Skip to main content

PATOLOJİ

Akut iltihapta izlenen ödemin temel nedeni histamin etki­si ile postkapiller venüllerde gelişen ani geçici cevaptır.

 

2- Enflamasyonda, TNF, IFNd ve interlökin 1 ‘in yol açtığı hücresel iskelet değişimleri endotel hücreleri arasındaki bağlantıların kapanmasına neden olur. “Junctional ret­raction” veya “endotelyal retraction” adı verilen bu olay ilk uyarandan 46 saat sonra oluşur ve 24 saat ya da daha fazla sürer.

Sonucunda damar duvarındaki çatlaklardan olay yerine serum sızar. Venüller ve kapillerlerde izlenir.

 

3- Endotel hücresinin direkt zarar gördüğü enflamasyon durumlarında, (özellikle ciddi yaralanmalar, yanık ve en­feksiyonlar gibi) endotel hücresinin hasarı ve nekrozu da­mar dışına kaçışa neden olur. Hasarlı bölgede trombosit adezyonu ve trombozise yol açar.

 

Zarardan hemen sonra başlayabilir ve hasarlı damar ve tromboz onarılana kadar (saatler günler) devam eder. “Ani süregen cevap” adı verilir. Venül, kapiller ve arte­rioller etkilenir.

 

4- Endotel hücresine uzun süreli ve hafif ama direkt zarar veren nedenler (Örn: Isı zararları, ultraviyole, radyasyon, bazı bakteri toksinleri), endotelde hasara belki de apopi­toza neden olurlar ve “Gecikmiş uzayan cevap”olarak bilinen tablo ortaya çıkar. 2-12 saatte başlar, venül ve kapillerleri etkiler. Saatler­günler sürer.

 

5- Lökosit bağımlı endotel zararı: Özellikle, lökositlerin adezyon gösterebildiği damar bölümlerinde, ağırlıkla ve­nüllerde izlenir, daha az oranda pulmoner ve glomerüler kapillerlerde saptanır.

Salgılanan nötrofil kaynaklı toksik oksijen ürünleri ve pro­teolitik enzimler endotelde hasara neden olur.

 

6- Transitoziste artış: Vezikülovakuoler organel olarak bi­linen, endotel sitoplazmasında hücreler arası bileşkelerde yerleşen ve damar içi ile çevre doku arasında bağlantı ku­ran kanalların etkisi ile permeabilite artışını tanımlar.

Bu kanalların miktarı özellikle vasküler endoteliyal büyüme faktörü (VEGF) tarafından artar. Venüllerde izlenir.

 

7- Anjiyogenezisi takiben yeni gelişen kan damarların­dan dışarıya serum sızması izlenebilir. VEGF nedenli geli­şen yeni damarlarda çok miktarda bulunan vezikülova­kuoler organel bu kaçışın nedenidir. En iyi örnek granülasyon dokusunda yeni oluşan damarlarda izlenen su kaçışı yani ödem oluşumudur.

 

Endotelde adezyon moleküllerinin uyarılması

Özellikle sitokinler (IL1 ve TNF) endotelde adezyon mole­küllerinin sentezini ve yüzeyde ekspresyonunu uyarıro Bu 12 saat sürecek bir protein sentezi ile başarılır.

Bu etki ile normal endotelde bulunmayan e-selektin yapı­mıuyarılır.

Nötrofiller, monositler ve bazı lenfositler bu reseptörlere bağlanırlar. IL1 ve TNF aynı zamanda normal endotelde çok az sayıda bulunan ICAM1 ve VCAM1 ekspresyonunu da artırırlar.

 

AKUT ENFLAMASYON SÜRECİNDE İZLENEN NÖTROFiL KEMOTAKSİSİ

Akut iltihapta, iltihaba yol açan uyaran nedeni ile gelişen ilk vasküler değişiklik vazokonstrüksiyondur. Vazokonstrüksi­yon nörolojik mekanizmalar ve endotel hücreleri tarafından üretilen “endotelin” ile sağlanır.

Bu olası kanama durumunda en az kan kaybetmek için gelişen bir korunma mekanizmasıdır. Eğer damar bütünlüğü bozulmamış ise endotel hasarı gelişmiş ve kanama var ise dokulardaki kollajen ya da vWF üzerine oturan trombositlerden salınan tromboksan A2 ne­deni ile etkilenen damarlarda vasokonstrüksiyon devam eder hemen ardından histaminin etkisi ile vazodilatasyon gelişir.

Vazodilatasyon bu bölgedeki kan akım hızını azaltır ve nöt­rofillerin damarın ortası yerine merkezkaç etkisi ile damar duvarına yakın seyretmesini sağlar (normal bir damarda hücreler kanın en hızlı aktığı orta bölgeden akarlar); biz bu­na marjinasyon adını veriyoruz. (İltihap süresince iltihap alanında nötrofiller ve sıvının damar dışına çıkışı histaminin etkilediği postkapiller venüllerde gerçekleşir)

İltihabi uyaranın etkisi ile ortama salınan histamin ve trom­bin vazodilatasyon ile aynı zamanda endotel hücre sitoplaz­masında bulunan Weibel Palade cisimlerinin (roling için gerekli P.selektin reseptörlerini ve endotel tarafından üreti­len vWF’ü taşırlar) endotel hücre yüzeyine çıkmasını sağlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir