Skip to main content

PATOLOJİ

Lynch 1 sadece kolonda karsinam varsa; Lynch 2 ekstra­kolonik habasetler tabloya eklenirse kullanılır. Özellikle kadın hastada endometrium, over, meme karsinomu; erkek hastada renal kaliks pelviste değişici epitel hücreli karsinom saptanır.

Kalın barsak karsinamları

Kolon habasetlerinin %98’i adenokarsinomlardır. Büyük çoğunluğu adenomatöz poliplerden kaynaklanır.

En sık görülme yaşı 60-80 civarıdır. Olguların % 20 si 50 yaş altındadır. Daha genç olgularda polipozis sendromları, Lynch ya da ülseratif kolit gibi bir neden araştırılmalıdır. Diyetle doğrudan ilişkilidir; batı toplumlarında sık izlenir.

 

Kolon karsinomu gelişme riskini artıran nedenler

–     Genetik multipl polipozis sendromları

–     Adenomatöz polipi bulunan kişiler

–     Enflamatuar barsak hastalığı, özellikle ülseratif kolit hastaları

–     Pozitif aile hikayesi

–     Düşük bitkisel lif içeren beslenme

–     Yüksek oranda rafine karbohidrat içeren besinler

–     Yüksek yağ içeriği ( özellikle hayvansal yağ)

–     Koruyucu besinlerin alınımında azalma (A; ve E vitamini gibi)

–     Sigara kullanımı, yüksek kalori, kalsiyum eksikliği

Düzenli NSAiD kullanımı kolonda adenom ve ardından karsinom gelişimine karşı koruyucu etki gösterir.

Kolorektal karsinogenezisi FAP ve Gardner sendromu olgularında, APe (5q21) gen i konjenital olarak hasarlı­dır. APC geninde mutasyon sporadik kolon karsinomla­rında da tümör çıkışında en sık izlenen ilk genetik pato­lojidir.

HNPee olgularında, DNA onarımında söz sahibi dört gende defekt ön plandadır. hMSH2, hMSH 1, hPMS 1 ve hPMS2 bunlar, DNA replikasyonu esnasında düzeltici genlerdir. Bunların 50.000 ila 100.000 kez tekrarlandığı yaygın mutasyon ve hasarlar içerdiği tabloya “mikrosa­tell it instabilite” denir. Bu durumda mutasyon oranı1000 kat artmıştır.

Kolon karsinomlarının % 25’i çekum ve çıkan kolonda % 25 inen kolon ve proksimal sigmoidde, % 50 ise rek­tum ve distal sigmoidde yerleşir.

 

Sporadik kolon tümörünün moleküler düzeyde gelişme sürec
Normal kolon Tümör süpressör genlerde germ line (herediter) veya somatik (kazanılmış) mutasyon

  • First hit (ilk darbe)
5q21’de APe geninde defekt
Risk altındaki mukoza Metilasyon anormallikleriNormal ailelerde inaktivasyon

  • Second hit (ikinci darbe)
APe geninde defektB-katenin’de defekt
Adenomlar Proonkojen mutasyonları 12p12’de K-RAS geninde defekt
Kanser süpressör geninde defekt homozigot kayıplar COX-2’de overekspresyon 17p13’de p53 genlerde ek 18q21’de LOH (SMAD 2 ve 4)
Karsinom Ek mutasyonlarÇok sayıda major kromozomal değişiklikler Telomeraz kazanmaPek çok gende defekt

 

Proksimal kolon tümörleri polipoid ve fungatif kitleler oluşturmaya meyillidirler fakat çekum ve çıkan kolon ge­niş ve dlŞkl henüz sıvı karakterde olduğundan obstrüksi­yon oluşturmazlar (kronik kan kaybına bağlı demir ek­sikliği anemisi sıktır.

Buna karşın distal kolon karsinamları, anüler ve daraltıcı olmaya meyillidirler ve sonuçta klasik olarak kolonun tü­mör tarafından daraldığı ve klinikte dışkılama rejimin­de değişimle karakterizedir.

Kalın barsak tümörleri yıllar içinde serozaya ulaşırlar; bu metastazla birlikte en önemli prognostik kriterdir. Prog­noz hastanın “stage”ine bağlıdır.

Kolon karsinamlarında karaciğer metastazı, lenfatik me­tastaz, serozal yüzeye ulaşma, müsinöz karakter kazan­ma ve nöroendokrin farklılaşma, hasta yaşının ileri ol­ması, tümör gradeinin yüksekliği kötü prognoz göster­geleridir.

Kolon tümörleri uzun süre asemptomatik olan sinsi lez­yonlardır. Sağ kolon tümörleri sıklıkla güçsüzlük, zayıfla­ma ve demir eksikliği anemisi ile saptanırken; sol kolon tümörleri dışkılama alışkanlığında değişim (ishal-kabız) ile karakterizedir.

Her ne kadar kadınlarda anemi sıklıkla jinekolojik neden­li ise de; ileri yaş grubunda izlenen kronik ve tedaviye dirençli anemilerde sindirim sisteminin araştırılması zo­runludur.

Tüm kolon tümörleri direkt olarak barsak duvarında in­vazyon oluşturur, ardından kan ve lenfatikler ile metas­taz yaparlar. Sıklıkla metastaz yerleri bölgesel lenfatik­ler, karaciğer, akciğer ve kemiklerdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir