Skip to main content

PATOLOJİ

Hiperamilazemi akut pankreatit dışında kalp cerrahisi, tükrük bezi hastalıklarında, dış gebelikte de görülebilir.

Lipazın kanda yükselmesi az miktarda hastada rastlansa da, mevcut ise pankreatit tanısında amilazdan daha spesifiktir.

Tripsinin kandaki yüksekliği ise pankreas hasarı için en yüksek spesifiklik ve sensitiviteye sahiptir; ancak radyoim­münoassey yöntemi ile saptanabildiğinden az sayıdaki merkezde bakılabilir.

 

Akut hemorajik pankreatitin önemli lokal kompli­kasyonları

a-   Psödokist (epiteli e döşeli olmayan boşluk), masif like­faksiyon nekrozuna sekonder granülasyon dokusunun skar dokusuna dönüşümü ve içi sıvı ile dolu boşlukların oluşmasıyla karakterizedir.

b-   Apse oluşumu, nekrotik dokunun enfekte olmasını tanımlar. Yüksek mortalite ile birliktedir.

c-   Hemorajik asit oluşumu.

 

Akut hemorajik pankreatitin önemli sistemik komp­likasyonları:

a-   Şok: Pankreatik enzimlerin etkisi ile artmış vasküler permeabilite nedenlidir.

b-   DiK: Enzimlerin etkisiyle yaygın endotel hasarı, trom­büs ve fibrin birikimi nedeniL

c-   ARDS: Enzimlerin geniş alanlarda alveolar kapiller ha­sarı oluşturması, alveol boşluğuna sıvı geçişi, hiyalin membranlar oluşumu.

d-   Renal yetersizlik: Şoka sekonderdir.

e-   Subkutanöz yağ nekrozu: Dolaşıma giren lipolitik en­zimler nedenlidir.

 

Akut pankreatitlerde saptanabilen anormal test so­nuçları

a-   Lökositoz

b-   Hipokalsemi: Tipik olarak akut tablonun gelişiminden sonraki 2-4 günde gelişir,

c-   idrarda amilaz; akut tablonun gelişiminden sonraki 2­4 günde saptanır; 7-10 gün yüksek kalabilir; akut pan­kreatit tanısında değeri azdır,

d-   AST, ALT ve alkalen fosfataz yüksekliği; safra yolu patolojisine bağlıdır.

Akut hemorajik pankreatitin sonuçları; pek çok hasta te­davi ile düzelir. Mortalite % 10 dur.

 

Kötü prognoz kriterleri:

a-   Yüksek yaş

b-   Lökositoz (>16.000)

c-   Hemotokritte düşme

d-   Kan glukozunun artması

e-   Karaciğer fonksiyon testlerinde bozulma

f-    Serum kalsiyumunda ve Pa02’de düşme

g-   BUN artışı

Ranson kriterleri (tanı ve prognozda anlamlıdır):

Tanı anında: Glükoz > 200mg/dL; yaş >55; LDH > 350 ü/L; AST > 250 ü/L; lökosit > 16.000/mm3

ilk 48 saat sürecinde: Kalsiyum <8mg/dl; Hematokrit % 10’dan fazla düşerse; PO2 <60mmHg; BUN 5 mg/dL ya da daha fazla artarsa; bas açığl>4mEq/L; sekestras­yon >6L sıvıdan fazlaysa, prognozun kötülüğünü göste­rir.

 

Kronik Pankreatit

Kronik enflamasyon ve fibrozis ile karakterize, progresif pankreas doku ve fonksiyon kaybı ile giden bir tablo­dur. Pankreas sert, küçük ve kalsifiyedir.

Alkolizm, biliyer sistem hastalığı nedenli tekrarlayan akut pankreatit tablolarına neden olur. Hastalığa daha az oranda hiperkalsemi, hiperlipidemi, ailevi sebepler, protein eksikliği de neden olur. Nadiren non-alkolik tro­pikal pankreatit ve ailevi herediter pankreatit olarak bili­nen özel formlar izlenebilir. Kronik pankreatit olguları­nın sadece %40’lnda neden saptanabilir.

Morfoloji: Düzensiz dağılmış fibrozis, kronik iltihap (mononükleer hücre infiltrasyonu), asinüs sayısı ve bo­yutlarında azalma, Langerhans adacıklarında rölatif ola­rak korunmuş görünümdedir; uzun süren olgularda yıkı­lırlar.

Klinik Özellikler: Aralıklarla gelen rekürren ağrı atakları (üst karında, sırta vuran tarzda) Ağrı alkol alınımı, fazla yemek ve ilaç kullanımıyla klinik bulgular artar.

Geç dönemde komplikasyonları; diyare, steatore, ma­labsorbsiyon (A, D, E, K vitamini eksikliği), kalsifikasyon, diyabet, psödokist, duktus obstrüksiyonu gelişimidir.

 

Pankreas yetersizliğin nedenleri:
Primer        Sekonder Enzim sekresyonunun akiz azaldığı durumlar– Kronik pankreatit (Alkol, taş, idiyopatik)- Pankreatik, ampüllar ve düodenal neoplaziler- Ağır protein-kalori malnütrisyonu, hipoalbümünemiEnzim sekresyonunun konjenital azaldığı durumlar– Kistik fibröz- Hemakromatoz- Shwachman sendromu (pankreatik yetersizlik, anemi, nötropeni, kemik anormalleri)- Enzim defisiti (tripsinojen, enterokinaz, amilaz, lipaz, proteaz)- İntralüminal enzim destrüksiyonu; gastrinoma (Zollinger-Ellison sendromu)

– Azalmış pankreatik uyarı; ince barsak mukoza hastalıkları (Çölyak gibi)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir