Skip to main content

Nöroloji

PSİKOTİK BOZUKLUKLAR

a-  Şizofreni

–          Tanım: Şizofreni düşünce, algı, mood ve kişilik bozukluğu olarak tanımlanır.

–          Insidans: 0,15/1000 yıl

–          Prevalans: 1-3/1000

–          Erkeklerde 15-25, kadınlarda 25-35 yaşları arasında pikini yapar.

–          Şizofrenide en sık ölüm nedeni intihardır. Şizofrenide hayat boyu intihar giri­şim oranı % 10-15’dir.

           –          Etyoloji ve patogenez: Her ne kadar, şizofreninin etyolojisi tam olarak aydınlatılamamışsa da, 2 önemli faktör öne çıkmaktadır; genetik yatkınlık ve viral enfeksiyonlar (mevsimsel dağılım).

–          Şu andaki bilgilerimize göre, şizofrenide dopamin etkinlik ve serotonerjik aktivitedeki artışın önemli bir rolü olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca glutamaterjik aktivitenin azalmasının önemli olabileceği yönünde hipotezler bulunmak­tadır.

 

  • Klinik Bulgular

–    Şizofrenide patognomik bulgular olmadığı gibi, zaman içinde alevlenmeler ve remisyonlar tipiktir. Varsanılar (halüsinasyonlar) içinde en sık görüleni işitsel olanlarıdır. Ağır olgularda konuşma tamamen karmakarışık (enkoheran-sözcük salatası) haline gelebilir.

  • Şizofreni Tipleri

–          Paranoid şizofreni: En sık görülen tip budur ve persekütuar ve grandiyöz san­rılarla karakterizedir.

–          Ayrışmamış şizofreni: Enkoherans ve ileri derecede deorganize davranış öne çıkar. Ayrıca sanrı ve varsanılarda görülür.

–          Deorganize şizofreni: Burada sistemli sanrılar görülmez. Enkoherans ve uy­gunsuz duygulanım ile karakterizedir.

–          Rezidüel şizofreni: Esas olarak negatif belirtilerin öne çıktığı ve pozitif belir­tilerin baskılandığı tiptir.

–          Katotonik şizofreni: İki farklı klinik şekli vardır; ajitasyonla giden hiperaktivite ya da stupor ve rijidite ile giden hipoaktivite. EKT’ye en iyi yanıt veren şizofreni tipi budur.

 ( +) Semptomlar (-) Semptomlar
Hallüsinasyon: İşitsel, görsel, koku. dokunma Affektif küntlük: Duygulanımda azalma, küntleşme
Hezeyan: Perseküsyon, Paranoid, Grandiyöz vs. Aloji: Konuşmada ve düşüncede fakirleşme
Acayip davranış: Agresyon, konuşmada düzensizlik Asosyallik: Aşırı içe kapanma, toplumdan çekinme
İyi Prognoz Kötü prognoz
Geç başlangıç (20-25) Erken başlangıç (20’den önce)
Presipite eden faktörlerin olması Presipite edici faktör olmaması
Akut başlangıç Kronik (sinsi) başlangıç
Premorbid, sosyal, seksüel ve işlevselliğin iyi olması Premorbid, sosyal, seksüel ve işlevselliğin kötü olması
Affektif (duygudurum) semptomlarının olması (özellikle depresif semptomlar) Geriye çekilme ve otistik davranışların olması
Evli olması Bekar, boşanmış veya dul olması
Aile öyküsünde affektif (duygudurum)hastalık hikayesi bulunması Aile öyküsünde şizofreni hikayesibulunması
Sosyal desteğin iyi olması Sosyal desteğin kötü olması
Pozitif semptomların olması Negatif semptomların olması
Kadın cinsiyet Erkek cinsiyet
İlaçla erken tedavi var İlaçla erken tedavi yok
Başlangıçtaki ilaca yanıt var Başlangıçtaki ilaca yanıt yok
Nörolojik bulgu ve semptomların olması
Perinatal travma öyküsü
3 yıl içinde hiç remisyon olmaması
Çok relapslarla gitmesi
Tecavüz öyküsünün olması

Tedavi

                  1-   Antipsikotikler (nöroleptikler): Bunlar dopamin reseptör antagonistleridir. Etkinlikleri % 25 civarındadır. En sık görülen yan etkileri Parkinson benzeri bir tablo oluşturmalarıdır; akatizi, rijidite ve tremor. Bunun dışında iki ciddi yan etkileri daha vardır; tardiv diskinezi ve nöroleptik malign sendrom.

                 2-   Atipik Antipsikotikler

 

               b- Şizofreniform bozukluk: Klinik olarak şizofreniye çok benzemesine rağmen, belirtilerin en az bir ay ve en çok altı ay sürmesiyle şizofreniden ayrılır.

              c- Şizoafektif bozukluk: Burada şizofreni ile beraber, afektif bozukluğun özellikle­ri beraberce bulunur. Klinikteki görünümü, bir şizofreni hastasında dönem dönem manik depresif epizodlann görülmesi şeklindedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir