Skip to main content

PATOLOJİ

İnce barsağın endokrin hücreleri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Duodenum submukozasında Brunner bezleri bulunur. Bu bezler alkali karakterde müsinöz bir salgı yaparlar. Amaçları mideden gelen asit içerikteki materyeli nötrali­ze etmektir. Payer plakları terminal ileumda lamina propria ve submukozada yerleşir.

 

Kalın barsak

Kalın barsak mukozasında fold adlı katlanmalar ve yüze­yel hücrelerde villuslar bulunmaz. ince barsağa göre ka­lın barsak mukozası çok daha fazla goblet hücresi içerir.

Enteroendokrin hücreler ise çok daha az sayıdadır.

Yüzeydeki absorbtif hücreler kısadır, düzensiz villuslar içerir.

Kalın barsağın ana fonksiyonu su absorbsiyonu (pasif absorbsiyon; sodyumun atılması ise aktif transport ile gerçekleşir), fekal kitlenin formasyonu ve müsin üre­timidir.

Kalın barsak lamina propriası lenfoid hücreden zengin­dir.

Musküler tabakada üç kalın longitüdinal bant bulunurki bunlara “teniae koli” adı verilir. Serozada izlenebilen bu tenyalar arasında yağ bulunur.

Anal bölge mukozasında longitüdinal foldlar izlenir ki bunlara Morgagni’nin rektal kolumları adı verilir.

 

Apandiks

Çekumda bulunan küçük, dar ve irregüler lümene sa­hip, kör sonlanan bir kalın barsak segmentidir.

Duvarında (lamina propria ve submukozada) sıklıkla len­foid folikül bulunur. Az sayıda ve daha kısa intestinal bezler içerir. Apandikste tenia bulunmaz.

 

Tükürük bezleri

Üç adet büyük (parotis, submandibular ve sublingual) ve oral mukozada çok sayıda küçük tükürük bez i (minör tükürük bezleri olarak bilinir ve tükürüğün % 1 O’unu üretirler) bulunur.

Tükürük bezleri seröz ve müsinöz olmak üzere iki tip sekretuar hücre içerirler.

Seröz hücreler: Geniş yüzeyleri bazalde, piramit benze­ri hücrelerdir. Dar apikal yüzeylerinde düzensiz mikrovil­luslar bulunur. Tipik protein sentez eden hücre görünü­münde hücrelerdir. Ortalarında lümen oluşturan toplu­luklara asinüs adı verilir.

Müsinöz hücreler: Kübik-kolumnar hücrelerdir. nükle­uslar bazale yakın yerleşmiştir, müsin olarak bilinen gli­koprotein sentezlerler. Müsinöz hücrelerden oluşan lü­men oluşturan topluluklara tubül adı verilir.

Miyoepiteliyal hücreler: Tükürük bezinde sekretuar hücre gruplarını çevreleyen, basket hücresi olarak da adlandırılan hücrelerdir. Sekretin lümen içinde hareke­tinden sorumludur.

Tükürük bezinde seröz hücrelerin oluşturduğu asinüsler ve müsinöz hücrelerin oluşturduğu tubüller ‘intercala­ted duktus‘lar (kübik epitel), bunlarda terminal bar (kolumnar epitel) ile takip edilir.

Parotis: En büyük tükürük bezi olup, çok yüksek oran­da seröz hücrelerden oluşur (müsinöz hücreler ihmal edilebilecek kadar azdır). Parotisteki seröz hücrelerin sekreti proteinden zengindir ve yüksek amilaz aktivi­tesi (karbohidraların hidrolizini yapar) gösterir.

Submandibular bez: Hem seröz hem de müsinöz hüc­re içerir. Yaklaşık %80 seröz, % 19 müsinöz hücre içerir. Seröz hücrelerde amilaz üretimi az düzeydedir; bu hüc­relerde özellikle lizazim (bakteri duvarını yıkar) üretimi ön plandadır.

Sublingual bez, müsinöz hücrelerden oluşur.

 

Gis ana sekresyonlarının üretim yerleri
Üretim yeri Sekresyon
-Mide, esas hücreler (korpusta)-Mide, pariyetal hücreler (koprusta)-Mide, antrumda nöroendokrin G hücreleri-İnce barsak, goblet hücreleri-Kalın barsak, goblet hücreleri PepinojenHCI, intrinsik faktörGastrinEnterokinaz, kolesistokinin (enzimden zengin salgı), sekretin (bikarbonattan zengin sıvı)Feçesin geçişini kolaylaştıran mukus
 

2. ORAL KAVİTE HASTALIKLARI

Oral mukozada, saprofitik bakteriler ve kandida normal florada bulunabilir.

Oral kavitede olası hastalık ekenleri
EKEN HASTALIK
HSVC-1 Coxsackie virüs Aİnfeksiyöz mononükleoz (EBV) KızamıkStep throat (Step. Pyogenes)Difteri (Corynebacterium diphteriae)Kandidayazis (C. albicans)SifilisVincent angina (Spirocheta vincenti)Ludwig angina (multiple bakteriler)

Aftöz stomatit

Herpes laibialis, gingivostomatit (Tzanck testi; intranükleerCowdry tip a inklüzyonları)Herpangin; el-ayak-ağız hastalığıPosterior servikal lenfadenopati, eksüdatif faranjit, AIDS olduğundahairy lökoplakiParotis duktus orifisleri çevresinde Koplik spotlarıEksüdatif faranjit / tonsillitPsödomembranöz faranjitPamukçu (yenidoğan, diyabetik, immunsüpresif)Primer sifilizin şankrıGingivit ve faranjitBoğazda selülit tarzında yayılma

Etyolojisi bilinmeyen küçük yüzeyel ülserler

Oral kavite hastalıklarıDeri hastalıklarından oral mukozayı tutanlarBüllöz pemfigoid (hastalığı seyri esnasında 1/3 olguda  oral mukozada bül saptanır),Pemfigus (sıklıkla pemfigusta büller ilk olarak ağız içinden başlar, sonra vücutta fleksöz yüzeylerde izlenir),Eritema mutiforme, Stevens-Johnson sendromuLiken planus (Wicham çizgiler)
AIDS’de olası oral mukoza bulguları:Gingivit (eritemden nekrotizan ülseratif periodontite kadar), kandidiyazis, persistan aftöz stomatit, hairy lökoplaki (karsinom için predispozisyon göstermez; EBV), kaposi sarkomu.
B2 eksikliği: Angular şeilitisB12eksikliği: Glossit (dilde yanma hissi)C vitamini eksikliği: Diş eti kanaması
Demir eksikliği nedenli atrofik glossit: Plummer-Vinson sendromu.
Demir mukozada pigmentasyon artışına neden olabilen hastalıklar: Metal zehirlenmeleri (kurşun, arsenik, civa, altın, gümüş),Addisson hastalığı, hemakromatoz peutz-Jegher sendromu, Mc Cune Albright sendromu
Fenitoin (dilantin) kullanıldığında gingivada dikkat çekici fibröz büyüme izlenebilir.

 

Oral ülser nedenleri
Liken planusBehçet hastalığıHerpes simpeksStevens Johnson sendromuAftöz stomatit Reiter sendromuPemfigus­- Büllöz pemgigoidLupuz eritematosusSifilisOral kanser

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir