Skip to main content

KOLON ve REKTUMUN CERRAHİ HASTALIKLARI

Kolon, rektum ve anüsün biyolojik olarak mutlak gerekliliği yoktur. Bunlar olmasa da yaşam devam edebilir. Ancak, bu organların benign ve malign lezyonları sık görülür.

Anatomi: Kolonun ortalama boyu 90-150 cm arasında olup ileumdan rektuma uzanır.

6-7 cm çekum

12,5-20 cm. Asendan kolon (mezenteri yoktur)

40-50 cm. Transvers kolon (mezenteri vardır)

25-30 cm. İnen kolon (mezenteri yoktur)

40 cm. Sigmoid kolon (gevşek bir mezenteri vardır)

12-15 cm. Rektum (serozası alt 1/3’te hiç yoktur)

4 cm. Ano-rektal kanal
Çıkan kolon, inen kolon, hepatik ve splenik fleksuraların arka kısmı retroperitonealdir. Çekum, transvers kolon ve sigmoid ise intraperitonealdir ve hareket serbestliği nedeni ile hepsinde volvulus gelişebilir. Kolon duvarı içerden dışarı mukoza, submukoza, iç sirküler kas tabakası, dış longitüdinal kas tabakası ve serozadan oluşur. Longitüdinal kas tabakası 1200 ara ile tenialar şeklinde kolon çevresinde dağılır. Barsak mukozası glandüler yapı gösterir. Ama pektinat çizgiden sonra mukoza tek katlı silendirik hücrelerden, önce küboid sonra da çok katlı yassı epitele (modifiye deri) döner.

  kolon rektum

Arterler: İleokolik arter, superior ve inferior mezenterik arterler. Superior ve inferior mezenterik arterler arasında Drummond’un marjinal arteri ve Riolan arkusu aracılığı ile bağlantı vardır.

rektum

Venler: İnferior mezenterik ven hariç bütün venler arterlerin traselerini izler.

Lenfatikler: Lenfatikler submukpza ve muskularis mukozadan başlar. Lenfatik damarlar arterleri takip ederler. Lenf nodları aşamalı şekilde dizilmiş olup epikolik, parakolik, intermediat (ara) ve ana gruplar olarak gruplanırlar.

İnnervasyon: Sempatik ve parasempatik innervasyonu vardır. Peristalsis sempatikler tarafından inhibe edilir, parasempatikler tarafından uyarılır.

Rektum genelde kolondan ayrı bir yapı olarak değerlendirilir. Rektum duvarı mukoza, submukoza, iç sirküler ve dış longitüdinal tam kat kas tabakalarından oluşur. Boyu 12 – 15 cm arasındadır. Önünde Denonvilliers fasyası, posteriorunda ise Waldeyer fasyası ile çevrilidir. Arterleri inferior mezenterik arterden gelen superior rektal arter, internal iliyak arterden gelen orta rektal arter ve internal pudendal arterin dalı olan inferior rektal arterlerdir. Venöz drenaj hem kaval, hem de portal sisteme olur.

 venöz

 

 

Normal kolon fonksiyonu: Kolon suyu, sodyum ve klorürü emer, potasyum, bikarbonat ve mukus salgılar. Kolon bakteriler tarafından vitamin K oluşması için ortam hazırlar. Ayrıca amonyak ve kısa zincirli yağ asitlerinin emilimini gerçekleştirir.

Kolon motilite bozuklukları:

İrritabl barsak sendromu: Rektosigmoidde artmış yavaş-dalga aktivitesi ile karakterizedir. Başvuru şekli değişken olabilir. Mühim olan organik hastalıkların ekarte edilmesidir, çünkü cerrahi tedavi endikasyonu yoktur.

 

Konstipasyon: Genelde uygun posalı diyete rağmen haftada 3 kereden daha az defekasyon yapılması olarak tanımlanır. Metabolik ve endokrin hastalıklar, egzersiz eksikliği, hatalı diyet, nörolojik ve konjenital hastalıklar gibi birçok hastalık etken olabilir. Tedavi yaklaşımı birincil nedene göre yapılır.

Kolonik psödoobstrüksiyon: Ogilvie sendromu Mekanik obstrüksiyon olmaksızın ileus bulgularının olmasıdır. Etkenden bağımsız olarak en çok sempatik tonusta artış mekanizması suçlanmaktadır.

Proktaljiya fugaks: Anal sfinkterin ağrılı spazmıdır.

Rektal prolapsus:

 

KOLONUN BENİGN HASTALIKLARI

 

GRANÜLOMATÖZ KOLİT

(CROHN HASTALIĞI: REJYONEL ENTERİT)

Daha çok terminal ileum ve çekumu tutmasına karşın, tüm barsak segmentlerinde görülebilir. Segmentler, enflamatuar bir hastalıktır. Sağlam barsak segmenti ile hastalıklı segmentler birbirinin peşisıra görülür ve keskin sınırlarla birbirinden ayrılırlar. Hastalıklı segmentte barsak duvarı kalınlaşır ve lümen çapı daralır. Buna bağlı olarak darlıkların proksimalinde kalan barsak segmentlerinde lümen genişlemesi görülür. Hasta barsak segmenti üzerinde gri bir eksüda toplanır ve mezenterik yağ dokusu bu bölge üzerine gelir.

Granülomatöz kolitte hasta barsak segmenti diğer karın içi organlara yapışır. Sonra aralarında fistüller oluşur (İnternal fistüller). Bu fistüller bazen karın duvarına olup, dışarı açılabilir (eksternal fistül). Fistüller değişik barsak segmentleri arasında olabildiği gibi, bazı durumlarda vajen içine veya mesaneye açılır ve idrarda gaz ve fekal materyallere rastlanıp, vajenden de fekal materyaller gelebilir. Bu granülomatöz kolit için tipik bir bulgudur.

Mezenterik LAP de görülür ve lenf nodlarının çapı 3-4 cm’yi bulabilir.

Etyoloji:

Kesin etyolojik etken bilinmemekle beraber birtakım etkenler hastalığın ortaya çıkışında suçlanmaktadır.

1. Sarkoidoz

2. Lenfatik obstrüksiyon

3. Bakteriler (özellikle tbc.)

4. Virüsler

5. Lokal hipersensitivite ve immünolojik mekanizma (en çok suçlanan etken budur).

6. Genetik faktörler

7. Emasyonel stress ve psikosomatik mekanizma

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir