Skip to main content

PATOLOJİ

Melanomların %50’si nevüslerden; %40’ı ise derideki normal melanositlerden kaynaklanır. Melanom gelişimi için en yüksek riskli lezyon displastik → atipik nevüslerdir ve melanomların %6’sı bu lezyonlardan gelişir.

Habis melanomların gelişiminde radial ve vertikal olmak üzere iki ayrı büyüme biçimi vardır. Lezyon başIangıçta radial büyüme fazındadır, melanom hücreleri epidermis içinde bazal tabakada (bazal tabakayı geçmeden) hori­zontal olarak ilerlerler. Bu uzun bir periyottur ve melanom hücreleri bu aşamada metastaz oluşturma yeteneğinde değillerdir (bu lezyonun cerrahi çıkarılması kür sağlar). Melanositlerin epidermis içinde bazal tabakadan yukarı doğru tırmanması; dermis içindeki melanositlerde matürasyon görülmemesi ve dermisin derinlerindeki melanositlerde mitoz saptanması habüset yönünde bulgulardır (nevüs ile melanom ayrımında kul­lanılır).

Bu tabloya en iyi örnek “Ientigo maligna” dır, bu lezyon yaşlı hastalarda güneşe maruz kalan bir deri bölgesinde (sıklıkla yüzde) 10 yıllar boyunca radial fazda duran ve metastaz yapmayan melanositlerden oluşur.

Bir zaman sonra, melanom, radial aşamayı geçip vertikal büyüme periyoduna girer (vertikal aşamaya geçen lenti­go maligna-> lentigo maligna melanoma olarak adlandırılır), yani melanom hücreleri dermise ve dermisin derinine doğru ilerlerler. Bu aşamada melanom makroskobik olarak yassı bir lezyondan nodül görünümüne geçer ve vertikal büyüme aşamasında melanom yüksek metastaz potansiyeline sahiptir.

Dermisteki invazyonun derinliğinin derecesi ile metastaz potansiyeli orantılıdır.

Melanomda prognozu en iyi belirleyen veri tümörün derinliğidir. Prognoz vertikal büyüme kriterlerine (Breslow kalınlığı, Clark’ın invazyon derecelemesi) bağlıdır.

Melanomlarda metastaz ön planda bölgesellenf nodları­na fakat hemen sonra kan yolu ile (melanom en sık he­matojen metastazını akciğere yapar.) Akciğer, (melanom en sık hematojen metastazını akciğere yapar.) Karaciğer, beyin başta olmak üzere tüm vücuda; hatta plasentaya gerçekleşir. Melanom hücreleri iri nükleolus, pleomorfik nüve ile karakterize olup, kötü biçimlenmiş yuvalanmalar oluşturur ve derine indikçe matürasyon göstermemeleri ile tanınır.

Günümüzde melanom çok erken yakalanıp (radyal büyüme aşamasında) cerrahi çıkarıldıklarında tam kür şansı olan bir neoplazmdır.

 

Melanomda iyi progroz kriterleri:

  • Tümörün ince, derinliğinin az olması ya da radial büyüme paternde bulunuşu,
  • Stage 1-2, ekstremite yerleşimi
  • Üzerinde ülser olmaması
  • Regresyon bulguları ve satellitlerin bulunmaması
  • Vasküler ve lenfatik invazyonun olmayışı, mitozun düşük oluşu

 

Breslow kalınlığı 5 yıllık ömür DÜZEY Clark’ın invazyon derecelemesi
0-0.75 mm %100 I. Düzey Lezyonun sadece epidermisde olması
0.76-1.5 mm %90 II. Düzey Lezyonun papillar dermise girmesi
1.51-2.25 mm %85 III. Düzey Papiller dermisin lezyon ile tamamen doldurulması
2.26-3.00 mm %75 IV. Düzey Lezyonun retiküler dermise girmesi
3 mm den büyük %45 V. Düzey Lezyonun subkutanoz yağ dokuyas girmesidir.

 

 

Melanomun klinik alt tipleri
Yüzeyel yayılan melanom Nodüler melanom Lentigo maligna,Lentigo maligna malanom Akralle ntiginözmelanom
En sık melanom tipi (%70) %15-30 %4-10 %2-8
Genç-orta yaş Genç-orta yaş Yaşlı (ortalama 70 yaş) Genç-orta yaş
Üst sırt K ve E’de, alt ekstremite K’da Bacak ve gövde Güneş gören yerler, baş, boyun Avuç içi, ayak tabanı
Radyal büyüme paterni, tanıda erken evrede Vertikal büyüme, tanıda geç evrede Radyal büyüme paterni, tanıda erken evrede Radyal ve vertikal büyüme paterni, tanıda geç evrede
Açık renk derililerde Açık renk derililerde Açık renk derililerde Zenci, Asyalı ve OrtaAsya’lılarda

 

  • Melanomda en önemli prognoztik kriter invazyon derinliği (kalınlık) dir.
  • Melanom tipleri içinde en kötü prognozlu olan nodüler melanom; ikinci sırada akrallentigenöz melanomdur.

 

  • Melanom tipleri içinde en iyi prognozlu olan yüzeyel yayılan melanomun radial fazda yakalananları ve bu tablonun özel bir formu olan lentigo malignadır. Ana unutulmamalıdır ki yüzeyel yayılan melanom vertikal aşamaya geçtiğinde ve lentigo maligna da vertikal büyüme saptandığında (Ientigo maligna melanoma) artık prognoz hiçbir zaman bir önceki kadar iyi olmayacak ve invazyon derinliği ön plana çıkacaktır.
  • Bu nedenle melanomda en kritik aşama tümörün erken yakalanması (radial büyüme aşamasında) ve total çıkarılmasıdır; bu kür sağlar.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir