Skip to main content

PATOLOJİ

 

GUT

Temel patoloji; pürin metabolizmasının son ürünü olan ürik asidin, dokularda aşırı miktarda birikimidir.

Tipik bulguları tekrarlayan epizotlar halinde akut artrit, büyük miktarda monosodyum ürat kristallerinin oluşumu ve birikimi sonucu görülen tofuslar, bu birikimin eklem kıkırdağında oluşması pannus gelişimi ve kronik eklem deformitesi (ankiloz) ile sonuçlanır.

Hastalarda aynı süreçte nefropati (Tubulointerstisyel nefrit ve ürik asit taşı)de gelişir.

Dokularda ve vücut sıvılarında izlenen kristaller, monosodyum ürat kristalleridir. Her ne kadar yüksek ürik asit seviyesi gut’ da genelolarak esansiyelse de, her yük­sek ürik asit seviyesi saptanan hastada da gut gelişmez.

Primer (tüm gut olgularının %90’ı) ve sekonder (%10) formda görülebilir. Primer olgularda temel neden bilin­miyorsa da, doğumsal bir metabolik hasar sonucu hiperürisemi ve gut gelişir.

Sekonder olgularda nedeni bilinir ve bunlarda gut birinci hastalığa ek gelişen, geri planda bulunan hastalıktır.

 

Lesch-Nyhan sendromu

Hipoksantin guanin fosgoribazil transferaz (HGPRT) enz­iminde total defekt ile oluşan, X-bağlı genetik geçiş gösteren (yalnızca erkeklerde görülen) bir hastalıktır.

Aşırı miktarda ürik asit yapımı söz konusudur, klinik tablo ağır, nörolojik hasar, mental retardasyon ve kendi zarar verme (self-mütilasyon, sıklıkla hasta kendini ısırmaya meyillidir) ile karakterizedir.

Lesch-Nyhan sendromunda tipik gut artritinin gelişimi nadirdir ve primer guttan tamamen ayrı bir klinik tablo oluşur. Lesch-Nyhan sendromu sekonder gut’ a bir örnek­tir.

 

Parsiyel HGPRT defekti söz konusu ise oluşan hastalık tablosu: adelosan çağda başlayan, ağır gut artriti ve hafif nörojenik bulgularla gider ve primer gut başlığında ince­lenirler.

Sekonder gut olgularında, hiperüriseminin nedeni artmış ürat yapımı (özellikle lösemi ve lenfomalardaki hızla hücre lizisi) veya azalmış atılım (kronik renal yetersizlik ya da bu ikisinin kombinasyonu rol oynar.

  • Gut enzimdefekti bilinmeyen sıklıkla erkekleri tutar (E/K=9/1). Başlangıç sıklıkla 20-40 yaş arasındadır. Monoartrit formu daha sık izlenir. Ataklar düzensiz inter­vallerle gelir.

Böbrek taşı en sık komplikasyondur (olguların %10’unda saptanır).

Gutta ortak sonuç ürik asitin kan ve vücut sıvılarında (sinovya gibi) artışı ve monosodyum ürat presipitatlarının oluşumudur (tofus). Monosodyum ürat kristelleri makro­fajlar ve dev hücrelerden oluşan grahülomlar tofus olarak adlandırılır.

Tofus insanda beyin dışında her dokuda bulunur. Bu pre­sipitatlar eklem hasarından sorumludur.

Gut’un klasik 4 klinik dönemi vardır:

1-   Asemptomatik hiperürisemi,

2-   Akut gut artriti, (Akut gut artriti sıklıkla tek eklemde, lokal ağrıyla karakterizedir. %90 ayak başparmağı metatarsofaranjial eklemi etkiler. 2. sırayı ayak üstü, dirsek, topuk ve bilekler alır. Akut atak sonrası hasta tamamen normale döner)

3-   Ara aşama gut

4-   Kronik tofaseöz gut.

 

Gut gelişimi için risk faktörleri; Hiperürisemi tüm erişkinlerin %15’inde saptanır; ve bunların sadece %10’unda gut atağı gelişir.

 

Gut
Klinik kategori Metabolik defekt
Primer gut (olguların %90’ı)
Enzim defekti bilinmeyen (%85-90 olgu) Genellikle ürik asidin aşırı üretimi, normal atılımı
Parsiyel HGPRT eksikliği Ürik asidin aşırı üretimi
Sekonder Gut (olguların %10’u)
Nükleik asit turnover’ının artışı (lösemiler gibi) Ürik asidin aşırı üretimi ve artmış üriner atılım
Kronik renal hastalık Ürik asidin normal üretimi, atılımının azalışı
Komple HGPRT eksikliği (Lesch-Nyhan sendromu) Ürim asidin aşırı üretimi ve artmış üriner atılım

 

  • Obesite ve hiperlipidemi olguları
  • Hipertansiyon
  • Alkoliklizm
  • Pürindeden zengin besinler (çikolata gibi)
  • Diüretiklerin (tiazidler gibi) kullanımı
  • Siklosiporin kullanımı.

 

Klinikte izlenen klasik gut tabloları

a-   Akut artrit: Sinovyal dokuya monosodyum ürat kristal­lerinin birikmesini takip eder. Kristallere PNL infiltrasy­onu, lokal konjesyon ve ödem eşlik eder. Eklem hasarıuzun dönemde sinovya hasarı ve pannus gelişimi ile gider. Tipik olarak ayak 1. parmakta metatarsofalenjial eklemi tutar. Eklem şiş ve ağrılıdır; bu değişikliklerden nötrofil kaynaklı LTB4; lizozomal enzimler ve nötrofil kay­naklı IL-1, IL-6, IL-8 ve TNF gibi medyatörler etkisi ile dokudan salınan proteazlar ve nötrofil kaynaklı enzimler nedenlidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir