Skip to main content

PATOLOJİ

 

Epidermal kist

Sık rastlanan deri lezyonlarıdır. Kıl folikülü epiteli ya da epidermis karakterindeki çok katlı yassı epitelin envaji­nasyonu ve keratin, lipid ve hücre artıkları ile dolu kistik formasyonunu tanımlar.

Kıl folikülü yönünde epitel taşır ise pilar veya trichilem­mal kist; epidermis yönünde epitel taşır ise epidermal inklüzyon kisti olarak adlandırılır.

Eğer kist duvarında deri ekleri saptanır ise dermoid kist olarak adlandırılır.

Sebaseöz gland duktusu benzeri bir cidar taşır ise steatokistoma multipleks olarak adlandırılır.

Keratoakantom

Hızlı büyümesi, histolojik ve klinik olarak iyi diferansiye skuamöz hücreli karsinom ile sıklıkla karışması ile karak­terize bir lezyondur. Zaman içinde Spontan gerileyen ve yok olan lezyonlardır.

Sıklıkla erkeklerde, 50 yaş üzerinde, açık renk derililerde ve güneş gören bölgelerde (en sık yanak, burun, kulak ve el sırtında) izlenir.

Klinikte keratin ile dolu, krater görünümünde veya dışarıdan bakıldığında kubbe şeklinde izlenen nodüllerdir.

Histolojik görünümlerinde belirgin sitolojik atipi ve karak­teristik olarak eozinofilik sitoplazmalı “glassy” (buzcu cam) tipinde görünüm izlenir.

 

Aktinik keratoz (solar keratoz)

Sıklıkla 1 cm.den küçük, kahverengi-kırmızı renkte, yüzeyi pürtüklü (zımpara kağıdına benzer), kötü sınırlı deri lezyonlarıdır (mukozalardaki eritroplazinin karşılığıdır). Sıklıkla güneş gören yerlerde (yüz, kollar, el sırtı gibi) izlenir.

Histolojik olarak erken lezyonlarda bazal epidermis tabakasında sitolojik atipi izlenir ve beraberinde bazal tabakada bir hiperplazi ile ya da epidermiste difüz incelme ile beraberdir. Sıklıkla stratum korneum kalın ve bu tabakadaki keratinositlerde nükleusların hala bulun­duğu izlenir ve bu parakeratoz olarak adlandırılır.

Eğer yeterli zaman tanınrsa tüm aktinik keratozlar deri kanserlerine (skuamöz hücreli karsinoma) dönüşüm gös­terirler. Bu nedenle saptandıklarında cerrahi olarak çıkarılmak zorundadırlar.

Aktinik keratoz → Boven hastalığı (derinin insitu skuamoz hücreli karsinomu) → Skuamoz hücreli karsi­nom zaman içinde izlenen klasik seyirdir.

●    Lökoplaki non- keratinize çok katlı skuamöz epitelde hafif-orta derecede displaziye karşılık gelir.

●    Eritroplazi ise non-keratinize çok katlı yassı epitelin in­site karsinomunu tanımlar.

 

Skuamoz hücreli karsinom

Sıklıkla yaşlı insanlarda, güneş gören bölgelerden kay­naklanan bir tümördür. En sık saptandığı bölge el sırtı, ön kol, yüz ve boyundur. İstisna olarak özellikle erkeklerde alt bacakta görülebilir.

Skuamoz karsinom için en iyi bilinen karsinojen güneş kaynaklı ultraviyole ışıktır. Deride skuamöz karsinomlarda p53 mutasyonu sıklıkla saptanır. Yarattığı DNA hasarı onarılamazsa (kseroderma pigmentozum hastaları gibi) karsinom gelişimi sıklıkla izlenir. Kseroderma pigmen­tozum hastalarında tipik olarak erken yaşlarda, güneş gören bölgelerde, çok sayıda skuamöz hücreli karsinom gelişimi izlenir.

Yassı epitel hücreli karsinom hücreleri, epitelin tüm kat­larını tutar, fakat bazal tabaka sağlam kalırsa, bu durum in-situ karsinoma (Bowen hast) olarak bilinir.

Aktinik keratozun aksine insitu karsinomda tüm epitel seviyelerinde atipi izlenir, bazal membranı aştıklarında ise invazif skuamöz karsinom olarak adlandırılırlar.

Skuamöz karsinomlarda diferansiasyon keratin üreti­mine göre yapılır, çok keratin üretiliyorsa iyi diferansiye bir skuamöz karsinomdur.

Karsinom içinde anaplazi ve pleomorfizm, tek hücre ker­atinizasyonları (kormu kutanei; inci tanesi tipinde kera­tinizasyon), tümör hücreleri arasında desmozomlar ve tek hücre nekrozları sıklıkla izlenir.

İnvaziv olguların çoğu küçük ve rezeke edilebilir boyutta yakalanır ve sadece %5’inde tanıda bölgesel lenf nodu metastazı saptanır. En sık metastaz yeri bölgesel lenf nodudur. Hematojen metastaz beklenmez.

 

Risk faktörleri

–     Güneş ışığı (aktinik keratoz)

–     Bowen hastalığı, Queret eritroplazi

–     Bowenoid papülloz, verrüköz epidermodisplazi

–     Endüstrüel karsinojenler (katran ve yağlar gibi)

–     Kronik ülser, osteomyelit sinüslerinin ağzı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir