Skip to main content

PATOLOJİ

 

 

5. MUKOPOLİSAKKARİDOZLAR

Farklı dokularda mukopolisakkaridlerin yıkılımının bozulması (lizozomal enzim defekti) ve sonucunda depolanımının artışı ile karakterize hastalıklardır. Dokularda özellikle dermatan sülfat, heparan sülfat, keratan sülfat ve kondroitn sülfat birikimi saptanır (birikimler PAS (+)dir.)

 

Mukolipidozlar
Hastalık Enzim defekti En sık tutulum yeri
Mukolipidoz l(sialidosis lll) Glikoprotein – spesifik – N Asetilnöraminidaz Hepatosit, makrofaj, sinüzoidleri döşeyen hücreler,  nöronlar, renal glomerül ve tubül epitelyum hücreleri, plasental trofoblastlar
Mukolipidoz ll (l-cell) N- asetil glükozamin fosfotransfenaz (GcNaC-fosfotronasfenaz Mezankimal dokular özellikle kıkırdak birikimi belirgin, plasental trofoblastlar; beyin atrofisi, gingival hiperplazi, hepatomegali, kardiyomegali (hipertrofi), kalp üfürümleri, aort yetersizliği
Mukolipidoz lll (psödo-Hurler hastalığı) N-asetil glukozaminFosfotransfenaz(GcNaC – fosfotransfenaz)
Mukolipidoz lV (sialopididoz) Gangliosid sialidaz? Plasental trofoblastlar
 

 

Bütün mukopolisakkaridlerde saptanabilecek tipik bulguları

Biriken MPS’lerin idrarla atılmalarının artışı, hepatosple­namegali, iskelet deformiteleri, uyku apne sendromu, sağırlık, hidrosefali, hidrops fötalis, kalp kapaklarında lezyonlar, subendoteliyal arteriyel (damar duvarı) depo­Ianımı (özellikle koroner arterde) ve beyin lezyonları bü­tün mukopolisakkaridozlu olgularda genelolarak bulunan diğer bulgulardır.

Tanı fibroblast, lökosit ve koryon villus hücrelerinde enzim analizi yapılarak konulur.

 

Hurler sendromu

MPS-1 H olarak da adlandırılır. Otozomal resesiftir. a-l-idu­ronidaz enzim defekti söz konusudur. Etkilenen çocuklar 6-10 yaşına kadar yaşarlar. 1 yıl sonunda kaba yüz görü­nümüoluşur. En ağır mukopolisakkaridozdur.

Pek çok diğer MPS’da olduğu gibi kaba yüz özellikleri ve iskelet deformiteleri ile karakterizedir.

Hurler olgularında kaba yüz gönümüne “gargolism” adı verilir. Sıklıkla Sağırlık tabloya eklenir.

Ölüm nedeni genellikle kalp kapakları ve koroner arterler­de mukopolisakkaritlerin depolanımı ile gelişen endoteliyal ve endokardiyallezyonlara sekonder kalp komplikasyonla­rıdır.

Dermatan sülfat ve heparan sülfat birikimi, mononükleer fagosit sisteminde, fibroblastlarda, endotelde ve vasküler duvarlardaki düz kas hücrelerinde saptanır. Vakuolize lizo­zomlar nöronlarda da izlenir bu mental retardasyonun ne­denidir.

Katarakt, gingival hiperplazi, hepatosplenomegali ve üst hava yolu obstrüksiyonu ilk klinik bulgular olabilir. Radyo­lojik olarak kemik değişiklikleri (dizostosis multipleks) saptanır, kafatası büyük (dolikasefali) ve kemiği kalındır.

Erken uygulanan kemik iliği transplantasyonundan fayda görürler.

Hunter sendromu

MPS-II olarak bilinir. Hurler’den farklı olarak, X’e bağlı geçiş gösterir, korneal bulanıklık yoktur ve daha ha­fif klinik bulgular verir. Birikim bulunan nöronlarda “zebra cisimleri” saptanır. Defektin bulunduğu enzim L-iduronat sülfatazdır. Hunter sendromunda da hepa­ran ve dermatan sülfat birikir.

 

 

 

Mukopolisakkaridozların klinik özellikleri
Tip Ad ve enzim defekti Gen Klinik
MPS l H Hurlera-L-idüronidaz 4p 16.3 Organomegali, kardiyak lezyonlar, dysostosis multiplex, korneal bulanıklılık, çocukluk yaşlarında ölüm

  • En ağır mukopolisakkaridoz
MPSl S Scheiea-L-idüronidaz 4p 16.3 Eklem sertliği, korneal bulanıklık, normal zeka, aort kapak problemleri, uzun yaşam
MPS ll HunderILduronide sulfate sulfataz X Organomegali, dysostosis multiplex, mental retardasyon, 15 yaş altı ölüm
MPS lll SanfillipoHeparan-N-sulfate sulfatazb-GlucosaminidaseAcetyl-CoA:b-Glukosamini deN-acetylransferase 12q14 Eklem sertliği, hepatosplenomegali, osseöz lezyonlar ve mental retardasyon; cücelik, katarakt ve kalp tutulumu yok.● En sık mukopolisakkaridoz
lV MorquioGalaktosaminyl-6-sülfate sülfataz a – Galaktosidase 16q24 İskelet deformitesi, duyma bozukluğu atlantoaksiyel subluksasyon, rekstriktif kardiyorekstriktif problemler, kısa gövdeli cücelik (platispondili), korneal bulanıklılık, aort yetmezliği, 20’li yaşlarda kardiyorespiratuar yetersizlikle ölüm, normal zeka.
V Obsolete
Vl Maroteaux Lamy Galaktosaminyl 1-4- sülfate sülfataz (arylsülfataz B) 5q13-14 Dysostosis multiplex, korneal bulanıklılık, lenfositlerde inklüzyonların varlığı, 2. on yılda ölüm
Vll Slyb-Glükuronidaz 7q21.1-22 Hepatosplenomegali, hidrops fötalis, dysostosis multiplex, (nadir)
   

 

Mukopalisakkaridozlanh önemli özellikleri

●    En sık mukopolisakkaridoz: Sarıfllippp

●    En ağır mukopolisakkaridoz: Hurler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir