Skip to main content

Sinir Sistemi

V,VII,IX ve X. kranial sinirler baş – yüzden ağrı, ısı, dokunma, basınç ve proprıosepşın duyularını taşır ve bu nedenle GSA lif içerir

VII,IX ve X (tat duyusunu taşır) ile I. (koku) kranial sinirler ÖVA lif içerir

II (görme) ve VIII. (denge – işitme) kranial sinir ÖSA lif içerir

VII,IX ve X. kranial sinirler organ mukozalarından duyu taşıyan GVA lif içerir. Bu lifler ile alınan duyu, nuclei tractus solitarii’ye getirilir.

Kranial sinirlerin motor nukleusları, impulsları cortex cerebri’den tractus corticonucleares (corticobulbaris) aracılığı ile alır.  Bu yol, motor çekirdeği olan kranial sinirlerin, üst motor nöronudur.

Kranial sinirlerin parasimpatik (GVE) liflerinin kaynaklandığı parasimpatik nukleuslar;

  • Edinger- Westphal; III. kranial sinirin parasimpatik çekirdeğidir. Mesencephalon’da lokalizedir. Parasimpatik ganglionu, ganglion ciliare’dir. Hedef organı m. ciliaris ve m. sphincter pupilla’dır.
  • Nucleus salivatorius superior; VII. kranial sinirin parasimpatik çekirdeğidir. Pons’da lokalizedir. Parasimpatik ganglionları ganglion submandibulare ve ganglion pterygopalatinum’dur. Hedef organları glandula submandibularis, glandula sublingualis ve glandula lacrimalis’tir.
  • Nucleus salivatorius inferior; IX. kranial sinirin parasimpatik çekirdeğidir. Bulbus’da lokalizedir. Parasimpatik ganglioni gg. oticum’dur. Glandula parotidea’nın parasimpatik uyarısı ile ilgilidir.
  • Nucleus dorsalis vagi; X. kranial sinirin parasimpatik çekirdeğidir. Bulbus’da lokalizedir. Parasimpatik ganglionları organ duvarlarındadır. Flexura sinistra coli’ye (yada colon transversum’un 2/3 sağ kısmına) kadar olan torakal ve abdominal organların parasimpatik uyarısı ile ilgilidir.

 

 


N. OLFACTORIUS

Concha nasalis superior’un yukarısında yer alan olfaktor mukozadaki bipolar nöronlardan başlar. Bu nöronlar, insanlarda çoğalabilme özelliği olan tek nöron tipidir. Santral uzantıları (n. olfactorius) etmoid kemiğin kribriform laminasından geçerek bulbus olfactorius’da bulunan mitral ve tufted hücreleri ile sinaps yapar. Bu hücrelerin bulbus’dan başlayan aksonları, tractus olfactorius’u oluşturur. Tractus olfactorius’u yapan lifler iki alana gider.

1.  piriform (prepiriform) korteks; primer olfaktor kortekstir.

2.  entorhinal korteks = 28 numaralı Broadmann alanı olup, sekonder olfaktor korteks olarak bilinir.

Bir kısım lif, commissura anterior’da çapraz yaparak karşı taraf bulbus olfactorius’a da gider. Olfaktor yolların (koku duyusunun) diğer duyulardan en önemli farkı, thalamus’a direk uğramadan serebral kortekse gitmesidir. Koku duyusu ile ilgili yapıların tümüne rhinencephalon adı verilir. Limbik sistemi oluşturan yapıların bir çoğu rhinencephalon içindedir. Corpus amygdaloideum, koku yolları ile ilgili bazal çekirdektir.

N. OPTICUS ve GÖRME YOLLARI

Görme yolunun 1. nöronu fotoreseptör hücreler (koni ve basil)’dir. Koni hücreleri renkli ve keskin görme ile ilgili olup, kuvvetli ışık uyarısı ile uyarılırlar. Macula lutea’da (fovea centralis) sadece koni hücreleri bulunur. Bu hücrelerin fotopigmenti opsin’dir. Basil hücreleri ise renksiz görme ile ilgili olup, düşük şiddetli ışıkta uyarılır. Basil hücrelerinin fotopigmenti rhodopsin’dir. Discus nervi optici’de fotoreseptör hücre yoktur. Görme yolunun 2. nöronları bipolar ganglion hücrelerdir. 3. nöronu ise retinal ganglion (multipolar) hücreleridir. Retinal gg. hücrelerinin uzantıları n. opticus’u oluşturur. Bütün bu nöronlar arasındaki integrasyonu, internöronlar (Amacrin ve Horizontal hücreler) sağlar.

Beynin bir uzantısı olarak kabül edilen n. opticus, beyin zarları tarafından sarılmıştır. Bu nedenle BOS’ndaki basınç artışları, sinirin içinden geçen a.v. centralis retinae’da obstruksiyona yol açarak, discus nervi optici’de ödeme (papilledema) neden olabilir. Ayrıca n. opticus’u oluşturan liflerin miyelin kılıfını da oligodendrositler yapar (diğer kranial sinirlerde Schwann hücreleri yapar).

Her iki gözün görebildiği alana, görme alanı adı verilir. Görme alanındaki objeler, retina alanında tersine olarak düzenlenmiştir. Örneğin, görme alanının üst – sağ çeyreği, her iki gözün retinasında alt – sol çeyreklerde, görme alanının alt – sol çeyreği ise, her iki gözün retinasında üst – sağ çeyreklerde temsil edilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir