Skip to main content

PATOLOJİ

e-   Gap junctionlar: iki epitel hücresi arasında küçük moleküllerin alışverişinin yapılabildiği alanları tanımlar.

insanda hücresinde rejenerasyonun karşılığı mitozdur ve mitozun oluşumu için ilk ve zorunlu adım hücrenin G0‘dan G1 ‘e girmesidir. Bunun olabilmesi içinde hücrede proonkojenin uyarılması gereklidir.

Proonkojenleri aktif hale geçiren uyarılar hücreye hor­monlar ve mediyatörler gibi habercilerle ya da kontakt inhibisyon yolu ile ulaşır. Hücre yüzeyine rejenerasyon yönündeki uyarıyı taşıyan moleküller hücre duvarında belli başlı altı reseptöre bağlanırlar; bunlar:

 

a-   intrensek tirozin kinaz reseptörleri

Rejenerasyonu uyaran çoğu büyüme faktörü için hücre­lerde bulunan reseptörler bu gruptadır. Ligand bağlan­ması ile tirazinler fosforile olur ve hem hücre içi sekonder molekülleri aktive ederler, hem de ortamda bulunan diğer bazı proteinleri fosforillerler (otofosforilasyon). Bu bir seri proteini aktifler bunlar: ras sinyal yolu, PI-3-kinaz yolu, protein kinaz C yolu, src ailesi tirozin kinaz yoludur. intrensek tirazin kinaz reseptörlerine bağlanan hormon­lar; insülin ve growth faktörlerdir (EGF, FGF, NGF, IGFI, IGFII, PDGF).

b-   iyon kanal reseptörleri

Asetil kolin ve GABA gibi intrensek katalitik aktivitesi olmayan ve düzenleyici protein içermeyen hormonlar tarafından kullanılır. Spesifik iyon reseptörlerini uyararak hücrede elektriksel potansiyeli değiştirir, belirli iyonlara bağlı olarak (Ca gibi) enzimatik aktivitelerini ayarlar.

Nörotransmitterler genellikle bu gruptandır.

c-   G-proteini ile ilişkili 7 kısırnil reseptörler

Serpentin reseptörleri olarak da bilinir. intrensek katalitik aktiviteleri yoktur. Regülatuar protein olarak G proteini kullanırlar. En iyi örnekler; a- adrenerjik, muskarinik reseptörler, şemokinler (IL-8 gibi), rodopsin, prostog­Iandinlerdir; bu gruba dahil moleküller ikinci haberci sis­temi içeren hormonlar cAMP, cGMP ve IP3 kullanırlar.

d-   intrensek tirozin kinaz aktivitesi göstermeyenler

JAK/STAT yolu olarak da bilinirler; en güzel örnekleri sitokin reseptörleridir. Sitokinler, hedef hücre sitoplaz­masındaki sitokin reseptörlerine ulaştığında tirozin kinaz aktivitesi izlenmez onun yerine bir ya da birçok sito­plazmik protein fosforilasyonla aktifleşir.

e-   İntrensek serin-treonin reseptör kinazlar

TNF-a bu grubun örneğidir. İntrensek katalitik aktivite olarak serin-treonin kinaz aktivitesi gösterirler. Düzenleyici protein içermezler.

f-    İntrensek guanilat siklaz reseptörleri

NO ve atrial natriüretik faktör bu grupta yer alır.

g-   Kontakt inhibisyon; Katherin-Wnt-APC yolu ile çalışır.

Bu reseptörleri takiben sekonder mediyatörler sinyali hücre içine taşırlar; bunlar:

 

a- MAP kinaz yolu (Mitojen-aktiveted protein kinaz yolu)

Hücrenin büyüme faktörleri ile bölünmesinde en önemli rolü oynar.

İntrensek tirozin kinaz aktivitesi olan reseptöre uyaranın (sıklıkla büyüme faktörleri) bağlanması sonrası hücre içi adaptör proteinlerde (GRB2 ve SOS gibi) otofosforilasy­on izlenir, bunlar ras proteinini aktive ederler.

Bu da GTP aktive edici proteini (GAP) uyarır, bu gua­nozin trifosfatı (GTP), GDP’ a dönüştürür. (Mutant ras molekülü GAP ve GTP ile birleştiğinde hidrolize edile­mez, bu da sürekli uyarıya neden olur, pek çok insan malignitesinde bu saptanır).

Aktive ras ayrıca Raf proteinine bağlanır, Raf, MEK (MAP kinazların bir örneği; bir başka örnek ERK dir)’i fosfo­rilleyerek aktifler.

 

Mitoz sürecinin siklinler tarafından yönlendirilmesi

Dış uyaran (Growth faktörler, sitokinler gibi)

Ñ

Hücrenin sitoplazma membranına ulaşır ve uygun reseptöre bağlanır

● Growth faktörler ve insülin; intrensek tirozin kinaz aktivitesi gösteren reseptörlere

● Sitokinler, büyüme hormon u ve prolaktin; tirozin kinaz aktivitesi göstermeyen reseptörlere

● TGF-b ; Serin-tireonin kinaz reseptörlerine bağlanması gibi

Ñ

Bu uyarı sekonder medyatörler ile hücre içinde taşınır

● MAP kinaz yolu

● Fosfoinozitid-3-Kinaz yolu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir