Skip to main content

KADIN GENİTAL SİSTEM ONKOLOJİSİ

3. haftanın başından 8. haftanın sonuna kadar geçen döneme embriyonik dönem adı verilir. Bu dönem insan gelişiminin çok önemli bir dönemidir. Tüm belli başlı iç ve dış organların gelişmeye başladığı bu döneme organogenezis dönemi de denir.

Organlar gelişirken, embriyonun şekli de değişir. 8. haftanın sonunda embriyo insana özgü görünümünü kazanır.

 

Embriyonik dönemde temel organ ve sistemlerin gelişmesi nedeniyle teratojenlere (ilaç, virus vs) karşı çok hassastır. Teratojenler organ ve dokuların aktif farklanmalarını etkileyerek doğuştan önemli gelişme bozukluklarına neden olurlar ya da bu bozuklukların oluşma oranını artırırlar.

 

 

EKTODERMAL GERM YAPRAĞININ GELİŞİMİ

NÖRULASYON – NÖRAL TÜP OLUŞUMU

3. haftanın başında ektoderm germ yaprağı sefalik (kranial) bölgede geniş, kaudalde daha dar yassı bir disk şeklindedir. Notokord gelişirken, üstündeki ektodermi indükler. İndüklenen bölgedeki hücrelerin boyları uzar. Boyları uzamış olan hücrelerin oluşturduğu kalınlaşmış yapıya nöral plak adı verilir. Bu kalınlaşma başlangıçta servikalde daha dar, kranial bölgede ise daha geniş terlik biçimindedir.

GERM YAPRAĞININ

Daha sonra nöral plak zamanla genişleyip, primitif çizgiye doğru uzanır. Nöral plak ektodermine nöroektoderm denir. 3. haftanın sonlarına doğru nöral plağın lateral kenarları daha fazla büyüyüp yükselerek nöral katlantıları (neural fold) oluşturur.

Nöral katlantıların arasında kalan çukur bölge ise nöral oluk olarak adlandırılır. Nöral katlantılar daha sonra birbirlerine doğru yaklaşarak orta hatta birbirleri ile kaynaşırlar. Kaynaşma gelecekte boyunun gelişeceği bölgeden başlar. Kranial ve kaudal yönlerde devam eder. Sonuçta nöral tüp oluşur.

 

Nöral tüp başlangıçta anterior nöropor adı verilen açıklık aracılığı ile kranial uçtan ve posterior nöropor adı verilen açıklıkla da kaudal uçtan amnion boşluğu ile ilişkidedir. Anterior nöropor 25. günde, posterior nöropor 27. günde kapanır. Nöroporların kapanması ile nöral tüp kapalı bir tüp halini alır ve nörulasyon tamamlanmış olur. Nöral tüpten santral sinir sistemi gelişir.

 KRİSTA NÖRALİSİN GELİŞİMİ

 

 

 

KRİSTA NÖRALİSİN GELİŞİMİ

Her iki tarafdaki nöral katlantılar birbirlerine doğru büyüyüp kaynaşırken her bir nöral katlantının en dış sınırında veya en yüksek bölgesinde yer alan ve krista nöralis hücreleri (neural crest cell) adı verilen bir hücre grubu epitel özelliklerini kaybederek, mezenşimal hücrelere dönüşür. Aktif migrasyonla nöroektodermi terkederek alttaki mezodermin içine göç ederler.

 

Kısa süre sonra nöral tüp ile yüzey ektodermi arasında yassılaşmış ve düzensiz bir kitle olan nöral kristayı (neural crest) meydana getirirler. Nöral krista daha sonra sol ve sağ iki parçaya bölünür. Buradan köken alan nöral krista hücreleri değişik yerlere göç ederek önemli yapıları oluştururlar.

nörol tüp

EKTODERM GERM TABAKASININ İLERİ FARKLANMASI İLE

• Santral ve periferik sinir sistemi

• Göz, kulak ve burundaki duyu epitelleri

• Epidermis, saç ve tırnaklar

• Hipofiz bezi, meme bezi, yağ ve ter bezleri

• Dişin mine tabakası

• İrisin pupiller kası ve lens gelişir.

 

KRİSTA NÖRALİS KÖKENLİ HÜCRE VE YAPILAR

1. Adrenal medulla

2. Deride ve derialtı dokularındaki melanositler

3. Odontoblastlar

4. Piamater ve araknoid zar

5. Kraniyal ve spinal duyu gangliyonların duyu nöronları

6. Sempatik ve parasempatik gangliyonların postgangliyonik nöronları

7. Periferik aksonların Schwann hücreleri

8. Periferik gangliyonların satellit hücreleridir.

9. Göz çevresindeki bağ dokuları, göz kasları: pupiller ve siliyer kaslar

10. Trunkokonal septum (kalp)

11. Yutak yaylarının kıkırdaklarının türevleri (ortakulak kemikçikleri, hiyoid, stiloid)

12. Baş ve boyun bölgesinin dermis ve hipodermisi (mezektoderm, ektomezenşim)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir