Skip to main content

PATOLOJİ

h-   Hemokromatoz, üremi, diyabetik ketoasidoz, hipo­termi

j-    % 10-20 olguda ise pankreatit idiyopatiktir.

Akut pankreatit pankreasın enzimatik nekroz ve enf­lamasyonu nedeni ile ani başlayan karın ağrısı ile karak­terizedir.

Kan ve idrarda pankreatik enzimler yükselir; amilaz (ta­nıda anlamlıdır), lipaz (yağ nekrozu oluşturur. Bu alan­lara kalsiyum çöker, ağır olgularda hipokalsemi gelişimi­nin nedenidir), tripsin (nekroz, hemoraji, şok, DiK geli­şimi) etkileri klinikte önemlidir.

Pankreas büyük, hemorajik ve kanamalıdır. Nekroz pan­kreas ve omentumdadır. Sıklıkla kalsiyum çöküp, sabun­laşır. Ağır olgularda asit gelişimi saptanır. Nötrofillerden zengin akut enflamasyon görülür. Rezolüsyon dönemin­de difüz ve fokal parankimal fibroz, kalsifikasyon ve dü­zensiz duktal dilatasyon gelişir. Sıklıkla pankreatik sek­resyonlar “psödokist” tarzında birikir.

Klinik tablo: Karın ağrısı temel bulgudur. Ağrı sol üst kadranda yoğundur ve sırta vurur. Yemekle bulantı kusma şiddetlenir. Ateş, terleme, taşipne ve taşikardi gelişir.

Amilazın kanda yükselmesi akut pankreatit için duyarlı bir markerdır. Normalin 4 katına çıkması anlamlıdır.

Hiperamilazemi akut pankreatit dışında kalp cerrahisi, tükrük bezi hastalıklarında, dış gebelikte de görülebilir.

Lipazın kanda yükselmesi az miktarda hastada rastlansa da, mevcut ise pankreatit tanısında amilazdan daha spesifiktir.

Tripsinin kandaki yüksekliği ise pankreas hasarı için en yüksek spesifiklik ve sensitiviteye sahiptir; ancak radyoim­münoassey yöntemi ile saptanabildiğinden az sayıdaki merkezde bakılabilir.

 

Akut hemorajik pankreatitin önemli lokal kompli­kasyonları

a-   Psödokist (epiteli e döşeli olmayan boşluk), masif like­faksiyon nekrozuna sekonder granülasyon dokusunun skar dokusuna dönüşümü ve içi sıvı ile dolu boşlukların oluşmasıyla karakterizedir.

b-   Apse oluşumu, nekrotik dokunun enfekte olmasını tanımlar. Yüksek mortalite ile birliktedir.

c-   Hemorajik asit oluşumu.

 

Akut hemorajik pankreatitin önemli sistemik komp­likasyonları:

a-   Şok: Pankreatik enzimlerin etkisi ile artmış vasküler permeabilite nedenlidir.

b-   DiK: Enzimlerin etkisiyle yaygın endotel hasarı, trom­büs ve fibrin birikimi nedeniL

c-   ARDS: Enzimlerin geniş alanlarda alveolar kapiller ha­sarı oluşturması, alveol boşluğuna sıvı geçişi, hiyalin membranlar oluşumu.

d-   Renal yetersizlik: Şoka sekonderdir.

e-   Subkutanöz yağ nekrozu: Dolaşıma giren lipolitik en­zimler nedenlidir.

 

Akut pankreatitlerde saptanabilen anormal test so­nuçları

a-   Lökositoz

b-   Hipokalsemi: Tipik olarak akut tablonun gelişiminden sonraki 2-4 günde gelişir,

c-   idrarda amilaz; akut tablonun gelişiminden sonraki 2­4 günde saptanır; 7-10 gün yüksek kalabilir; akut pan­kreatit tanısında değeri azdır,

d-   AST, ALT ve alkalen fosfataz yüksekliği; safra yolu patolojisine bağlıdır.

Akut hemorajik pankreatitin sonuçları; pek çok hasta te­davi ile düzelir. Mortalite % 10 dur.

 

Kötü prognoz kriterleri:

a-   Yüksek yaş

b-   Lökositoz (>16.000)

c-   Hemotokritte düşme

d-   Kan glukozunun artması

e-   Karaciğer fonksiyon testlerinde bozulma

f-    Serum kalsiyumunda ve Pa02’de düşme

g-   BUN artışı

Ranson kriterleri (tanı ve prognozda anlamlıdır):

Tanı anında: Glükoz > 200mg/dL; yaş >55; LDH > 350 ü/L; AST > 250 ü/L; lökosit > 16.000/mm3

ilk 48 saat sürecinde: Kalsiyum <8mg/dl; Hematokrit % 10’dan fazla düşerse; PO2 <60mmHg; BUN 5 mg/dL ya da daha fazla artarsa; bas açığl>4mEq/L; sekestras­yon >6L sıvıdan fazlaysa, prognozun kötülüğünü göste­rir.

 

Kronik Pankreatit

Kronik enflamasyon ve fibrozis ile karakterize, progresif pankreas doku ve fonksiyon kaybı ile giden bir tablo­dur. Pankreas sert, küçük ve kalsifiyedir.

Alkolizm, biliyer sistem hastalığı nedenli tekrarlayan akut pankreatit tablolarına neden olur. Hastalığa daha az oranda hiperkalsemi, hiperlipidemi, ailevi sebepler, protein eksikliği de neden olur. Nadiren non-alkolik tro­pikal pankreatit ve ailevi herediter pankreatit olarak bili­nen özel formlar izlenebilir. Kronik pankreatit olguları­nın sadece %40’lnda neden saptanabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir