Skip to main content

PATOLOJİ

 

Avasküler nekrozun olası nedenleri:

  • Travma nedenli vasküler bozukluklar (fraktür; Femur başı kırıkları, (arpal scaphoid (bilek); Diz eklemi (osteokondritis dissekans)
  • İdiopatik (en sık neden)
  • Kortikosteroid tedavisi (en sık bilinen neden)
  • Radyasyon tedavisi
  • Sistemik hastalıklar orak hücreli anemi, SLE, polistemia, gut, vaskülitler, Gaucher hastalığı, Caisson
  • Emboli, tromboemboli, hava embolisi (dekompresyon hastalığı, caisson hastalığı),
  • Alkolizm
  • Hiperürisemi

En sık karşılaşılan avasküler nekroz idiyopatik olanlardır; fakat nedeni bilinen avasküler nekroz olguları arasında en sık izlenilen neden steroid tedavisidir.

Gelişen nekrozu takiben ölü kemik osteoklastlarca temi­zlenir ve canlı kemik yavaşca defekti onarır, bu arada sıklıkla nekrotik kemik ve eklem kıkırdağında distorsiyon saptanır; özellikle hasarlı kemik üzerine basınç uygulanırsa kalıcı deformiteler gelişir.

Tipik olarak subkondral enfarktlar kronik ağrıya neden olurlar, başlangıçta aktivite sınırlarken sonradan ekst­remite hareket ettirilemez.

Medüller enfarktlar ise asemptomatiktir. Gaucher hastalığı ve hemoglobinopatilerde sıklıkla saptanır.

Medüller enfarktlar uzun süre içinde sıklıkla stabilize olurlar ve nadiren habaset yönünde değişim gösterebilir­ler (osteosarkom ve habis fibröz histiositom).

Subkondral enfarktlar ise sıklıkla kollabe olur ve tedavi edilmezler ise ağır sekonder osteoartritlere neden olurlar.

En sık izlenen femur başının avasküler nekrozu idiyopatik tablolardır ve Legg-Calve-Perthes hastalığı olarak adlandırılır. 5-10 yaş arasında ve E/K oranı 5/1 ‘dir. Major semptom ağrı ve yürüme bozukluğudur.

Grafide femur başı yassılmış, fragmente ve sklerozedir. 2­3 yıl içinde kemik doku kendini tamamen onarır.

Eğer femur başında hasar oluşursa (hasarlı femura bası devam ederse kemik deforme olur) sekonder osteoartrit gelişebilir. Tedavi uzun süreli yatak istirahatidir; gerekli olgularda hemiartroplasti uygulanır.

 

En sık izlenen avasküler kemik nekrozlarını listesi

Elin lunate kemiğinin avasküler nekrozu → → → Kienboeck hast.

Ayağın naviküler kemiğinin avasküler nekrozu → → → Kohler hast.

2. Metatarsal kemiklerin avasküler nekrozu → → → Frieberg hast.

Tibia üst uç tuberkülün avasküler nekrozu → → → Osgood-Schlatter hastalığı.

Vertebra bodilerinin avasküler nekrozu → → → Scheuermann hast.

Calcaneus → → → Sever hast.

Sindling-Laersen-Johansson hastalığı. → → → patel­la avasküler nekrozuna verilen adlardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

8. KEMİK TÜMÖRLERİ

 

Kemik sık metastaz alan bir organdır ve kemikte metas­taz primer tümörlerden daha sık izlenir.

En sık kemik metastazı yapan tümörler; (kemikte en sık görülen kemik dışı tümör, kemik iliği kaynaklı, fakat sıklıkla kemiğe infiltre olan mültipl miyelomdur) akciğer, meme, prostat, sindirim sistemi tümörleri ve tiroiddir.

Prostat karsinomları hematojen metastaz yaptıklarında ilk olarak kemiğe, tipik olarak da paravertebral pleksus venleri ile vertebralara yapar. Akciğer karsinomu en sık hematojen metastazını sürrenale ve memekarsinomları en sık hematojen metastazını akciğere yapar.

Gerçek osteoblastik metastaz (kanda alkalen fosfataz yükseliği saptanır) prostat karsinomlarında izlenir, nadiren akciğer, meme ve pankreas karsinomları osteoblastik tip kemik metastazı yapabilirler. Akciğer, meme ve pankreas karsinomlarının metastazları çoğunlukla mikstlitik ve osteoblastik reaksiyonu bir arada içerir.

Çocukluk çağında en sık kemik metastazı yapan tümör nöroblastomlardır.

Erişkin hayatta uzun kemik metastazları tipik olarak diafizde izlenir.

 

Kemik tümörlerinin sınıflandırılması

  • Kemik yapan tümörler (osteoma, osteoblastom, osteosarkom)
  • Kıkırdak yapan tümörler (osteokondrom, drom, kondromiksoid fibrom, kondrosarkom)
  • Fibroblastik hücre kaynaklı (fibrosarkom, fibröz histiyositom)
  • Undifferansiye hücre kökenli (Dev hücreli tümör, Ewing sarkomu)
  • Hemapoetik ve lenfoid hücre kökenli (multipl miyelom, lösemi, lenfoma)

 

Kemik yapan tümörler Osteoma (S)Osteoid osteoma (S)Osteoblastom (S)Non-ossifying fibromOsteosarkom (H)Sekonder osteosarkom (H)
Kıkırdak yapan tümörler Osteokondrom (S)Kondrom (S)Kondroblastom (S)Kondromiksoid fibrom (S)Kondrosarkom (H)
Kökeni bilinmeyen tümörler Dev hücreli kemik tümörü (S,H)Ewing sarkomu (H)
Sinovyal tümörler Pigmentli villonodüler (S) sinovitSinovyal sarkom (H)

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir