Skip to main content

PATOLOJİ

● İnosiMlipid (IP3) yolu

● cAMP yolu

● JAK/STAT yolu gibi

Ñ

Nükleusda proonkojenlerin aktivasyonu

(myc, ras, jun, fos gibi)

Mitotik uyarının nükleusa iletilmesi ve hücrenin G0 ® G1 geçişini yapması

Ñ

Cyclin D

(diğer siklinler gibi cyclin D unstable bir molekül olup aktive CDK4 ile bağlanamaz ise ubikuitin ile işaretlenerek proteozom üzerinden hızla yıkılır)

Ñ           

Ñ       ¬    CDK4

Ñ

Cyclin D / CDK4 (aktif kompleks)

Hücrenin mitoza girip girmeyeceği bu akşamada kontrol edilir

Ñ

Ñmitozun inhibisyonu ¬ p21 (CDK inhibitörü) ¬ p53

Ñmintozun inhibisyonu ¬ p16lNK4

Ñ

RB fosforilasyonu

E2F / DP1 / RB kompleksi

Ñ

Aktif E2F

Ñ

Cylin E transkripsiyonu

(Cyclin A, DNA polimerase, diğer genlerin aktivasyonu)

Ñ

Cyclin E

Ñ

Ñ     ¬   CDK2

Ñ

Cyclin E / CDK2 (aktif kompleks)

Ñ

Ñmitozun inhibisyonu   ¬   p27

Ñ

Hücre G1-S geçişini yapar

Ñ

Cyclin A / CDK2 (aktif kompleks)

Ñ

Ñ

Hücre S – G2 geçişini yapar

Ñ

Cyclin B / CDK1

Ñ

Ñ

Hücre G2 – M geçişini yapar

Mitoz gerçekleşir

 

Bu nükleusta c-jun ve c- fos gibi spesifik taranskripsiyon faktörlerini (proonkogenlerı) fosforiller, takiben proonkojende aktif gen ekspresyonu izlenir; hücre G0’dan, G1’e girer.

b- Fosfoinozitid-3-Kinaz yolu (P13)

Tirozin kinaz üzerinden çalışır, fakat her tirozin kinaz uyarısı aynı sinyali taşımaz, hücre üzerinde farklı etkileri bulunur. PI3 kinaz yolu sitoplazmada Akt üzerinden nük­leusta transkripsiyonu uyarıro

c- İnositol-Lipid (IP3) yolu

Hem tirazin kinaz üzerinden hem de G proteininin kul­landığı yedi kısımlı reseptör üzerinden çalışır.

IP3-duyarll kalsiyum kanalları ER membranında bulunur, uyarı hücre içinde kalsiyum depolarının boşalmasına neden olur.

DAG ve kalsiyum sitoplazmada protein kinaz Cyi aktive eder, bu da farklı hücre komponentlerini fosforiller ve hücre büyümesi ve metabolizmasında rol alır.

 

d- cAMP yolu

Kemokinler, adrenalin ve glukagon bu yolla çalışır. Hücre yüzeyinde yedi kısımlı reseptöre tutunurlar (G-proteini ile ilişkili reseptörler), bu yolun sekonder habercisi cAMP dir. cAMP protein kinaz A’yı aktive eder, bu da hedef gen­lerin ekspiresyonunu uyarır.

 

e- JAK/STAT yolu

Sitokin reseptör yolunu tanımlar ve intrensek kinaz akti­vasyonunu kullanmazlar. Sıklıkla fonksiyonel ihtiyacın (strese cevap) karşılanması için gereken proliferatif cevabı oluştururlar.

Hücre siklusu ve siklinler: Hücrelerin hücre siklusuna girişleri siklinler tarafından kontrol edilir. Siklinler bu işi “sikline bağımlı kinaz” (CDK) yardımı ile yaparlar.

Bir hücrenin G1 fazından S fazına geçmesi mitozun kontrol noktasıdır ve bunu RB geni kontrol eder. RB geninin ne zaman aktive olacağına ise Siklin-D karar verir. Sağlıklı hücre siklin kinazlar için inhibitor de üretir.

Siklinde, kinazlarda ya da inhibitörlerdeki hasarlar hücrenin sürekli mitoza girmesi ile sonuçlanabilir.

Proonkojenlerin uyarılması G0-G1 geçişini; Cyelin D/CDK4 kompleksinin inaktive edilmemesi ile RB un fosforilasyo­nu üzerinde Cydin E/CDK2 oluşumu S-G2 geçişini ve Cydin B/CDK1 oluşumu ise G2-m geçişini sağlar ve mitoz tamamlanmış olur.

Bu süreçteki en kritik aşamalar siklin D nin CDK4 ile bağlanması ve aktif kompleksi oluşturarak mitozu başlatma potansiyelinin doğması, bu kompleks inhibe edilmez ise RB’un fosforilasyonunun gerçekleşmesi ve takiben mitozun başlamasıdır.

 

Hücrede rejenerasyonu (hücre bölünmesini) durdu­ran uyaranlar

TGF-b: Tipik etkisi immünsüpresif etki, reJenerasyonun durdurulması ve fibrozisin uyarılmasıdır.

Kontakt inhibisyon: Epitel hücrelerini birbirlerine bağlayan terminal barda yer alan zonula adherensin bir parçası olan katerinler kontakt inhibisyonu sağlayan moleküllerdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir