Skip to main content

PATOLOJİ

Eritema multiforme

Belirli ilaçlar, enfeksiyonlar ve sistemik hastalıklara cevap olarak gelişebilen ve sıklıkla kendiliğinden geçen bir aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Eritema multiforme sitotoksik T hücre cevabının tipik bir örneğidir.

 

Eritema multiforme etkenleri

a-   Enfeksiyonlar: Herpes simpleks, mikoplazma enfeksiyonları, histoplazmozis, koksidiyomikoz, tifo ve lepra gibi

b-   İlaçlar: Sülfanomidler, penisilinler, barbitüratlar, salisilatlar, hidantoinler ve antimalariyal ilaçlar gibi

c-   Maligniteler: Karsinom ve lenfomalar

d-   Kollejen doku hastalıkları ve vaskülitler: SLE, dermatomiyozit, PAN gibi

Erithema multiforme, immünolojik olarak graft versus host, fikst ilaç erüpsiyonu gibi epidermal hücre hasarı ile giden hastalıklara benzer. Karakteristik bulgu CD8+ sito­toksik T hücrelerince gerçekleştirilen yaygın epidermal hücre dejenerasyonu ve öldürülmesidir. Ancak epidermel hücrelerde CD8+ T lenfositlerin saidırmasına neden olan antijen bilinmemektedir.

Makroskobik olarak lezyonlar multiformdur; makül, papül, vezikül ve bül izlenir ve karakteristik “target” lezyonlar izlenir (ortadaki vezikül veya soluk alanı çevreleyen kırmızı makülopapüler lezyonların görülmesi; mikroskopik olarak orta kısımda nekroz, çevrede perivenüler inflamasyon izlenir). Tablo sıklıkla ekstremitelerde ve simetrik tutulum oluşturur. Eritema multiformenin iki özel formu bulunur:

  • Stevens – Johnson sendromu: Sıklıkla çocuklarda izlenen, ağır, febril formdur. Tipik olarak dudaklar, oral mukoza konjunktiva, üretra ve anogenital bölgede erezy­onlar ve hemorajik kabuklanmalar izlenir.

Hastalarda izlenen bakteriyel süperenfeksiyonlar yaşamı tehdit eder.

  •     Toksik epidermal nekroliz: Difüz mukokutanöz epiteliyal nekroz ve soyulma ile karakterize bir diğer varyanttır.

Klinik olarak deride yaygın 3.derece yanığın analoğudur. Toksik epidermal nekrolizis, staf. aureus nedenli gelişirse “haşlanmış deri sendromu” olarak adlandırılır.

Nikolski bulgusu (derinin parmakla bastırıldığında kolayca soyulması) toksit epitermal nekro tipik olarak saptanır. Nikolski bulgusunun pozitif olduğu diğer hastalık pemfi­gustur.

 

Pannikülitler

Pannikülitler; (subkutanöz yağ dokunun inflamasy­onudur) sıklıkla bacaklarda oluşur ve konnektif doku sep­taları ile ayrılabilirler (septal pannikülitin en sık nedeni eritema nodozumdur) ya da yağ doku lobüllerini etk­ileyebilir (Iobüler pannikülit: en sık nedeni eritema indura­tumdur).

Eritema nodozum

En sık izlenen pannikülit formudur.

Tipik olarak akut başlar; ya idiyopatiktir ya da spesifik ilaçlar, enfeksiyonlar (B hemolikit strep., tbc, sistemik mantar) sarkoidoz, inflamatuar barsak hastalıkları ve nadiren visseral malignitelere eşlik edebilir.

 

Erithema nodosum nedenleri

1-   Sistemik hastalıklar

a-   arkoidoz

b-   Ülseratif kolit

c-   Crohn hastalığı

d-   Lösemi

e-   Hodgkin lenfoma

f-    Behçet hastalığı

2-   Enfeksiyon

a-   Streptokok infeksiyonları

b-   Tüberküloz

c-   Lepra

d-   EBV

e-   Histoplazmosis

f-    Yersinia

g-   Lenfogranüloma venorum

h-   Kedi tırmığı hastalığı

i-    Tularemia

j-    Blastomycosis

k-   Coccidioidomyeosis

3-   İlaçlar

a-   Sülfonamidler

b-   Oral kondroseptifler

e-   Penisilinler

d-   Tetrasiklin

e-   Süfonilüreler

 

Türkiyede bir hastada nedeni bilinmeyen bir şekilde eritema nodosum saptanır ise hastanın ilk olarak tüberküloz yönünden araştırılması gerekir.

Lezyon alt bacakta hassas eritematöz nodüller olarak izlenir, eski lezyonlar yassı ve ekimotik olabilir ve eski-yeni lezyonlar bir arada bulunur. Tanı biyopsi ile konulur.

 

Eritema induratum

Tipik olarak adolesan ve menopoz çağındaki kadınları etkiler. Etyolojide subkutan yağ dokunun primer (küçük orta boy damarların) vasküliti olduğuna inanılıyor.

Zamanla yağ dokuda granülomatöz inflamasyon ve nekroz bir arada izlenir. Sıklıkla tüberküloza karşı aşırı duyarlılık cevabı olarak oluşur.

Weber-Christian hastalığı; Tekrarlayıcı febril, nodüler pannikülit olarakta bilinir. Vaskülit karakterinde değildir.

Ön planda çocuk ve erişkinlerin ayaklarını tutan eritem­atöz plaklar veya nodüllerle karakterizedir.

Factitial pannikülitler; sekonder bir pannükilitdir; trav­ma, yabancı cisim injeksiyonu ve toksik madelere bağlı olarak gelişir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir