Skip to main content

PATOLOJİ

Kanda oksijen konsantrasyonu azaldığında, HbS mole­külü agrege ve polimerize olur, bu da eritrositlerin orak biçimi almasıyla sonuçlanır. (normal erişkinde %96 HbA; %3 HbA2 (2α, 2δ), % 1 HbF bulunur).

 

Eritrositlerin orak hücreye dönüşünde rol alan fak­törler:

a-   HbS’in miktarı ve diğer Hb zincirleri ile olan ilişkisi, HbA, HbS’e uygun ortamda kolayca dönüşebilmektedir. Bu nedenle kan HbA konsantrasyonu yüksek ise orak­laşma olasılığı artar, aksine özellikl HbF’de (2.α,  2g), HbS’e dönüşüm izlenmez, çünkü, globilin zinciri içer­mez. Bu nedenle yenidoğanlarda ilk 6 ay HbF düzeyle­rinde yükseklik sonucu klinik bulgu sıklıkla saptanmaz.

b- HbS’in polimerizasyonu aynı zamanda hücrelerdeki Hb konsantrasyonu (MCHC) ile ilişkilidir.

Hücrede HbS konsantrasyonunun artması oraklaşmayı artırır. Özellikle dehidratasyon MCHC’unu artıracağı için oraklaşmayı artırır ve klinik bulguların oluşumuna neden olur.

c-   pH’da düşme, oksijenin Hb’e bağlanmasını azaltır, bu oraklaşmayı artıran bir özelliktir.

Orak hücreli anemi hastaları, malaria enfeksiyonuna di­rençlidir.

Klinikte orak hücreli anemi hastaları homozigot ve here­rozigot olarak iki farklı formda izlenirler:

 

Homozigot (HbSS) olgularda, irreversibl orak hücreler periferik kanda saptanabilir.

Klinik tablo, anemi ve vazooklüzif tablo sonucu do­kularda iskemi ve enfarktüslerin oluşumudur. Klinik bulgular erken çocukluk çağında başlar (genellikle ilk 6 ay sorunsuzdur).

Büyüme ve gelişme bozulmuştur ve enfeksiyona duyarlılık gelişir. Hastalarda kısa gövde ve uzun ekstre­miteler, kule şeklinde kafa tipik olarak bulunur.

Hepatosplenomegali çocuklarda sıktır, fakat dalak eriş­kinde tekrarlayan soluk enfarktüsler nedeni ile gelişen fibrozis ile çok küçülmüş olarak izlenir (otosplenekto­mi). Kardiyomegali ve kolestaz sıktır.

Apıastik kriz, özellikle akut viral enfeksiyonlar (en sık parvo virüs) süresince oluşur ve kemik iliğinde eritropoe­zin yavaşlaması veya durması ile karakterizedir. Folat ek­sikliği, apıastik krizin ikinci bir nedeni olabilir.

Kemik enfarktlarının neden olduğu ağrı krizleri (sıklıkla uzun kemiklerde -tibia- gibi) ve çocuklarda el ve ayak­larda ağrı ile karakterize el-ayak sendromunun gelişimiy­le tipiktir.

Femur başının avasküler nekrozu orak hücreli anemi hastalarında sık izlenir.

Hasta çocuklarda ağır abdominal ağrı ve kusma, abdomi­nal hastalık görüntüsü verebilir.

Hemipleji ve kafa çiftlerinin felçleri ve diğer nörolojik bulgular orak hücrelerin neden olduğu vasküler oklüz­yon sonucu izlenebilir.

Özellikle erken çocuklukta pnömokok enfeksiyonları sık­tır ve yüksek mortalite oranı ile beraberdir.

Akut göğüs sendromu, ani başlayan ateş, göğüs ağrısı, lökositozis ve radyografide pulmoner parenkimal infil­trasyon ile karakterizedir. 5 yaş üstü hastalarda en sık ölüm nedenidir.

Homozigot orak hücreli anemi hastalarında ölüm sıklıkla enfe~iyonları takiben ya da mikrovasküler oklüzyon ve hızlı hipoksemi gelişimiyledir.

Heterozigot (Hb AS) hastalar klinikte asemptomatiktir­ler.

Bunlarda ağır egzersiz kanda PH ın hızla düşmesi ve eritrositlerin oraklaşması ve vücutta yaygın vasküler ok­lüzyona neden olur ve bunun sonucu ani ölümler ve rabdomiyoliz gelişebilir.

Egzersiz sonrası orak hücreli anemi olgularında tipik ola­rak renal papiller nekroz, gelişir.

Aralıklı olarak tekrarlayan kronik hemolitik anemi sonu­cu hiperbilirübinemi ve safra taşları sıktır.

Özellikle salmoneıla osteomiyeliti ve kapsüllü orga­nizmalara (strep. pnömonia ve H.influenza gibi) duyarlı­lık (splenik fibrozis ve bozulmuş alternatif kompleman yolu nedeniyle) saptanır.

Tanı, klinik bulgular (ağır anemi, vazooklüzif komplikas­yonlar ve kronik hiperbilüribinemi), periferik kan yayma­larında orak hücrelerin görülmesi ve Hb elektroforezi ile konur.

Fetal DNA analizi ile prenatal olarak homozigot ya da heterozigot bireyler saptanabilir.

Tedavi olarak hidroksiüre kullanılır, çünkü bu ilaç kan HbF konsantrasyonunu dramatik olarak artırır, bu da oraklaşmayı azaltacağı için klinik bulgularda düzelme sağlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir