Skip to main content

PATOLOJİ

Enerji mitokondri üzerinden ATP’den sağlanır ve mito­kondriler özellikle silyaların hemen altında yerleşirler.

Flajella tek ve uzun bir silyayı tanımlar ve insanda yalnız­ca spermatozoanın kuyruğunda bulunur. (silia gibi 9 + 2 mikrotobül dizilimli mikrotübüllerden oluşur)

 

Glandlar

1-   Endokrin (hormon üretir ve ürününü kana verir)

2-   Ekzokrin (salgı üretir ve ürünü bir boşluğa atar)

 

Ekzokrin bezler

Ürünleri sekreti bir kanala yada direkt dışarıya boşaltan bezlerdir.

Ünisellüler bezler epitel hücreleri arasında tek tek dururlar ve en iyi örnek goblet hücreleridir. Mültisellüler bezler temelde basit ve kompound (bile­şik, dallanan) bezler olarak ikiye ayrılır.

Sekretuvar proçesteki farklılığa bağlı ve sekrete edilen ürüne göre olarak birkaç temel tip bez bulunur.

 

Bez tipleri
  Özellik Örnek
Merokrin bez Sekretuvar bezleren sık bu formdadırGlandüler hücre ürettiği sekreti sekret granülleri ile hücre dışına atar Ter bezleri
Apokrin bez Sekret glandüler hücre sitoplazmasının küçük bir kısmıyla birlikte atılır Meme bezleriAksiler ter bezleri
Holokrin bez Glandüler hücrenin tamamı salgıyla yüklü olarak atılır Kıl (foliküllerine) eşlik eden yağ bezleri
Sekrete edilen ürüne göre tükrük bezleri
Tip Özellik Örnek
Seröz (sudan zengin) Berrak sitoplazmaYuvarlak hücre santral nükleus Parotis
Mikst (seröz ve müsinöz) Submandiblar tükrük bezi
Müsinöz PAS pozitif veziküler sitoplazmalıNükleus bazalde Sublinngual tükrük bezi
 

 

Difüz nöroendokrin sistem

Başta sindirim sistemi olmak üzere hemen her organda bulunan epinefrin, norepinefrin ve serotonin gibi biyolo­jik aminler üreten hücrelerden oluşan bir sistemdir. Bu hücrelerin çoğu amin prekürsörlerini alır ve amino asit dekarboksilaz aktivitesine sahiptirler.

Bu nedenle APUD (amin öncüsü gerialımı ve dekarboksi­lasyon) sistem olarak da adlandırılırlar. Bu hücreler embri­yolojik süreçte sinir sisteminden köken alırlar.

Rutin incelemede ışık mikroskobunda HE ile tanınmaları zordur; ancak immünhistokimyasal yöntem ile kromog­ranin, sinaptofizin ve NSE pozitifliği ile gösterilirler.

APUD sisteme dahil nöroendokrin hücreler kimi zaman organa göre özel isimler alırlar. Epidermiste Meckel hüc­resi, akciğerde Kulchitsky hücreleri gibi.

Sindirim sisteminde nöroendokrin hücreler villuslar arası girintilerin en dibinde bulunur.

Difüz nöroendokrin sistemden kaynaklanan tümörler bu­gün için iki grupta incelenir: Düşük ‘grade’ nöroendok­rin karsinom (karsinoid tümör) ve yüksek ‘grade’ nöro­endokrin karsinom.

Örneğin akciğerde Kulchitsky hücrelerinden kaynaklanan düşük grade nöroendokrin karsinom, akciğerin karsinoid tümörü olarak; yüksek grade nöroendokrin karsinomu ise küçük hücreli akciğer karsinomu olarak bilinir.

 

 

HİSTOLOJİK TEKNİKLER

Vücuttaki canlı ortamdan çıkarıldıktan sonra patolojik in­celeme için dokuların enzimatik (otoliz) ve bakteriyel (he­teroliz) sindirime uğramaması gereklidir. Bu nedenle do­kular hemen fikse edilmelidir. Fiksasyon ile dokunun mor­folojik moleküler yapı ve özellikleri, canlı durumlarına en yakın olarak korunmaya çalışılır. Dokuları koruyucu kim­yasal maddelere fiksatif denir.

Patolojide rutin olarak dokuların fiksasyonu için %10’luk formaldehit solüsyonu kullanılır. Elektron mikroskopik incelemeler için fiksatif olarak genellikle gluteraldehit kullanılır. Doku takip işlemlerinden sonra kesitler parafi­ne gömülür. Parafin bloklardan mikrotom ile 4-6 mikron kalınlığında kesitler yapılır ve lam üzerine alınır. Hematok­silen Eozin ile boyanıp ışık mikroskobunda incelenir.

Hemotoksilen hücre nüvesini ve sitoplazmadaki RNA’ dan zengin bölgeleri maviye boyar. Eozin sitoplazmayı ve kollajeni kırmızı araya-konulacak pembe renkte boyar. Mitokondriden zengin hücreler daha kırmızı boyanırlar.

Kimyasal yapının incelenmesinde bazı özel boya yöntem­leri kullanılır.

 

Polisakkarid ve Oligosakkaridler: Polisakkaritler ser­best halde veya protein ve lipitlerle bağlı halde bulunur. Glikojen serbest haldedir ve polisakkaritlerle birlikte peri­yodik asit şif (PAS) boyası ile pozitif boyanır. Kısaca şekerler PAS pozitiftir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir