Skip to main content

PATOLOJİ

Prostat karsinomunda tümör sıklıkla multifokaldir; dış zondan (prostatın periferinden kaynaklanır) ve özellikle de posterior lobdan kaynaklanır (tuşe ile sert nodüller olarak palpe edilebilir).

Periferik yerleşimli olduğundan üretral tıkanmaya hiperp­laziye oranla daha az yol açar. Üretrada tıkanma prostat karsinomunda saptanır ise ileri evre bir tümör olduğunu gösterir. Prostat kanserleri uzun süre asemptomatik kalır­lar; ve sıklıkla tarama testi olarak kullanılan PSA’nın yük­sek bulunması sonrasında tanı alırlar. Prostat karsinomu­nun ilk klinik bulgu sorulursa (ki sorulması beklenmez) bel ağrısıdır; ne vertebra metastazına karşılık gelir.

Sebepler tam bilinmese de hormonal, çevresel, yaş, ırk ve genetik faktörler prostat karsinomunun gelişiminde rol oynar. Prepubertal kastrasyonlu erkeklerde görülmemesi androjen etkisini öncelikle düşündürür. Orşiektomi sonra­sı ya da dietilstilbesterol gibi östrojenlerin uygulanması­nın tedavi edici etkisi bu görüşü destekler.

Prostat karsinomları desmoplastik stromaya sahip adeno­karsinomlardır. Prostat karsinomlarının grade’ı Gleason sınıflaması kullanılarak belirlenir. Gleason sınıflaması prognozla yakından ilişkili olduğu gösterildiği için yaygın kabul gören bir sınıflamadır.

Tümör hızla perinöral, invazyon oluşturur; ancak geç dönemde vesikülo seminalise ve pelvis içi çevre dokulara (mesane; rektum gibi) invazyon sıklıkla izlenir.

Kemik metastazları osteoblastik karekterdedir ve serum­da alkalen fosfataz (osteoblastik aktivitenin bulgusu) yüksekliğine neden olur.

Alt genitoüriner yapıları rektumdan ayıran Denonvillier fasyası tümörün posterior yayılımını genellikle engeller.

Bu yüzden rektum invazyonu görece nadirdir.

Klinik Özellikler: Özellikle erken dönemde sessiz bir klinik seyirleri vardır. Vakaların %20’si, nodüler hiperplazi için incelenen dokularda rastlantısal olarak saptanır. İlk mu­ayene yöntemi daima tuşe olmalıdır; tanı ise daima biyopsi ile konulur.

Prostat karsinomlarında ultrason ve tomografi lezyonla­rın karakterini ve tümörün yaygınlığı belirlemede kullanı­lır.

Serum “prostat-spesifik antijen” ölçümü (PSA) prostat karsinomu araştımalarında kullanılır. Unutulmamalıdır ki PSA organa spesifiktir, prostat karsinomuna değil. PSA normal ve tümöral prostat tarafından üretilir. Nodüler hi­perplazi, prostatit, tuşe sonrası ve karsinomlarda yüksele­bilir.

İmmünoreaktif PSA’nın (farklı antikor testleri ile sapta­nan) iki major fraksiyonda bulunduğu saptanmıştır; biri a1 anti kimotripsin’e bağlı diğeri çok daha az olan free PSA dır. Free PSA yüzdesi (free PSA/total PSAx100) pros­tat karsinomlu erkeklerde daha düşüktür.

Prostat karsinomunda prognoz Stage’e ve grade’e bağlı­dır. En iyi tedavi erken yakalanan olgularda cerrahi olarak tümörün (radikal prostatektomi ile) çıkarılmasıdır.

●    Prostat karsinomu en sık metastaz; Bölgesel lenf düğü­müne

●    Prostat karsinomunun en sık lokal invazyonu; vezikulo seminalise

●    Prostat karsinomu en sık hematojen metastazı; para­vertebral pleksusu venleri ile (batson) vertebral kemik­lere ve osteoblastik karakterde

●    Prostat karsinomlarının memenin lobüler karsinomu gi­bi leptomeningeal karsinomatosis yapabildikleri unutul­mamalı

Seminal vezikül (vezikülo seminalis); Kalın musküler duvar ve yüksek kompleks mukozal foldlar içerir. Glandü­ler hücrelerin sitoplazmasında yüksek oranda lipofuksin pigmenti bulunur. Epitelyum içinde “monstrous (dev hüc­reler) sıklıkla bulunur. Musküler duvarda hiyalin globüller dejenerasyon bulgusu olarak izlenir. % 10 olguda subepi­teliyal alanda amiloid saptanır.

 

Veziküloseminalis sekonder olarak tüberkülozla tutulabi­lir, nadiren primer adenokarsinomları izlenir. Sıklıkla ise prostat karsinomu tarafından invaze edilir.

Cowper glandları; Çizgili kas dokusu içinde müsinöz ka­rakterde minör tükrük bezi karakterinde glandlardır.

 

PSA

Prostat karsinomu için en spesifik tümör marker’ı

Üst sınırı 4 ng/mL

Erken dönemde karsinomlarda yükselmeyebilir

PSA 20 nin üzerinde ise daima karsinom düşün

PSA 80 in üzerinde ise metastatik karsinom düşün

Hiperplazilerde PSA 8-15 ng/mL ye ulaşabilir

 

Prostat karsinomunda prognoz etki eden faktörler

1-   Klinik stage (TNM); en önemli prognostik veridir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir