Skip to main content

PATOLOJİ

 

3.   Likefaksiyon nekrozu

Enzimatik sindirimin (erime) daha ön planda olduğu nek­rozu tanımlar.

Beyin kanlanma bozukluğu ve dokularda bakteriyel ve fungal organizmaların etkisi ile (bu organizmalarca üreti­len enzimlerin dokuyu eritmesi) gelişen erime likefaksi­yon nekrozuna yol açar. İrin ve abse gelişimi bu tip nek­rozun tipik bir sonucudur.

Etkilenen dokuya ait hücreler tamamen eridiği için çatı yı­kılmıştır, doku eriyerek yerinde kistik bir boşluk bırakır. Li­kefaksiyon nekrozu da bütün nekrozlar gibi daima enfla­masyon ile takip edilir.

Koagülasyon nekrozu yaşanan bölgede bir süre sonra ilti­hap ve takiben onarım dokusu gelişirken; likefaksiyon nekrozu alanında iltihap ve takiben onarım dokusu gelişsede erime alanında boşluk genede izlenir.

 

4.   Gangrenöz nekroz

Ayrı bir nekroz tipi olmayıp, iskemik koagülasyon nekro­zu ve buna eklenen enfeksiyöz nedenli likefaksiyon nek­rozunu tanımlar (gangren).

Gangrenöz nekrozun iki tipi vardır;

●    Kuru gangren (koagülasyon nekrozu aşamasını ta­nımlar)

●    Islak gangren (Iikefaksiyon nekrozu ve püy gelişimi aşamasını tanımlar)

5.   Enzimatik yağ nekrozu

Akut pankreatit tablolarında batın içinde serbestleşen li­pazların batındaki yağ dokusu eritmesi sonucunda  gelişir.

Lipolizin sonucu yağ asitleri serbestleşir, kan kalsiyumu­nun bu zemine çökmesi ile beyaz kireçleşmeler oluşur (saponification). Bu kalsifikasyonlar radyolojik olarak kolayca görülebilirler.

Batında izlenen nekrozun boyutu ile orantılı olarak, çö­ken kalsiyum miktarı artar ve hastada hipokalsemi geli­şebilir. Hipokalsemi gelişmesi nekrozun büyük olduğunu gösterdiğinden, kötü prognoz bulgusudur.

6.   Travmatik yağ nekrozu

Enzimatik yağ nekrozunun aksine enzim serbestleşmesi ile değil, yağ doku da travmanın sonucu gelişir (meme ve cerrahi uygulanan alanlarda sık izlenir).

Fokal alanlarda yağ hücrelerinin yıkılıp yerlerinde boşluk­lar bırakması ve uzun dönemde kalsifikasyon ile karakte­rizedir.

 

7.   Fibrinoid nekroz

Sıklıkla damar duvarında görülen, immünolojik bir hasar sonucu oluşan, fibrinden zengin plazma proteinlerinin in­südasyon ve akümülasyonu ile (damar dışına çıkışı ve bi­rikimi ile) karakterize bir nekrozdur.

Özellikle immün kompleks vaskülitlerinde (HenochSchön­lein purpurası) ve romatizmal ateşte kalpteki vejetasyon­larda, sinoviyada ve damar duvarlarında izlenir.

 

8.   Gummatöz nekroz

Tersiyer sifilizde saptanan gomlarda (bunlar granülom yapısındadır) izlenen nekrozu tanımlar.

 

9.   Postmortem nekroz (otoliz)

Dokunun kendi kendini yıkmasıdır. Ölümden sonra hüc­relerden serbestleşen intrasellüler enzimlerin sonucunda dokunun eritilmesidir.

 

APOPİTOZ

Hücre ölümünün nekroz dışındaki nedenidir. Fizyolojik ve patolojik süreçlerde oluşabilir.

 

a-   Apopitozun fizyolojik olarak izlendiği durumlar

1-   Embriyogenez sürecinde hücrelerin programlanmış ölümü: İmplantasyon, organogenez, gelişimsel in­volüsyon ve metamorfozda aktif roloynar.

2-   Erişkinde harmona bağlı involüsyon: Endometri­yumda menstüral siklüs süresince izlenen hücre ölü­mü; menopozda over faliküllerinde atrezi, memede süt salgılanması gibi hormona bağlı durumlarda, kastrasyon sonrası prostatta izlenir.

3-   Prolifere hücre popülasyonlarında izlenen hücresel delesyonlar: Barsak kriplerindeki yenilenme sürecin­de izlendiği gibi

4-   Akut inflamasyon sürecinde nötrofillerin ve immün cevapta lenfositlerin ölümü: Bu tablolarda hücre ölümü büyüme faktörleri gibi sinyallerin hücrelere gereğince ulaşamamasının bir sonucudur.

5-   Lenfosit matürasyonunda seIf reaktif olanların (kişinin kendi dokusuna zarar verebileceklerin) eliminasyonu

6- Virüs ve tümörlere karşı izlenen sitotoksik T hücre­leri tarafından virüsü taşıyan hücrelerin apopitoz ile öldürülmesi.

 

b-   Apopitozun patolojik olarak izlendiği durumlar

1-   Dokuya Hasar veren uyarılar sonucunda gerçekle­şen farklı hücre ölümleri: Radyasyon, sitotoksik anti kanser ilaçların neden olduğu DNA hasarı sonrası gerçekleşen apopitotik hücre ölümleri gi­bi. Burada apopitoz mekanizmaları habis transfor­masyona engelolmayı amaçlarlar; tümör süpressör etki.

2-   Belirli viral hastalıklarda izlenen hücre ölümleri; akut viral hepatitfe izlenen Councilmar cisimleri gibi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir