Skip to main content

PATOLOJİ

Klatskin tümörü: Karaciğer hilusunda sağ ve sol hepa­tik duktusun birleşim yerinde bulunur. Safra taşı ile bir­likteliği yoktur. E/K: 1/1 dir. Yavaş büyür ve uzak metas­taz nadirdir. Saf ra akımının engellenmesi ve cerrahi uy­gulanmasının çok sınırlı olması nedeniyle Prognoz kötü­dür. Ülseratif kolit ve primer sklerozan kolanjit olguların­da sık izlenir.

9. PANKREAS HASTALIKLARI

 

Pankreas mikst ekzokrin-endokrin bir organdır. %98’i sindirim için gerekli olan enzimleri salgılayan ekzokrin bezlerden oluşur. Langerhans adaları endokrin salgı yapar ve ağırlıkla pankreas kuyruğunda yerleşirler.

Ekzokrin pankreasın en önemli hastalıkları kistik fibrozis, akut ve kronik pankreatit ve karsinomdur. Endokrin pankreasın hastalığı ise diabetes mellitus ve adacık hüc­reli tümörlerdir.

Duodenumda sentezlenen kalesistokinin ve sekreti­nin, N. vagus’un uyarılması pankreas sekresyonuna yol açar.

Ekzokrin Pankreasta asinüslerden sekrete edilen önemli enzimler

a- Proteolitik enzimler (tripsin, kimotripsin, karboksipeptidaz, elastaz)

b- Lipolitik enzimler (Iipaz, fosfolipaz)

c- Glikolitik enzimler(amilaz)

Mide içeriğinin tamponlanması ve sindirim enzimlerinin verimli çalışabilmesi için gereken bikarbonat ise sekreti­nin etkisi ile duktusları döşeyen duktal epiteliyal hücreler tarafından salgılanır.

Kalesistokinin zimojen granüllerin salgılanmasına ne­den olduğundan pankreastan uyardığı salgının enzim içeriği daha yüksektir.

Pankreasın ana duktusu Wirsung, aksesuar duktusu Santorini olarak adlandırılır.

Langerhans adalarındaki hücreler ise, alfa (glukagon), beta (insülin), delta (somatostatin, tipik olarak adacık hormonlarının sekresyonunu baskılar), delta 1 (Vip; bar­sak motilitesini uyarır), PP (pankreatik polipeptit; gastrik sekresyonu uyarır, barsak motilitesini inhibe eder) ol­mak üzere beşe ayrılır.

 

Pankreasta izlenen konjenital anomaliler

Ektopik pankreas: insanların yaklaşık %2’sinde sapta­nır. Ektopik pankreasın yerleşimi sıklık sırasına göre mi­de (en sık), duodenumy, jejenum, Meckel divertikülü ve ileumda bulunabilir (koristom olarak da adlandırılırlar). Genelde birkaç milimetrelik küçük odaklar tarzındadır. insidental olarak saptanırlar.

Anüler pankreas: Pankreas başının duedonumu sar­masıdır. Duedonumu daraltarak klinik bulgu verirler.

 

Akut Pankreatit

Akut pankreatit sıklıkla steril, kimyasal nedenli bir enfla­masyondur.

iki form akut pankreatit vardır;

a-   interstisyel veya ödemli pankreatit: Ödemli, in­terstisyel mesafenin geniş ve enflamatuar hücre enfil­trasyonu içeren, hafif bir iltihabı tanımlar. Asiner hücre­lerde nekroz yok ya da çok azdır. interstisyel pankreatit tablosu özellikle ağır hastalığı olan, şok ya da operasyon geçirmiş kişilerde izlenir. Kanda pankreas enzimleri hafifçe yükselir ve genellikle tedavi gerektirmeksizin kendiliğinden düzelir.

b-   Akut hemorajik pankreatit: Ağır, yaşamı tehdit eden, görece nadir tablolardır. Akut bir iltihap olup pan­kreas enzimlerinin serbestleşmesi ve pankreatik ve peri­pankreatik dokunun yıkımı ve hemorajik yağ nekrozu ile karakterizedir.

Sıklıkla neden koledokopankreatik duktus obstrüksiyonu (en sık neden safra taşıdır) ve safra reflüsü etkisiyle ek­zokrin pankreas içinde basınç artışı, küçük duktus ve asinüslerde litik enzimlerin aktivasyonu; protein, lipid ve karbonhidratların sindirilmesi ile sonuçlanır.

Akut hemorajik pankreatit olgularının %80’den fazla­sında neden safra yolu hastalıkları (özellikle taşa bağlıobstrüksiyonlar) ve alkoldur (Oddi sfinkterinde spazm ve safra reflüsü gelişimi nedeniyle).

 

Daha az olasılıkla izlenen pankreatit nedenleri:

a-   Enfeksiyonlar (kabakulak, koksakivirüs, mikoplazma pnömoni)

b-   Travma

c-   Vasküler tromboz, emboli, vaskülit ve şok esnasında gelişen akut iskemi

d-   Abdominal ağrı ve yüksek serum amilaz seviyelerine neden olan ilaçlar. Tiazid diüretikler, azatiopürin, östro­jen, sülfanomidler, furosemid, metildopa, pentamidin, prokainamid gibi

e-   Hiperlipoproteinemi ile bir arada izlenen (tip 5 ve da­ha az oranda tip 1) pankreatitler

f-    Hiperparatiroidizm ve diğer hiperkalsemi nedenleri

g-   Pankreas duktusunda tıkanmaya neden olabilen pa­razitler, Askaris lumbricoides ve elonorchis sinensis

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir