Skip to main content

PATOLOJİ

5. PNÖMOKONYOZ

İnhale edilen inorganik mineral tozlarının neden olduğu non-neo plastik, inflamasyon ve fibrozis ile giden bir akciğer hastalığıdır. Uzun süreli tedavisiz olgularda restriktif akciğer hastalığı gelişimi izlenir.

Hastaların akciğerlerinde gelişen patoloji inhale edilen tozun miktarına, partiküllerin boyut (1-5 m-tm çaplı olanlar terminal hava yollarına ulaşabilirler, en tehlikeli durum) ve şekline, eriyebilirliğine, ek iritan bulunup bulunma­masına göre değişir.

Akciğer alveollerine aspirasyon ile ulaşan inorganik tozlara karşı gelişen defansta ön planda rol alan hücreler alveoler makrofajlardır.

 

Antrakozis

Akciğerde karbon tozlarının birikimini tanımlar. Büyük şehirlerde yaşayanlar ve sigara kullanıcıları risk altındadır. Sadece karbon tozları içeren antrakosis birikimi, klinik açıdan sıklıkla asemptomatiktir.

 

Kömür işcisi pnömokonyozu

Siyah akciğer hastalığı olarak da bilinir. Kömür tozu kar­bon ve silika tanelerini beraber içerir.

 

Üç farklı klinik tabloya ayrılır.

 

a-   Asemptomatik antrakozis: pigment birikimi belirli bir hücresel reaksiyon ve klinik bulgu oluşturmadan ger­çekleşir

b-   Basit kömür işcisi pnömokonyozu: pulmoner dis­fonksiyon oluşturmayan, makrofaj birikimi ile karakte­rize, 1-3 cm çaplı nodüllerle gider, klinik bulgu vermez.

c-   ileri olgularda ise tablo progresif masif fibrozis, (akciğer fonksiyonunu bozan yoğun fibrozis gelişimi, 2­10 cm çaplı nodüller izlenir. Rekstriktif akciğer hastalığı) kadar değişir. Klinik pulmoner disfonksiyon, pulmoner hipertansiyon ve kor pulmonale ile sonuçlanır.

 

 

Tip Patolojik özellikler Uzun süreli sonuçları
Silikozis Üst lobları tutar,Yumurta kabuğu tipinde kalsifikasyon Yeryüzünün en sık meslek hastalığıdırErken başlayan fibrozis ile karakterizedir.Tüberküloz riski artmıştırMalignite riskinde artış yokturKaplan sendromu ile karışabilir.
Kömür işcisipnömokonyozu  Progresif masiffibrozis Üst loblarda küçük nodüller oluşturur, KOAH riski her durumda artmıştır;Sentrlobüler amfizem nedenidir.2-10 cm çaplı nodüllerAkciğerde histiyosit topluluklarından Malignite riskinde artış yokturKaplan sendromu ile karşışması tipiktirAkciğerde histiyosit topluluklarından oluşan odaklar izlenir; buralarda fibrozis başlayabilirTüberküloz riski ileri derecede artmıştırMalignite riskinde artış yoktur
Kaplan sendromu Pulmoner nodüller ve romatoid artrit Akciğerde romotoid nodüllerin varlığını tanımlar Silikozis ve kömür işcisi pnömokonyozuna benzer tablo izlenebilir. Tüverkülozdan ayırılmalıdır.
Asbestozis;Asbeste maruz kalma İnce granüler radyolojiPlevral lokalize fibröz plaklarKanlı perikart ve plevra sıvısınaneden olabilir. Mezoteyioma, akciğer, larinks ve kolon karsinomu
Beriliyozis Aşırı duyarlılık reaksiyonu tip (tip lV)Granülomların varlığı tipik (önce akciğer, ardından tüm vücuta)İnce granüler radyoloji Akciğer karsinom riskinde haifif artışGranülomların fibrozise gidiş sonrası interstisyel fibrozis gelişimi
 

 

Basit pnömokonyozda, akciğerde kömür ya da toz içe­ren alveoler makrofajlar tarafından oluşturulan ve çev­resinde hafif fibrozis izlenen nodüller (kömür nodülleri) bulunur. Asemptomatik basit kömür işçisi pnömokon­yozunda nodüller 1-2 mm iken komplike olgularda 1-10 cm çaplı nodüller gelişir. Kömür tozları alveoler makrofa­jlar ile daima bölgesel lenf nodlarına taşınır.

Özellikle akciğerin üst loblarını ya da alt lobun üst seg­mentlerini tutar. Bu tabloya sıklıkla sentrilobüler amfizem eşlik eder.

 

Kaplan sendromu

Romatoid artriti ve pnömokonyozu beraber bulunan olgularda akciğerde hızlı gelişen yaygın nodüler lezyon­ların bulunuşunu tanımlar.

Kömür tozu Pnömokonkonyozlarının akciğer karsinomu için predispozan bir özelliği yoktur (son yıllarda mide karsinomu için predispozan kabül edilmekte).

Tüberkülozun bu bireylerde görülme olasılığı artmıştır. Kronik bronşit ve amfizem olasılığı da (sigaradan ba­ğımsız) daima artar.

 

Silikozis

Taş, toprak ve camda bulunan, silika kristallerinin in­halasyonu ile gelişen bir tablodur.

Silikozis dünyada en sık rastlanan meslek hastalığıdır. Akciğerin sıklıkla üst zonlarını tutar.

Slikoziste, kömür / toz pnömokonyozunda izlenen tabloya ters olarak erken lezyonları çok fibrotik (sert kol­lajenöz skarlar) ve az selülerdir (silika partikülleri makro­fajlardan fibroblastik büyüme faktörü salınımını uyarır). Kaplan sendromu görünümüne neden olabilir. Pulmoner fonksiyon geç dönemde bozulur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir