Skip to main content

PATOLOJİ

Mide mukozasında izlenen parmaksı çıkıntılar kardiya ve fundusta minimum iken korpusta artar; pilarda ise en yüksek seviyede izlenir.

Mukoza; yüzeyepiteli (fovealar hücreler), lamina propri­a ve muskülaris mukozadan oluşur. Mukoza midenin farklı kısımlarında farklı özellikler taşır.

a-   Kardiya mukozası: Özofagusu takip eden 1.5-3 cm kadarlık bir bölgeyi tanımlar. Kardiya mukOlasında sek­retuar hücreler mukus ve lizozim sekrete ederken; HCl salgılayan pariyetal hücre (çok az) bulunur.

b-   Fundus ve korpus mukozası: Bu bölgenin mukoza­sı gastrik (fundik) glandlarla döşelidir.

Bu glandların boyun kısımlarında kök hücreler, müsin üreten hücreler ve oksifilik (pariyetal) hücreler bulunur. Kök kısmında ise pariyetal hücreler, esas (chief, zimoje­nik) hücreler ve enterokromafin (nöroendokrin) hücreler izlenir.

Stem (düzenli üretim yapan kök hücreler) hücreler; glandların boyun bölgesinde yerleşmiştir, hasar sonrası onarımda rol alır ve tüm mukoza hücrelerini üretebilir­ler.

Oksitilik (pariyetal) hücreler; aktif sekresyon yapan hücrelerdir, mitokondriden zengindirler ve intraselüler kanalikulus içerirler.

intrensik faktör ve karbonik anhidraz yardımı ile HCl üretir. HCl üretimini uyarmada en önemli molekül bir polipeptit olan “gastrin” dir. Ayrıca parasempatik uyarı, topikal etkenler ve histamin de aktif birer uyarandır.

Esas (chief, zimojenik) hücreler. Granüllü endoplazmik retikulumdan zengin hücrelerdir. inaktif bir enzim olan pepsinojeni üretirler.

Bu enzim mide asidinde aktif form proteolitik bir enzim olan “pepsin”e dönüşür. Esas hücreler aynı zamanda li­paz da üretirler.

Enterokromafin (nöroendokrin) hücreler; serotonin üreten diffüz nöroendokrin sistemin bir parçasıdır.

c-   Pilor mukozası: Pilorda pilorik glandlar bulunur ki bunlar esasen gastrin (G) hücreleri ve müsin üreten hüc­reler içerirler. Burada üretilen gastrin pariyetal hücreler­den HCl üretimini kuvvetle uyarıro

Pilorda izlenen bir diğer entero-endokrin hücreler (D hücreleri) somatostatin salgılar. Somatostatin gastrin de dahilolmak üzere bütün hormonların serbestleşmesi­ni inhibe eder.

Midenin submukoza, muskülaris propria ve serozası özel­lik içermez. ince barsak

 

İncek bağırsak

Yaklaşık 5m boydadır ve 3 bölümden oluşur; bunlar duodenum, jejenum ve ileumdur.

Mukoza, “fold” adı verilen kıvrıntılar ve ince barsak mu­kozasında 0.5-1.5mm boyda villuslar içerir. Villuslar ara­sı girintiler intestinal bezler (crypts) veya Lieberkühn kriptleri olarak bilinir.

ince barsak yüzeyi absorbtif hücreler ve goblet hücreleri içerirken, Lieberkühn bezleri absorbtif hücreler, goblet hücreleri, Paneth hücreleri ve entero-endokrin hücreleri içerir.

ince barsakta kök hücreler midedeki gibi boyun kıs-mın­da değil Lieberkühn glandlarının bazal (kök) kısmında yerleşmişlerdir.

Absorbtif hücreler, apikal yüzleri villöz karakterde, yüksek prizmatik hücrelerdir. Esas işlevleri besinlerin emilimini yapmalarıdır. Yaklaşık 5 absorbtif hücre arasın­da bir adet T (gδ T lenfositleri) lenfosit (intraepiteliyal lenfositler) bulunur.

Lipidlerin sindirimi pankreatik lipaz ve safra yoluyla du­odenum ve üst jejenumda gerçekleşir.

Goblet hücreleri: Duodenumdan ileuma gidildikçe goblet hücrelerinin sayısı artar. Ana fonksiyonları müsin üretimidir. Müsin dışkının kayganlığını sağlar ve muko­zaya zararı önler. En yüksek oranda goblet ise kalın barsakta bulunur. Goblet hücrelerine kadeh görünü­münü çok miktardaki golgi organel içeriği verir.

Paneth hücreleri: Lieberkühn glandlarının bazal kıs­mında yerleşirler. Lizozimden zengin granüller içeren eozinofilik hücrelerdir. intestinal floranın kontrolünde roloynar.

M (microfold) hücreleri: Payer plaklarındaki lenfoid dokunun üzerinde bulunan epitel hücreleri arasına yer­leşmiş hücrelerdir. M hücreleri, antijen sunma yetene­ğine sahip profesyonel makrofajlar olup, lümendeki an­tijenleri lenfoid dokuya taşır.

 

Sindirim sisteminde izlenen enteroendokrin hücreler
Hücre tipi Lokalizayon Üretilen hormon Major etki
AGS KLIDMoECD1 MidePilorİnce barsakİnce barsakİnce barsakİnce barsakPilor, duodenumİnce barsakSindirim sistemiSindirim sistemi GlukagonGastrinSekretinGastrik inhibitör polipeptirGlukagon benzeri madde (glicentin)KolesistokininSomatostatinMotilinSerotonin, subtance PVİP KaraciğerGastik asit sekresyonunu uyarmaPankreas ve safrada bikarbonat ve su sekresyonunu uyarırGastrik asit sekresyonunun inhibisyonuPankreatik enzim sekresyonu, safraKesesi kontraksiyonuDiğer endokrin hücrelerin lokal inhibisyosnuİnce barsak motilitesinde artmaİnce barsak motilitesinde artmaİyon ve su sekresyonu; ince barsakmotilitesinde artma
 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir