Skip to main content

Sinir Sistemi

N. OCULOMOTORIUS

İki tane motor nukleusu vardır.

  • Nucleus motorius (ana motor nukleus); m. rectus lateralis ve m. obliquus superior hariç, kalan ekstraokular göz kaslarını ve m. levator palpebra superioris’i uyarır.
  • Nuclei viscerales (Parasimpatik nukleus = Edinger – Westphal); parasimpatik çekirdeğidir.

N. oculomotorius, seyri sırasında a. cerebelli superior ile a. cerebri posterior arasından geçer. Sinus cavernosusun dış duvarından ve fissura orbitalis superiordan geçip orbitaya gelir. Bu sinirin uyardığı ekstraokular kaslar aracılığı ile göz; yukarı, aşağı yada içe bakar.

Sinirin felcinde eksternal strabismus, diplopi ve ptozis olur. Ayrıca direk ve indirek (konsensual) ışık refleksi ile akomodasyon refleksi kaybolur.

 

 

 

N. TROCHLEARIS

Tamamen motor sinirdir. Çekirdeği mezensefalon’dadır.

Kranial sinirlerin en incesi ve en uzun intrakranial seyir gösterenidir.

Beyin sapını arka yüzünden terkeden ve çift yapraz yapantek kranial sinirdir.      Seyri sırasında n. oculomotorius ile birlikte a. cerebri posterior ile a. cerebelli superior arasından, sinus cavernosus’un dış duvarından ve fissura orbitalis superiordan geçip, orbitaya girer. M. obliquus superior’u uyarır.

Bu sinirin lezyonlarında kişide diplopi olur. Hasta diplopiyi önlemek için başını lezyonun karşı tarafına çevirir. Bu hastalar özellikle merdiven inerken güçlük çekerler.

N. TRIGEMINUS

En kalın kranial sinirdir. 3’ü duyu, 1’i motor olan 4 tane nukleusu vardır.             Duyu çekirdeklerine V,VII,IX ve X. kranial sinirlerin dalları tarafından baş ve yüzden alınan genel somatik duyular getirilir. Bu duyuların 1. nöronları ilgili kranial sinirlerin kendi ganglionlarında (gg. trigeminale, gg. geniculi, gg. superius, gg. superius)’dır.

  • Nucleus principalis nervi trigemini; baş – yüzün hafif dokunma ve basınç duyularının 2. nöronları bu çekirdektedir.
  • Nucleus spinalis nervi trigemini; baş – yüzün ağrı ve ısı duyularının 2. nöronları bu çekirdektedir.
  • Nucleus tractus mesencephalici nervi trigemini; çiğneme, mimik ve ekstraokular kaslardan gelen proprioseptif duyunun 1. nöronları bu çekirdektedir.

Bu üç çekirdekten çıkan nöron uzantıları, orta hatta çapraz yaptıktan sonra, lemniscus trigeminalis adı altında thalamus’un ventral posteromedial nukleusundaki 3. nöronlarla sinaps yapar. 3. nöron uzantıları da gyrus postcentralis’de 3,1,2 numaralı Broadmann alanında sonlanır.

  • Nucleus motorius nervi trigemini; bu nukleusdan çıkan motor lifler, çiğneme kasları, m. tensor tympani, m. tensor veli palatini, m. mylohyoideus ve m. digastricus’un venter anterior’unu uyarır.

N. trigeminus’un petroz kemiğin apeksinde lokalize büyük bir ganglionu vardır. Gg. trigeminale denilen bu gangliondan 3 önemli dalı çıkar. Bu dallar; n. ophtalmicus, n. maxillaris ve n. mandibularis’dir.

 

N. ophtalmicus ve n. maxillaris sadece duyu liflerinden ibarettir. Her iki sinirde sinus cavernosus’un dış duvarından geçer. İlk sinir, fissura orbitalis superiordan geçerek orbita boşluğuna girer. İkincisi ise, foramen rotundumdan geçerek fossa pterygopalatina’ya gelir. N. mandibularis, hem duyu hem de motor lif içerir. Foramen ovaleden geçerek fossa infratemporalis’e gelir.

N. ABDUCENS

Gözün ekstraokular kaslarından m. rectus lateralis’i uyarır. Fossa rhomboidea’da colliculus facialis’in altındadır. Seyri sırasında petroz kemiğin apeksi ile lig. petrosphenoidale tarafından oluşturulan Dorello kanalından geçer. Daha sonra a. carotis interna ile birlikte sinus cavernosus’un içinden geçer. Fissura orbitalis superior’dan geçip orbitaya gelir.

Uzun intrakranial seyri nedeniyle; kafa travmalarında ve KİBAS’dan sık olarak etkilenir. Lezyonlarında internal strabismus ve horizontal diplopi olur.

N. FACIALIS

Hem motor hem de duyu lifleri içerir. 3 tane nukleusu vardır.

  • Nucleus nervi facialis: Bu çekirdekten çıkan motor lifler, mimik kaslar, kulak kasları, m. stapedius, m. platysma, m. stylohyoideus ve m. digastricus’un venter posterior’unu uyarır.  Motor lifler, n. abducens’in çekirdeğinin etrafından dolanarak fossa rhomboidea’da görülen colliculus facialis’i oluşturur.
  • Nucleus salivatorius superior: Parasimpatik nukleusdur. Glandula submandibularis, Glandula sublingualis ve Glandula lacrimalise parasimpatik uyarı bu nukleusdan çıkar.
  • Nuclei tractus solitarii:Tat duyusunun 2. nöronları bu çekirdekte bulunur. VII, IX ve X. kranial sinirlerin ganglionlarında bulunan 1. nöronların uzantıları bu çekirdekteki 2. nöronlarla sinaps yapar. Bu nöronların uzantıları çapraz yapıp karşı tarafa geçer ve thalamusun ventral posteromedial nukleusundaki 3. nöronlarla sinaps yapar. 3. nöronların uzantıları da kortikal tat alanına (43 numaralı Broadmann alanı) gider.

                 N. intermedius, fasial sinirin duyu köküdür. Ganglion genicul’deki unipolar hücrelerin santral uzantıları tarafından oluşturulur. Aynı zamanda presinaptik parasimpatik liflerde içerir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir