Skip to main content

GASTROENTEROLOJİ-2

 

Splenektomi endikasyonları:

En sık splenektomi endikasyonu dalak travmasıdır. Elektif splenektomi ise klinikte en sık İTP için uygulanır. Splenektomigenelolarak 2 amaçla yapılır. Hastalığın kontrolü amacıyla veya kronik ve ciddi hipersplenizm nedeniyle yapılır. Bunların dışında Hodking lenfomasında evreleme amacıyla splenektomi yapılabilir.

 

Splenektomi endikasyonları.
Hastalığın kontrolü amacıyla Kronik ve ciddi hipersplenizm nedeni ile:
Herediter Sferositoz Hairy Cell Lösemi.
Eliptositoz Lenfoproliferatif Hastalıklar (KLL, Non-Hodgkin Lenfoma)
Otoimmün Anemi Felty Sendromu
Tronbotik Trombositopenik Purpura Agnojenik Myeloid Metaplazi
Dalak Rüptürü (Spontan Veya Masif Travma) Talasemi Majör
Immün Trombositopenik Purpura Gucher Hastalığı
Primer Kist Veya Tümörler (Dalak Absesi, Ekinokokkal Kist) Hemodializ Splenomegalisi
Splenik Ven Trombozu (Kanayan Ösofagogastrik Varisler)
Orak Hücreli Anemi
Hb S/C Hastalığı
AIDS

 

DALAK TRAVMALARI

Künt karın travmalarında en sık yaralanan intraabdominal organdır. Penetran travmalarda da sıklıkla yaralanır. Göğsün sol tarafında kırık kaburgaların varlığı daima dalak rüptürünü düşündürmelidir. Bazen kapsül altına kanama olup subkapsüler hematom oluşturabilir. Bu da gecikmiş rüptüre yolaçabilir. Travmaile kanama arasında geçen asemptomatik süreye Baudet’nin latent periodu denir. Ortalama iki hafta kadardır. Aslında gecikmiş rüptür yerine gecikmiş dalak travması tanısı denilmesi daha doğru olur. Çünkü künt travmada dalağa yönelik görüntüleme yöntemleri ile erken dönemde tanı konulabilir.

Dalak travması 4 kademe üzerinden derecelendirilmiştir. 4. derece laserasyon kesin splenektomi endikasyonudur. Çocuk ve erişkinlerde dalağın mutlaka korunması gereklidir. Dalak travmalı ve intraperitoneal kanamalı hastaların %30-50 kadarında dalak kurtarılabilmektedir. Tercih edilen yöntem küçüklaserasyonlarda kompresyon ve sütürile

hemostaz, daha büyüklerde splenorafi ve parsiyel splenektomidir.

Dalak travması sonrasında dalağın intraperitoneal ototransplantasyonuna splenozis veya splenik implant denir. Saplı veya sesil koyu kırmızı nodüller olarak görülebilirler, postoperatif intraabdominal yapışıklıklara yol açabilirler.

Dalak intraabdominal diğer ameliyatlar sırasında da yaralanabilir. Özellikle mide, ösofageal hiatus, pankreas ve solböbreğe ait cerrahigirişimler risk taşır. Bu şekilde yapılan splenektomilere insidental splenektomi denir. Morbidite ve mortalite dalağın hastalıklarına göre daha fazladır. Dalak mutlaka korunmalıdır.

 

Sekonder hipersplenizme neden olan bazı hastalıklar

Otoimmün hemolitik anemi:

Genelde 50 yaş üzerinde görülür, K/E=2/1

Soğuk ve sıcak antikorlara bağlı olarak eritrosit ömrü kısalmıştır. %50 vakada splenomegali görülebilir. Tanıda direk Coombs (+) ve eritrositlerin dalakta artmış sekestrasyonu gösterilir. Tedavide öncelikle steroidler ve azathiopürin denenir.

İdiopatik trombositopenik purpura:

Etyolojisihalen bellideğil. Immünolojik mekanizmalar öne sürülmekte. Trombositleriaglütine eden antikorların varlığı gösterilmiştir.

Akut ve kronik formlarıtanımlanmıştır. Akut form sıklıkla çocuklarda ve 16 yaş altında görülür, %80 kendiliğinden iyileşir. Kronik form erişkinlerde sık, K/E=3/1.

Klinikte trombositopeni, kemik iliğinde artmış megakaryositler, peteşi ve ekimozlar, sıklıkla dişeti kanaması ve hematüri görülür. Dalak çoğunlukla büyümemiştir.

Tedavide öncelikle steroidler denenir. %75 remisyon sağlanır. Tedaviye cevap vermeyen, komplikasyon gelişen vakalarda splenektomi yapılır. Steroid+cerrahi sonrası remisyon %90 kadardır.

Trombotik trombositopenik purpura:

Immünolojik kökenlidir.Ateş, trombositopenik purpura, hemolitik anemi, nörolojik bozukluklar ve renal yetmezlikle karakterizedir. Tanı purpurik lezyondan biyopsi ile konulur.

En etkili tedavi splenektomi ve steroidlerdir. Plazmafarez ve exchange transfüzyon da sağkalımı artırır. Uygun tedaviye rağmen uzun süreli sağkalım %10 dur.

Felty sendromu:

Kronik romatoid artrit, splenomegalive granülositopeniden oluşan bir triaddır. Trombositopeni, anemi, bacak ülserleri eşlik edebilir. Ileri vakalarda splenektomi faydalıdır.

Hiposplenizm:

Dalağın fonksiyonlarında azalmayı ifade eder, boyutu ile korele değildir. Hiposplenizmli vakalarda dalak fonksiyonları yapılamamaktadır. Filtreleme fonksşiyonu olmadığından periferik yaymada Heinz cisimcikleri, Howel-Jelly cisimcikleri gibi maddeler görülür.

Hiposplenizm nedenleri:

Normal yeni doğanlar

Konjenital aspleni

 Yaşlılık

Tekrarlayan sekestrasyon krizleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir