malign plevral mezotelyoma

Sıklıkla pariyetal ya da viseral plevradan, nadiren periton­dan çıkan mezotel hücrelerinden köken almış bifazik ka­rakterde (epiteliyal + mezankimal) habis tümördür.

Olguların %50’sinde asbestoz hikayesi vardır. Sıklıkla 25-­40 yaşların tümörüdür.

Sigara + asbest, bronş karsinomu olasılığını sinerjik ola­rak arttırır fakat mezoteliyoma üzerinde sigaranın hiçbir etkisi yoktur ve mezoteliomalar sadece asbestin etkisi ile gerçekleşir. Asbeste maruz kalan birinde asbestli ortam­dan uzaklaşsa da mezoteliyoma risk azalmaz.

Asbest maruziyeti sonrası plevrada gelişen lezyonlar “lokalize fibröz plak­lar” dır. Bu plaklar sıklıkla multipledır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir