Skip to main content

SANTRAL SİNİR SİSTEMİ VE FARMAKOLOJİSİ

Deride ağrılı uyaranlara karşı oluşan multisinaptik reflekstir. Yanıt  aynı tarafta fleksör kasların kasılması ve karşı tarafta ekstansör kasların kasılması ile olmaktadır. Karşı taraf ekstansiyona çapraz akstansiyon adı verilir. Böylece organ zarar verici etkenlerden uzaklaşmış olmaktadır.

geri

Gama-motor nöron ve Kas iğciği

              Kas iğciğini inerve eder. Kas iğciğinin sensitivitesini ayarlar. Böylece kas kontraksiyonu sırasında en uygun cevabı verir.

              Gama deşarjı artarsa kas iğciği boyu kısalır. Kas iğciğinin boyu kısalırsa daha hassas hale gelir. Böylece kas iğciği kasın boyundaki küçük bir miktar uzamayı bile algılar. Bu nedenle refleksler daha kolay alınır.

 

Gama deşarjı üzerinde korteksten gelen sürekli inhibisyon vardır. Medulla spinalis kesilerinde bu inhibisyon ortadan kalkar. Bu nedenle kasa giden gama deşarjı artar. Böylelikle tendon refleksleri artmış olarak alınır.

 

gama

 

DENERVASYON HİPERSENSİVİTESİ

 

                 İkinci motor nöron hasarlarında, kasa giden asetilkolin miktarı azalır. Bu nedenle azalan asetilkolini daha iyi bağlayabilmek için iskelet kasında bulunan nikotinik reseptör sayısı artar.

Bu olaya up-regülasyon denir. Artan reseptörler dolşımda bulunan küçük miktardaki asetilkolini bile bağlayabilirler. Bu durumda kasta titremeler oluşur. Bu titremelere fasikülasyon adı verilir. Bu olaya denervasyon (sinirsizleştirme) hipersensivitesi denir.

 

 

NÖROTRANSMİTTER ve İLİŞKİLİ İLAÇLAR

Amin yapılı nörotr DopaminNoradrenalin/adrenalin

Serotonin

Asetil-Kolin

HistaminAminoasit yapılı GABA Glisin

Glutamat

               AspartatPeptit yapılı Hipotalamohipofizer hormonlar: ADH, Oksitosin, ACTH, GH, TRH, GnRH.Endojen opioid hormonlar: Enkefalin, Endorfin, Dinorfin

Taşikininler: SP, CGRP, Nörokinin A, Nöropeptit Y

Barsak hormonları: VIP, Kolesistokinin, Gastrin, İnsülin, Somatostatin.Nükleotit yapılı ATPAdenozinYağ asidi türevi Anandamid (araşidonik asit türevi)

 

NORADRENALİN

SSS’de noradrenerjik nöronların büyük kısmı 4. ventrikül tabanında bulunan Locus Ceruleus (LC)’da bulunmaktadır.

NORADRENALİN

 

α ve β reseptörler üzerinden etki gösterir. SSS’de bu sistemin aktivasyonu; dikkat kesilme, korku ve alarm durumu ile kendini belli eden panik reaksiyonuna yol açar. Ayrıca anksiyete ve tremor oluşturur. Buna karşılık bu sistemin etkinliğinin azalması depresyon gelişiminde rol oynamaktadır. REM uykusundan sorumludur.

NORADRENALİN 1

Noradrenerjik nöronların nörohormonal etkileri bulunmaktadır. NE, GnRH ve ACTH salınımını arttırır. SSS’de noradrenalinin major metaboliti MHPG (3-metoksi 4-hidroksi fenilglikol)’dir.

 

DOPAMİN

Dopaminerjik nöronların çıkış kaynağı Mezensefalonda substansia nigradır.

                    Ayrıca hipotalamustan salınır ve prolaktin sekresyonunu inhibe eder. TRH ise prolaktin salınımını stimule eder.

                    Tirozin amonoasidinden yapılır. Presinaptik geri alım mekanizması ile sinapstan geri alındığı gibi, MAO ve COMT ile metabolize edilebilir. Yıkılım ürünü HVA (Homovanilik asit)

                       D1 ve D5 reseptörleri Gs proteini yardımıyla adenilat siklazı aktive ederler.

                       D2, D3, D4 reseptörleri Gi proteini ile adenilat siklazı inhibe ederler.

D1 reseptörü

En çok nigrostriatal yolakta bulunur. Lokomotor sistemle ilgili hareketlerin başlatılmasında rol oynar.

D2 reseptörü

Striatumda ve mezolimbik yollarda bulunan ana dopaminerjik reseptördür. Ekstrapiramidal sistemle ilgili motor etkilerde rol oynar. Mezolimbik hiperaktivasyon şizofreni hastalarında görülür.

 

 

 

D3 reseptörü

Daha çok limbik sistemde yerleşmiştir. Emosyonel ve kognitif süreçlerde önemli rol oynarlar. Dopamin deney hayvanlarında seksüel aktiviteyi arttırır. Kur davranışı oluşturur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir