Skip to main content

PATOLOJİ

c- Glikolitik enzimler(amilaz)

Mide içeriğinin tamponlanması ve sindirim enzimlerinin verimli çalışabilmesi için gereken bikarbonat ise sekreti­nin etkisi ile duktusları döşeyen duktal epiteliyal hücreler tarafından salgılanır.

Kalesistokinin zimojen granüllerin salgılanmasına ne­den olduğundan pankreastan uyardığı salgının enzim içeriği daha yüksektir.

Pankreasın ana duktusu Wirsung, aksesuar duktusu Santorini olarak adlandırılır.

Langerhans adalarındaki hücreler ise, alfa (glukagon), beta (insülin), delta (somatostatin, tipik olarak adacık hormonlarının sekresyonunu baskılar), delta 1 (Vip; bar­sak motilitesini uyarır), PP (pankreatik polipeptit; gastrik sekresyonu uyarır, barsak motilitesini inhibe eder) ol­mak üzere beşe ayrılır.

 

Pankreasta izlenen konjenital anomaliler

Ektopik pankreas: insanların yaklaşık %2’sinde sapta­nır. Ektopik pankreasın yerleşimi sıklık sırasına göre mi­de (en sık), duodenumy, jejenum, Meckel divertikülü ve ileumda bulunabilir (koristom olarak da adlandırılırlar). Genelde birkaç milimetrelik küçük odaklar tarzındadır. insidental olarak saptanırlar.

Anüler pankreas: Pankreas başının duedonumu sar­masıdır. Duedonumu daraltarak klinik bulgu verirler.

 

Akut Pankreatit

Akut pankreatit sıklıkla steril, kimyasal nedenli bir enfla­masyondur.

iki form akut pankreatit vardır;

a-   interstisyel veya ödemli pankreatit: Ödemli, in­terstisyel mesafenin geniş ve enflamatuar hücre enfil­trasyonu içeren, hafif bir iltihabı tanımlar. Asiner hücre­lerde nekroz yok ya da çok azdır. interstisyel pankreatit tablosu özellikle ağır hastalığı olan, şok ya da operasyon geçirmiş kişilerde izlenir. Kanda pankreas enzimleri hafifçe yükselir ve genellikle tedavi gerektirmeksizin kendiliğinden düzelir.

b-   Akut hemorajik pankreatit: Ağır, yaşamı tehdit eden, görece nadir tablolardır. Akut bir iltihap olup pan­kreas enzimlerinin serbestleşmesi ve pankreatik ve peri­pankreatik dokunun yıkımı ve hemorajik yağ nekrozu ile karakterizedir.

Sıklıkla neden koledokopankreatik duktus obstrüksiyonu (en sık neden safra taşıdır) ve safra reflüsü etkisiyle ek­zokrin pankreas içinde basınç artışı, küçük duktus ve asinüslerde litik enzimlerin aktivasyonu; protein, lipid ve karbonhidratların sindirilmesi ile sonuçlanır.

Akut hemorajik pankreatit olgularının %80’den fazla­sında neden safra yolu hastalıkları (özellikle taşa bağlıobstrüksiyonlar) ve alkoldur (Oddi sfinkterinde spazm ve safra reflüsü gelişimi nedeniyle).

 

Daha az olasılıkla izlenen pankreatit nedenleri:

a-   Enfeksiyonlar (kabakulak, koksakivirüs, mikoplazma pnömoni)

b-   Travma

c-   Vasküler tromboz, emboli, vaskülit ve şok esnasında gelişen akut iskemi

d-   Abdominal ağrı ve yüksek serum amilaz seviyelerine neden olan ilaçlar. Tiazid diüretikler, azatiopürin, östro­jen, sülfanomidler, furosemid, metildopa, pentamidin, prokainamid gibi

e-   Hiperlipoproteinemi ile bir arada izlenen (tip 5 ve da­ha az oranda tip 1) pankreatitler

f-    Hiperparatiroidizm ve diğer hiperkalsemi nedenleri

g-   Pankreas duktusunda tıkanmaya neden olabilen pa­razitler, Askaris lumbricoides ve elonorchis sinensis

h-   Hemokromatoz, üremi, diyabetik ketoasidoz, hipo­termi

j-    % 10-20 olguda ise pankreatit idiyopatiktir.

Akut pankreatit pankreasın enzimatik nekroz ve enf­lamasyonu nedeni ile ani başlayan karın ağrısı ile karak­terizedir.

Kan ve idrarda pankreatik enzimler yükselir; amilaz (ta­nıda anlamlıdır), lipaz (yağ nekrozu oluşturur. Bu alan­lara kalsiyum çöker, ağır olgularda hipokalsemi gelişimi­nin nedenidir), tripsin (nekroz, hemoraji, şok, DiK geli­şimi) etkileri klinikte önemlidir.

Pankreas büyük, hemorajik ve kanamalıdır. Nekroz pan­kreas ve omentumdadır. Sıklıkla kalsiyum çöküp, sabun­laşır. Ağır olgularda asit gelişimi saptanır. Nötrofillerden zengin akut enflamasyon görülür. Rezolüsyon dönemin­de difüz ve fokal parankimal fibroz, kalsifikasyon ve dü­zensiz duktal dilatasyon gelişir. Sıklıkla pankreatik sek­resyonlar “psödokist” tarzında birikir.

Klinik tablo: Karın ağrısı temel bulgudur. Ağrı sol üst kadranda yoğundur ve sırta vurur. Yemekle bulantı kusma şiddetlenir. Ateş, terleme, taşipne ve taşikardi gelişir.

Amilazın kanda yükselmesi akut pankreatit için duyarlı bir markerdır. Normalin 4 katına çıkması anlamlıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir