Skip to main content

PATOLOJİ

 

Skuamoz hücreli karsinom

Sıklıkla yaşlı insanlarda, güneş gören bölgelerden kay­naklanan bir tümördür. En sık saptandığı bölge el sırtı, ön kol, yüz ve boyundur. İstisna olarak özellikle erkeklerde alt bacakta görülebilir.

Skuamoz karsinom için en iyi bilinen karsinojen güneş kaynaklı ultraviyole ışıktır. Deride skuamöz karsinomlarda p53 mutasyonu sıklıkla saptanır. Yarattığı DNA hasarı onarılamazsa (kseroderma pigmentozum hastaları gibi) karsinom gelişimi sıklıkla izlenir. Kseroderma pigmen­tozum hastalarında tipik olarak erken yaşlarda, güneş gören bölgelerde, çok sayıda skuamöz hücreli karsinom gelişimi izlenir.

Yassı epitel hücreli karsinom hücreleri, epitelin tüm kat­larını tutar, fakat bazal tabaka sağlam kalırsa, bu durum in-situ karsinoma (Bowen hast) olarak bilinir.

Aktinik keratozun aksine insitu karsinomda tüm epitel seviyelerinde atipi izlenir, bazal membranı aştıklarında ise invazif skuamöz karsinom olarak adlandırılırlar.

Skuamöz karsinomlarda diferansiasyon keratin üreti­mine göre yapılır, çok keratin üretiliyorsa iyi diferansiye bir skuamöz karsinomdur.

Karsinom içinde anaplazi ve pleomorfizm, tek hücre ker­atinizasyonları (kornu kutanei; inci tanesi tipinde kera­tinizasyon), tümör hücreleri arasında desmozomlar ve tek hücre nekrozları sıklıkla izlenir.

İnvaziv olguların çoğu küçük ve rezeke edilebilir boyutta yakalanır ve sadece %5’inde tanıda bölgesel lenf nodu metastazı saptanır. En sık metastaz yeri bölgesel lenf nodudur. Hematojen metastaz beklenmez.

 

Risk faktörleri

–     Güneş ışığı (aktinik keratoz)

–     Bowen hastalığı, Queret eritroplazi

–     Bowenoid papülloz, verrüköz epidermodisplazi

–     Endüstrüel karsinojenler (katran ve yağlar gibi)

–     Kronik ülser, osteomyelit sinüslerinin ağzı

–     Eski yanık skarları (Marjolin ülseri)

–     Arsenik

–     İyonize radyasyon (kronik radyodermit)

–     Oral kavitede tütün kullanımı ve çiğnenmesi gibi kronik iritasyon (lökoplaki zemini)

–     HPV (örneğin Buschke-lowenstein dev kondülomu)

 

 

 

Bazal hücreli karsinom

Yavaş büyüyen ve çok nadir metastaz oluşturan deri karsinomlarıdır. Uzun süre güneşe maruz kalan bölgel­erde ve açık deri rengine sahip bireylerde daha sık izlenir. Yerleşim yeri genellikle baş boyunda; en sık ise nazolabi­al sulkus üzerindedir.

Makroskobik olarak tümörün üzerinde subepidermal kan damarlarının dilatasyonu ile oluşan telanjiektazi görünümü erken lezyonlar için tipiktir. İleri lezyonlar hemen daima ülseredir ve klinikte iyileşmeyen küçük (3­5mm) ülserler olarak izlenirler. Uzun yıllar ihmal edilen olgularda ülser derinleşerek kemiğe veya paranazal sinü­zlere kadar ilerleyebilir; bu ileri olgularda saptanan ülser­ler “rodent ülser” olarak tanımlanmıştır. Bazal hücreli karsinomun biyolojik olarak malign olduğu ancak metas­taz yapmadığı hatırlanmalı.

Tümöral hücreler normal bazal tabaka hücrelerine benz­erler, iki farklı pattern oluşturabilirler:

a-   Multifokal büyüme: Deride belli bir bölgede birden çok odaktan çıkar ve yüzeyel yayılırlar (multifokal süper­fisyel tip). Yüzde sınırlı rezeksiyon yapılabildiği için Cerrahi sonrası sıklıkla nüks ederler. Sürekli nüks ve tekrarlayan cerrahi sonrası anlamlı kozmetik problemlere neden olurlar.

b-   Nodüler lezyonlar: Tekodakta, tümöral bazal tabaka hücrelerinin adalar oluşturarak derine doğru ilerlemesi ile karakterizedir. Sıklıkla fibroblastlar ve lenfositlerce çevre­lenir. Cerrahi çıkarım kür sağlar; nüks olasılığı düşüktür.

Bazal hücreli karsinomda tümör adalarının bazaloid hücrelerden oluşması ve tümöral hücre adaların çevresin­deki hücrelerde palizadik dizilim tipiktir.

Bazal hücreli karsinom deri tümörleri içinde güneş ışığına en yüksek oranda bağımlı olan tümördür. Güneş dışında predispozanı yoktur. Mukozaları döşiyen skvamöz epitelierden bazal hücreli karsinom çıkmaz, örneğin oral mukoza ve özofagustan bazal hücreli karsinom çıkmaz.

 

Bazal hücreli nevüs sendromu (Gorlin sendromu):

Nadir, otozomal dominant bir tablodur. Hayatın erken yaşlarında çok sayıda bazal hücreli karsinomla karakter­izedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir