Skip to main content

PATOLOJİ

Neoplastik hücrelerin komşu dokulara infiltre olmasını tanımlar.

 

Metastaz

Neoplastik hücrelerin kan, lenfatik ya da vücut boşlukları yolu ile bir başka organa göçünü tanımlar; metastaz ile malign hücreler normalde bulunmamaları gereken yer­lerde izlenirler.

 

Karsinom

Epiteliyal hücre kökenli habis tümörü tanımlar.

 

Sarkom

Mezankimal orjinli habis tümörü tanımlar.

 

Displazi

Matür bir hücrenin immatür bir hücreye dönüştüğünü tanımlar. Neoplastik hücrelerin (normal hücrelerden farklı nükleer boyut, şekil ve boyanma özelliği taşır ve atipik mitoz içerebilirler) epitelin bir kısmını kapladığı ancak bazal membran invazyonunun olmadığı duruma karşılık gelir. Maligniteler için prekürsördür ve reversibledir.

 

Karsinoma insitu

Neoplastik hücrelerin epitelin tüm katlannı kapladığı ancak bazal membran invazyonunun olmadığı durumu tanımlar. Reversibi bir tablodur; ancak neoplaziler için kuvvetli bir prekürsördür.

 

Lösemi

Kemik iliğindeki kök hücre kaynaklı ve periferik kana geçmiş malign hücrelerden oluşan malign tümörü tanımlar, (Ienfoid yada myeloid, kök hücrelerinden kay­nakalır).

 

Lenfoma

Kemik iliğini sorunsuz olarak terk etmiş ve dokulara (lenf düğümü, dalak gibi) geçmiş lenfositlerin buralarda malign forma dönmesi ile oluşan tümörleri tanımlar.

Diferansiyasyon: Hücrelerin adult (matür, ideal) forma benzerliklerini, yada matürasyonlarını tanımlar (skuamöz hücreli karsinom normal epidermisteki hücreler gibi kera­tinizasyon gösteriyoriarsa iyi diferansiye; hiç keratin üre­timi yoksa kötü diferansiye olarak tanımlanır).

Anaplazi

Bir tümörde diferansiyasyonun tamamen kaybını tanımlar. Grade lV tümöre karşılık gelir.

 

Metaplazi

Matür bir hücre tipinin sıklıkla kronik irritasyona cevap olarak bir başka matür hücre tipine dönüşmesini tanımlar. Genel kavram olarak reversibledır.

 

Pleomorfizm

Hücreler veya nükleuslar arası farklı boyut, şekil ve boy­anma varlığını tanımlar.

 

Transformasyon

Normal bir hücrenin neoplastik bir hücreye dönüşümünü yada düşük grade bir neoplazinin yüksek grade tümüde dönüşümünü tanımlar.

 

Regresyon

Habis bir tümör içindeki bazı hücrelerin selim matür forma dönmelerini tanımlar. insanda regresyon göster­diği bilinen habis tümörler: Nöroblastom, retinoblastom, habis melanom, koryokarsinom.

 

Karsinojen

Bir maddenin direkt ya da indirekt olarak hücreyi trans­formasyona sokmasını tanımlar.

 

Tümör süpresör gen

Hücre siklusunu kontrol eden protein yapısındaki bir molekülü kodlayan geni tanımlar. Bozulduğunda ma lig­nite gelişimine neden olan genlerdir. Karsinogenezin başlaması için her iki kromozom üzerindeki genlerinde bozulması, hasadanması gereklidir (retinoblastom gibi),

Bozuklukları otozomal dominant geçer.

 

Onkojen

Hücre siklusunu kontrol eden ya da hücrede mitoz sinyal yolunda görevli bir proteini kontrol eden geni tanımlar, Çok çalıştığında maligniteye neden olan genlerdir. Adenoma  Glandüler epitel kaynaklı selim tümörü tanımlar (kalın barsak adenomiarı gibi). Kalın barsak tümörlerinin en önemli predispozan lezyonları oldukları unutulmamalıdır.

 

Kist adenam

Büyük bir kist ve bunun duvarında yerleşmiş adenomdan oluşan selim tümörü tanımlar sıklıkla over ve appendikste izlenir.

 

Polip

Glandüler mukozalardan dışa doğru selim parmaksı çıkıntıları tanımlar. Adenom özelliğindeki bir tümör polip formunda büyürse adenomatöz polip olarak adlandırılır.

 

Papillom

Glandüler olmayan epitelierden (epidermis ve değişici epitel gibi) kaynaklanan dışa doğru selim, parmaksı çıkıntılar oluşturan lezyonları tanımlar.

 

 

Genel özellikler

Her neoplazi iki komponentten oluşur.

a-   Neoplastik hücreler (parankimal hücreler, kontrolsüz bölünen tümörün köken aldığı hücrelerden klonal olarak gelişen hücreler)

b-   Destek doku, yani stroma (tümör hücrelerinin salgıladığı uyaranlar ile çevre selim dokudan gelişen ve tümörün içine ilerleyen kontrolsüz proliferasyon göster­meyen hücrelerdir. Damarlar -anjiogenesis- ve destek dokudan -fibrozis- oluşur).

Destek dokunun non-tümöral mezankimal hücrelerden zengin, yoğun fibrozis içermesi desmoplazi olarak adlandırılır (meme karsinomlarında kullanılan “skiröz karsinam” tanımı desmoplazi gösteren invazif duktal karsinom ile eş anlamlıdır).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir