Skip to main content

METABOLİK HASTALIKLAR

  1. Diyetteki biotin eksikliğine bağlı MKE

              Biotin içermeyen TPN alan infantlarda, uzun süre antikonvülzan alanlarda ve düşük biotinli mama ile beslenen kısa barsak sendromu veya kronik diaresi olan hastalarda biotin eksikliği gelişebilir. Ayrıca uzun süre çiğ yumurta ile beslenen kişilerde yumurta beyazının proteini olan avidin’in biotini bağlaması nedeniyle eksiklik gelişebilir. Diyete bağlı biotin eksikliği olanlarda  dermatit, alopesi ve moniliazis görülür.

d) b-ketothiolaz eksikliği

Asemptomatik tablodan, yaşamın birinci yılında ciddi asidoz tablosuna kadar değişen çeşitli klinik tablo söz konusudur. Hastalardaki asidoz, ketozis ve hiperammonemi intermittan karakterde olup, koma ve ölüme neden alabilir. Asidoz epizodları araya giren enfeksiyon ile provoke olur, intravenöz sıvı ve bikarbonat tedavisine dramatik cevap verir. Ataklar arasında çocuk tamamen normal olup, normal diyeti tolere edebilir. Mental gelişim genellikle normaldir. Ataklar aspirin intoksikasyonu ile karıştırılabilir. Salisilat için kullanılan kolorimetrik asetoasetat testi pozitiftir.

e) Propiyonik asidemi (PA)

            Propiyonik asit izolösin, valin, treonin, metionin, tek zincirli yağ asidi ve kolesterol metabolizmasının ara ürünüdür. Biotinin kofaktörlüğünde propionil Co A karboksilaz enzimi aracılığıyla matilmalonilik asit’e çevrilir.

            Klinik özellikleri: Hastalar genellikle yaşamın ilk haftasında semptomatiktir. Beslenmenin bozulması, kusma, hipotoni, letarji, dehidratasyon en sık görülen semptom ve bulgulardır. %30 vakada konvülziyon görülebilir. İlk ataktan kurtulan hastalar daha sonraları araya giren enfeksiyonlar ile provoke edilir. Normal sağlıklı seyir gösteren çocuklarda ketoasidoz atakları şeklinde görülebilir.

Laboratuar Bulguları:

– Atak sırasında metabolik asidoz, ketozis, nötropeni, trombositopeni ve hipoglisemi görülür

– Orta dereceden ciddi boyutlara kadar ulaşabilen hiperammonemi vardır. Plazma amonyak konsantrasyonu hastalığın ciddiyeti ile orantılıdır.

– Propionik asidemide hiperglisinemi sık görülür. Plazma ve idrar glisininde artma, metilmalonik asidemide, izovalerik asidemide ve b-ketothiolaz eksikliğinde de görülür. Bu hastalara topluca ketotik hiperglisinemi denir. Nedeni biriken organik asitlerin glisin yıkan enzimi inhibe etmesidir.

Tedavide; düşük proteinli diyet (1-1.5 mg/kg/gün) ve L-carnitin (50-100 mg/kg/gün) verilir.

f) Metilmalonik Asidemi (MMA)

                 Metilmalonik asit süksinik asitin yapısal izomeridir ve normalde izolösin, valin, treonin, metionin, kolesterol yıkım yolunda propionik asidden metilmalonil CoA rasemaz ve metilmalonil CoA mutaz aracılığı ile oluşur. Metilmalonil CoA mutaz koenzim olarak vitamin B12’nin metaboliti adenozil kobalamin’e gereksinimi vardır. Metil malonil CoA mutaz veya kofaktör eksikliğinde metilmalonik asid ve prekürsörleri vücut sıvılarında birikir.

Vitamin B12 (Kobalamin-Kbl) metabolizmasında defektler:

                Besinsel vitamin B12’nin terminal ileumdan emilmesi için gastrik parietal hücrelerden salınan İF gereklidir. Kanda  3 taşıyıcı protein tarafından taşınır: Transkobalamin (Tk) I, II, III. Tk II-Kbl kompleksi hücre membranındaki spesifik reseptörüne taşınır ve endositoz ile hücreye girer. Bu kompleks lizozomda hidrolizlenir ve sitoplazmaya serbest kbl salınır. Molekülün kobaltı mitokondriye girmeden önce sitoplazmada +3’den +2’ye; mitokondride +1’e indirgenir. Son bileşik adenozil ile birleşir ve adenozil kobalamin oluşur.                Ayrıca sitoplazmadaki serbest kbl metil kobalamine çevrilir. Metil kbl homosisteinin metionine metilasyonunu katalizler.

               Kbl’nin intrasellüler metabolizmasında en az 7 farklı defekt tespit edilmiştir. Bunlar kbl A’dan  G’ye sıralanmıştır. Bunlardan sadece kbl A (mitokondrial kobalamin redüktaz eksikliği) ve kbl B adenozil kobalamin transferaz eksikliği MMA’ya sebep olur. kalan defektlerde (C, D, E) enzimatik defekt bilinmemekle birlikte hem adenozil kbl hem de metil kbl sentezi bozuktur. Böylece MMA ve Homosistinüri birlikte görülür. Kbl  F ve G defektlerinde ise sadece HSÜ olur.

 

 

 

 

Klinik:

– Mutazın tam (muto) veya kısmi eksikliği (mut ) ve kbl A ve B defektleri  propionik asidemiye benzer klinik bulgu verir.

– Fulminan neonatal formu ciddi ketozis, asidoz, hiperammonemi, nötropeni, koma ve ölüme yol açar.

– MMA’da akut atakta ölüm propionik asidemiden daha fazladır. İlk ataktan kurtulan hastalarda daha sonraki dönemlerde araya giren enfeksiyon veya yüksek protein içeren diyet alımı ile ataklar tekrarlar.

–  Hastalar yaşamın ileri dönemlerinde hipotoni, gelişme geriliği ile de gelebilirler. Bazı MMA’lı hastalarda tipik yüz görünümü (Üçgen ağız, yüksek alın) vardır.

Laboratuar bulguları

Ketozis, asidoz, anemi, nötropeni, trombositopeni, hiperglisinemi, hiperammonemi, hipoglisemi ve vücut sıvılarında metilmalonik asid artmıştır.

– Hiperammonemi nedeniyle üre siklusu enzim defektleri ile karışabilir. Asidozun olması ile üre siklusu enzim defektlerinden ayırt edilir.

Tedavi:

Akut atakta yüksek doz vitamin B12 verilir.

Uzun süreli tedavide -düşük protein içerikli diyet (1-1.5 g/kg/gün)

– L-carnitin (50-100 mg/kg/gün)

– Vitamin B12 (1 mg/gün)

– Kronik alkali tedavisi

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir