Skip to main content

GASTROİNTESTİNAL SİSTEM CERRAHİSİ

ÖSOFAGUS

Anatomi: Ösofagus, faringeal bileşkeden midenin kardiasına kadar uzanan müsküler bir tüptür. Farinks ile ösofagus birleşimi baş normal pozisyonda iken 6. servikal vertebra hizasındadır. (Önde de larinksin krikoid kartilajına denk gelir)

Ösofagusun 3 yerde fizyolojik darlıkları vardır:

1. darlık: Ösofagus girişidir. Krikofaringeal kasın sebep olduğu bir darlıktır. Ösofagus çapının en dar olduğu kısımdır (1,5 cm).

2. darlık: Trakea bifurkasyonuna denk gelen bölgedir. Ösofagus çapı ortalama 1,6 cm dir.

3. darlık: Ösofagusun diyafragmayı geçtiği noktada görülen darlıktır. Çap ortalama 1,6-1,9 cm dir. AÖS (alt-ösofageal sfinkter) mekanizması nedeni ile oluşan bir darlıktır. Ösofagusun distansiyonunun ve gıdaların alımı ile ösofagus çapı değişelilir.

Ösofagusun anatomik bölümleri:

1- Servikal ösofagus: Ortalama 5 cm dir. (C6 – T1-2 hizasındadır)

2- Torasik ösofagus: T1-2 – T10 hizasındadır. Ortalama 20 cm dir.

3- Abdominal ösofagus: T10 – T11 hizasındadır. Ortalama 2 cm dir.

ÖSOFAGUS

ÖSOFAGUS 1

Ösofagus 3 tabakadan oluşur:

1- Mukoza

2- Sirküler kas tabakası: Daha kalındır ve helikal yapıdadır.

3- Longitüdinal kas tabakası

Ösofagusun serozası yoktur. Servikal ösofagus çizgili kas ile örtülüdür. Sirküler kas tabakası, longitüdinal tabakadan daha kalındır.

Ösofagusun arteryel kanlanması: Servikal ösofagus inf. tiroid arterden kanlanır. Torasik ösofagus bronşial arterlerden kanlanır. Bronşial arterler, direkt aortadan ayrılır. % 75 oranında sağda 1, solda 2 adettir. Abdominal ösofagus ise kanlanmasını sol gastrik arterin asendan dalından ve inf. frenik arterden sağlar.

Venler: Servikal bölge, inf tiroidlere boşalır.

Torasik bölge, bronşial venler, azigos ve hemiazigos venlere boşalır.

Abdominal bölgede ise venöz drenaj koroner vene olur.

Ösofagusun lenfatikleri, submukoza altında son derece dens bir plekus yaparlar. Submukozadaki lenfatik akım, transversten çok long. yöndedir. Bu nedenle ösofagus kanserleri transmuralden çok segmentler boyunca yayılır, longitüdinal yayılım transmurale göre 6 kat daha fazladır.

Servikal ösofagusun lenfatikleri – paratrakeal ve derin servikal lenf  nodlarına olur.

Üst torasik ösofagusun lenfatikleri – paratrekeal lenfatiklere olur.

Alt torasik ösofagusun lenfatikleri – subkarinal lenf nodlarına olur.

Abdominal ösofagusun lenfatikleri – sup. gastrik lenf nodlarına olur.

Fizyoloji:

Yutma ve ösofagus peristaltizmi ile kasların koordine relaksasyonu en önemli mekanizmalardır. Yiyecek için mideye giden yolun 1/3 ü ağız ve farinks, 2/3 ü ise ösofagustur. Yutma işlemi istemli veya istemsiz olabilir. Günde 600 – 1000 defa gerçekleştirilen, yeme ve içme sırasında saniyede 1 defa, yemekler arasında saatte 70 defa, derin uyku sırasında ise hemen  hemen hiç olmayan, istemli oral ve istemsiz olarak da faringeal ve ösofageal fazları olan fizyolojik bir olaydır.

Ösofagus ise duvarın peristaltizmi ile pompa fonksiyonu sağlarken alt ösofagus sfinkteri de uyumlu relaksasyonu ile mideye kontrollü gıda geçişi sağlar, aynı zamanda da mideden ösofagusa reflüyü önleyici bir bariyer oluşturur.

Alt Ösofagus Sfinkter Basıncına etki eden faktörler:

Artıranlar                           Azaltanlar

a mimetikler                        a blokerler

b blokerler                           b mimetikler

Gastrin                                 CCK

Motilin                                 Östrojen

Bombesin                             Progesteron

Enkefalin                             Glukagon

Substans P                           Somatostatin

Antasidler                            Sekretin

Kolinerjikler                         Gastrik inhibitör peptid

Domperidon                        VİP

Metaklopramid                    Nöropeptid Y

PGF2                                        Antikolinerjikler

Barbitüratlar

Ca kanal blokerleri

Kafein

Diazepam

Dopamin

Meperidin

Teofilin

PGE1, PGE2

Nane, çikolata, kahve, alkol, yağlar

 

Ösofagus Hastalıklarının Tanısında Kullanılan Tetkikler:

  • Radyoloji: Ba grafiler, video ve sine radyografi. Genelde non-invaziv olduğu için birinci sırada tercih edilmesi gereken tetkiktir. Anatomik anomalileri, kitleleri, pasaj zorluğunu ve endoskopi için tehlike yaratabilecek yapıları gösterir.
  • Endoskopi: Doku tanısı sağladığı için neoplazi ve ösofajitlerde altın standarttır.
  • Manometrik çalışmalar: Kısa süreli veya 24 saatlik yapılabilir. 24 saatlik manometrik takip tanı ve ayırıcı tanıda daha değerlidir. Motilite bozukluklarının tanısında kullanılır. AÖS basıncı normalde £6 mmHg’dir.
  • pH monitörizasyonu: 24 saatlik yapılır. Gastroösofageal reflü tanısı koymada en değerli tanı aracıdır. Günümüzde kabul gören yaklaşım ösofageal pH değerinin <4 veya >7 olduğu anların tespit edilmesidir. Anormal pH değerinin toplam süresi, reflü ataklarının sayısı ve süreleri tanı kriterlerini oluşturur.
  • Standart Asit Reflü Testi: Bernstein testini andırır. N/G sonda ile yapılır.
  • Mide Boşalması: Sintigrafi
  • Mide asit analizi ve 24 saatlik mide pH monitörizasyonu.

 

ÖSOFAGUSUN MOTİLİTE BOZUKLUKLARI

Ösofagus motilite bozukluklarında en önemli ve ortak semptom “yutma güçlüğü” dür. Duruma göre göğüs ağrısı eşlik edebilir.

Çizgili ve çizgisiz kasları etkileyen birçok nöromüsküler hastalık disfaji sebebi olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir