Skip to main content

GASTROENTEROLOJİ-2

DİYARE VE KONSTİPASYON TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR

           GIS’de motilite bozukluğu oluştuğunda kullanılan ilaçlardır.

ANTİDİYAREİK İLAÇLAR

1. Opioidler

Opyum tentürü (%1 morfin içerir)

Difenoksilat (Meperidin türevi)

Kodein (Analjezik, antitüsif etkiside var)

Loperamid (Meperidin türevidir)

Paregorik eliksirler

2. Kitle oluşturan ilaçlar

Kaolin

Pektin

Bizmut bileşikleri

 

Opiyatlar kalın barsakta spazm yaparak peristaltik hareketleri inhibe ederek ve sıvı salgılanmasını inhibe ederek diyareyi düzeltirler.

Difenoksilat meperidin türevidir. Bağımlılık etkisini engellemek için içine atropin katılır.

LAKSATİF VE PURGATİF İLAÇLAR

Laksatifler, feçesin yumuşamasına neden olarak konstipasyona engel olan ilaçlardır.

Purgatifler (müshiller) ise feçesin sulu kalmasına neden olarak genellikle istem-dışı bir şekilde hızla atılmasına ve kalın barsağın boşalmasına yol açan ilaçlardır.

Purgatifler düşük dozda laksatif olarak da kullanılabilirler.

Etki mekanizmalarına ve şiddetine göre 5 grupta toplanır

1. Yumuşatıcı laksatifler;

Lubrikanlar (Vazelin, gliserin, zeytin yağı, pamuk yağı)

Nemlendiriciler (Doküzat tuzları)

2. Kitle oluşturanlar;

Metilselüloz

Sodyum karboksimetil selüloz

Psyllium tohumları

Agar

Kepek

Sterculia gomu ekstreleri

Basorin

3. Osmotik laksatif pürgatifler;

Mg sülfat

Na fosfat

Mg sitrat

Mg hidroksit

Sorbitol

Mannitol

Laktitol monohidrat

4. Stimülan laksatif pürgatifler;

Hint yağı

Bisakodil

Senozid A ve B, senokot, kasleara sagrada

Dantron

Senokot

Laktuloz

Fenolftalein

Jahap

Bisakodil, Na/K ATPaz’ı inhibe ederek GIS epitelinde Na emilimini azaltarak purgatif etki yapar. Bisakodil proktitis yapabilir.

Hint yağıda ince barsakta risinoleik aside dönüşerek Na/K ATPazı inhibe etmek süretiyle etki gösterir.

Laktuloz, karaciğer komasında da kullanılır, disakkarittir. Peristaltik hareketleri artırır ve osmotik etki gösterir.

EMETİKLER VE ANTİEMETİKLER

Kusma (Emezis) başka GIS olmak üzere çeşitli yerlerden gelen uyarılarla oluşan bir refleks olayıdır.

Genellikle başlangıçta bulantı olur.

Kusma merkezi medulla oblangatada 4. ventrikül tabanındaki CTZ (chemoreceptör trigger zone)’dir.

Kusma merkezi aynı zamanda vestibüler sistem, farenks ve GIS, beyin sapı ve kortikal yapılardan gelen uyarılardan etkilenir.

 

EMETİKLER

Zehirlenme durumunda mideyi boşaltmak için kullanılır.

Emetikler;

Apomorfin

İpeka şurubu

 

Apomorfin

Morfinden sentez edilir. Yapıca dopamine benzer.

CTZ’daki dopamin 2 reseptörünü uyarır.

5-10 dakika kusturur. Parenteral kullanılır.

Naloksan emetik etkisini kısmen antagonize eder.

En sık yan etkisi uyuşukluk ve sedasyondur. Yüksek dozda solunum depresyonu ve dolaşım yetmezliği.

İpeka

Bir kez 20 ml oral verilir.

20 dakika içinde kusturur.

Kusturucu etkisi içerisinde emetin adı verilen alkaloidin mideyi tahriş edici etkisine bağlıdır.

6 aylıktan yukarı çocuklarda kullanılır.

Apomorfinin aksine çocuklarda erişkinlere göre daha az toksiktir.

SSS depresyonu ve Kardiyotoksik etkileri vardır. (Yüksek dozlarda)

ANTİEMETİKLER

1. Antihistaminikler

Dimenhidinat

Difenhidramin

Prometazin

Sinarisin

Meklizin (antiemetik etkisi en uzun süren)

2. Benzamid türevleri ve benzerleri

Metoklopramid

Sisaprid

3. 5-HT3 serotonin reseptör blokörleri;

Ondansetron

Granisetron

Tropisetron

4. Nöroleptik ilaçlar

Domperidon

Droperidol

Proklorperazin klorpromazin

Flufenazin

Perfenazin

Haloperidol

5. Kannabinoidler

Dronabinol

Nabilon

6. Fenotiazinler

Proklorperazin

7. Glukokortikoidler

Deksametazon

Metilprednizolon

8. Benzodiazepinler

Alprazolam

Lorazepam

9. Skapolamin

10. Trimetobenzamid

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir