Skip to main content

Kemikler

Anatomik düzlemler

Bütün anatomik tarifler anatomik pozisyondaki bir insanın vücudundan geçen üç tane hayali düzleme göre yapılır.

1.  Planum medianum (midsagittal düzlem); vücudun tam ortasından önden – arkaya geçerek, vücudu sağ ve sol iki eşit yarıma ayıran vertikal düzlemdir. Buna paralel olan düzlemler paramedian yada sagittal düzlemler olarak bilinir.

2.  Planum coronale; median düzleme dik olan vertikal düzlemlerdir. Vücudu ön ve arka olarak ayırırlar. Frontal kemiğe (yada sutura coronalis’e) paralel oldukları için planum frontale adı ile de bilinirler.

3.  Planum horizontale (transversale); önceki düzlemlere dik olan bu düzlemler, vücudu üst ve alt olarak ayırırlar.

El başparmağının hareketleri

  • Flexion; başparmağın diğer parmakların eksenine dik olacak şekilde, palmar yüz üzerine bükülme hareketidir.
  • Extension; başparmağın, palmar yüzden dışa doğru uzaklaşma hareketidir.
  • Abduction; başparmağın anteroposterior yönde palmar yüzden uzaklaşmasıdır.
  • Adduction; başparmağın anteroposterior yönde palmar yüze doğru yaptığı (işaret parmağının yanına getirildiği) harekettir.
  • Opposition; başparmak pulpasının diğer parmak pulpalarına dokunma hareketidir. Bu hareket sırasında başparmak sırasıyla; ekstensiyon, abduksiyon, fleksiyon, iç rotasyon ve adduksiyon yapar. Hareketin tersi Reposition olarak bilinir.

Ayağın hareketleri

  • Extension (dorsal flexion); ayağın bacağa doğru olan bükülme hareketidir.

Flexion (plantar flexion); ayağın yere doğru olan bükülme hareketidir

  • Evertion (pronation + abduction); ayak tabanının dışa baktığı harekettir.

     Invertion (supination + adduction); ayak tabanının içe baktığı harekettir.

KEMİKLER (OSSEA)

Organik ve inorganik maddelerden oluşur. Organik komponentinin % 95’ni, mukopolisakkarit yapısındaki kollajen lifler yapar. Bu madde, kemiklere esneklik ve dayanıklılık verir. Inorganik komponentini ise tuzlar oluşturur. En önemlileri Ca, P ve Mg tuzlarıdır. Tuzlar kemiğe sertlik verir. Bir kemik yansa bile şeklini muhafaza eder, ancak fibröz dokusu harab olduğundan elastikiyetini kaybeder, kolayca kırılır ve parçalanır. Kalsiyumu olmayan (dekalsifike) kemik ise, sertliğini kaybeder ve kolayca bükülebilir.

            Kemikler iki kısımdan oluşur. Dışta substantia compacta, içte substantia spongiosa. Kompakt kısımda, içinde kılcal damarların seyrettiği Havers kanalları bulunur. Spongioz kısmı trabeküller oluşturur. Cavitas medullaris (ilik boşluğu) bu kısım içindedir.

Kemiklerin sınıflandırılması

1.  Uzun kemikler (os longum); femur, humerus, metakarpaller, metatarsallar ve falankslar

2.  Kısa kemikler (os breve); karpal ve tarsal kemikler

3.  Yassı kemikler (os planum); koruma fonksiyonları vardır. İki kompakt kemik tabakası ile, aralarında bulunan ve diploë adı verilen spongios kemik tabakasından ibarettir. Frontal, parietal, skapula ve sternum gibi.

4.  Düzensiz kemikler (os irregulare); vertebralar, pelvis kemikleri, bazı kafa kemikleri

5.  Susamsı kemikler (os sesamoideum); bazı tendonlarda bulunan yuvarlak yada oval şekilli kemiklerdir. Tendonların yıpranmasını önlerler. Ayrıca tendon açısını artırarak eklemde mekanik bir avantaj sağlarlar. Vücudun en büyük sesamoid kemiği m. quadriceps femoris’in tendonu içinde yer alan patella’dır.

6.  Aksesuar kemikler (os accessories); ilave ossifikasyon merkezleri olduğunda meydana gelirler. Ayak iskeletinde yaygındırlar. Radyolojik değerlendirmelerde karışıklığa yol açabilirler.

7.  Havalı kemikler (os pneumaticum); içlerinde küçük (sellular) yada büyük (sinus) boşluklar ihtiva eder. Temporal kemiğin mastoid parçası ve paranazal sinusların olduğu kemikler.

8.  Heterotopik kemikler; yumuşak dokularda görülen kemiklerdir. Genellikle kronik bir inflamatuar hastalık sonucu (akciğer tuberkulozu) gelişirler.

Sulcus, fossa, tuberculum, crista, linea, foramen gibi kemiklerdeki yüzey işaretleri puberte’de (12 – 15 yaş) ortaya çıkar ve adult çağda belirginleşir.

Kemik iliği (cavitas medullaris)

Doğumda vücuttaki bütün kemikler kırmızı kemik iliğine sahiptir, yani hemopoetiktir. 5 – 7. yaş civarında sarı kemik iliği ekstremitelerin distal kemiklerinde görünmeye başlar. Adult yaşamda sadece, kafa kemikleri, vertebralar, sternum, kaburgalar, klavikula, skapula, pelvisilefemurvehumerus’un başları kırmızı kemik iliği içerir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir