Skip to main content

PATOLOJİ

Platelet (Trombosit) Aktive Edici Faktör (PAF)

İnsanda vasküler permeabiliteyi artırıcı etkisi en kuvvetli mediyatör PAF’dır. PAF bir sekonder mediyatördür ve membran fosfolipitlerinden üretilirler. PAF’ın major etkisi düşük dozlarda vazodilatasyon ve vasküler permeabilite artışıdır. Vasküler permeabilite artırıcı etkisi histaminden çok daha kuvvetlidir (100­ -10000 kat). Ancak unutulmalıdır ki akut enflamasyonun vazodilatasyon ve vasküler permeabilite artırıcı etkisi baş­langıçta histamin nedenlidir.

Diğer fonksiyonları lökosit agregasyonu, lökosit adezyo­nu ve lökosit kemotaksisidir. PAF ayrıca trombosit agregasyonu ve aktivasyonunu uya­rır.

Yüksek dozlarda ise etkisi değişir ve vazokonstriksiyon ve bronkospazm oluşturur.

 

İnsanda PAF kaynağı olan hücreler

●    Granülositler

●    Makrofajlar

●    Mast hücreleri

●    Endotel hücreleri

Nitrik oksit (NO)

NO’in çeşitli fonksiyonları vardır: Serebrospinal sıvıda nö­rotransmitter salınımı, makrofajlarda partiküllerin öldü­rülmesi, endotelde guanilat siklazı aktive ederek cGMP’yi artırıp düz kas gevşemesi sağlaması gibi.

Yarı ömrü çok kısadır, bu yüzden ancak bulunduğu böl­

gede etki gösterebilir. L-arginin, oksijen ve NADPH yardı­mıyla NOS (nitrik oksit sentaz) enzimi aracılığı ile sentez­lenir.

NOS tipleri

  • Tip I (nNOS): nöronal NOS’dır.
  • Tip II (iNOS): hepatosit, kalp kası, solunum epitelyumi gibi pek çok yerde bulunur (septik şokta miyokard kasılması azalıp, vazodilatasyona neden olur). Enflamatuvar sitokin ve mediyatörlerden etkilenir. Endotel, düz kas hücresi ve makrofajlarda da bulunur. Diğer iki NOS’ın aksine hücre içi kalsiyumdan bağımsıdır.
  • Tip III (eNOS): özellikle endotelde bulunur. Kuvvetli bir vazodilatakördür.

 

NO’in enflamasyondaki etkileri

●    Vazodilatasyon

●    Trombosit agregasyonunun bütün basamaklarını engelleme

●    Mikroorganizmaları öldürücü etkidir (serbest oksijen radikalleri üzerinden).

 

Aterosklerotik damarlarda NO yapımı bozulur; bu nedenle aterosklerotik damarlarda vazodilatasyon yeteneği yeter­sizdir.  NO özellikle makrofajlarda yüksek orada üretilir ve daha çok tüberküloz gibi hücre içi organizmaların öldürülmesinde sıklıkla kullanılır. İnsanda tüberküloz basilini öldürmede en aktif medyatördür.

 

Tanımlamalar
Antijen – T ve B hücre klonlarında spesifik antijen reseptörlerine bağlanarak hümoralveya hücresel immüniteyi başlatabilen yabancı maddeleri tanımlar.
Epitop(antijen determinant, ligand) Antikor molekülü üzerinde hipervariable reaktif alanlara (Fab) bağlanabilen antijen molekülünün kısa zincir aminoasit yada şeker bağlarını tanımlar.
Hapten Antijen molekülünün epitopu içeren bir parçasını tanımlar. Spesifik bir anitkor cevabına yol açar ancak taşıyıcı molekül olmaksızın anitkor sentezi ni başlata- mayan molekülleri tanımlar.
Süperantijen Bazı retroviral proteinler ve bakteri toksinleri (staf enterotoksini, toksik şok Sendromu toksin 1 gibi) antijen sunabilen hücrelerin MHC reseptörleri ile mul- tiple T lenfositlerine bağlanabilir. Sonuçta spresifik peptit bağlanma alanlarından bağımsız olarak aşırı miktar sitokin sekresyonu izlenir (lL-1 ve lL-2 gibi).
Timustan bağımsız antijen CD4+T lenfositlerini etkilenmeden B hücrelerini aktive eden antijenler için kullanılır. Bu antijenler sıklıkla tekrarlayan üniteler içeren çok dallı polisakkaritlerdir. (Gram negatif bakterilerideki lipopoliskkaritler gibi) ve B lenfositlerini poliklonal olarak aktive ederler (B hüce mitojenleri olarakta bilinirler).
 

 

Nörepeptitler

Santral ve periferik sinir sisteminde taşikinin nöropeptit grubunda iki molekül çalışır. Substance P: G proteini üzerinden çalışır, akciğer ve sindirim sisteminde baskındır. Ağır sinyallerinin iletimi, kan basıncının regülasyonu, immün ve endokrin hücrelerde sekresyonu uyarma, vasküler permeabilitede artıştır. Benzer etkili diğer nöropeptit. Diğer molekül nörokinin A’dır.

 

İLTİHAP

Bir patojenin insan vücuduna girşini takiben doğal immünite uyarılır; ön planda nötrofillerin (PNL) bulunduğu bu cevap; akut iltihap olarak da adlandırılır. Doğal immüniteden kaçabilen etkenler ise adaptif immüniteyi başlatır; spesifik antikor üreitimi, T lenfositleri ve makrofajların (özellikle granülom formasyonunda rol almalarıyla) rol aldığı bu süreç kronik iltihap olarak kabul edilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir