Skip to main content

GASTROENTEROLOJİ-2

GASTROENTEROLOJİ-2

 

PANKREAS

PANKREAS ENZİMLERİ

proteazlar; (zimojenler)

tripsin(ojen) : Enteropeptidaz tripsinojeni aktifler , Tripsin tüm diğer zimojenleri aktifler

kimotripsin(ojen)

(pro)karboksipeptidaz

Deoksiribonükleaz, Ribonükleaz

Elastaz

α-amilaz, lipaz, fosfolipaz A2, kolesterol esteraz, lesitinaz

PANKREATİT

Etyolojİ

Akut pankreatitin en sık nedeni safra taşlarına bağlı pankreatittir.

Akut pankreatite neden olan patolojiler:

            Safra taşları, bilier sistem hastalıkları: En sık nedenidir.

Ilaçlar: Thiazid diüretikler, furosemid, azathiprine, 6-merkaptopürin, sülfonamidler, steroidler, östrojenler.

Travma: Künt, delici, operatif, girişimsel (ERCP)

Hiperkalsemi: Hiperparatiroidi

Malnütrisyon: Protein-kalori

Hiperlipidemi

Duktal obstrüksiyon: Pankreas divisum, striktür, tümörler, penetre duodenal ülser.

Duodenal obstrüksiyon: Afferent ans sendromu

Infeksiyonlar: Kabakulak, Coxackie, Mycoplazma pneumoniae, ascaris, clonorchis.

Iskemi: hipoperfüzyon, ateroembolik, vaskülit.

Herediter

            Akrep zehiri

Idiopatik

Tanı

Akut pankreatit tanısı klinik bulgularla konulur

Klinik bulgular

Ağrı :

En sık rastlanan bulgu epigastrik ağrıdır. Ağrı şiddetli ve süreklidir, sıklıkla sırta
vurur ve kuşak şeklinde olabilir
. Ağrının şiddeti pankreatitin şiddeti ile orantılıdır.

Ateş

Dehidratasyon bulguları ve hipotansiyon.

Taşikardi ve takipne

Sarılık:

Akut karın:

Özellikle epigastriumda belirgindir, yaygın olabilir.

Distansiyon:

Barsak sesleri azalmıştır veya hiç alınamaz.

Grey Turner belirtisi:

Retroperitoneal kanamaya bağlı flank bölgesinde görülen ekimozdur.

Cullen belirtisi:

Retroperitoneal kanamaya bağlı periumbilikal bölgede görülen ekimozdur.

Laboratuar

Serum amilaz düzeyi:

Tek başına bir anlam ifade etmez. Pankreatitlerde genelde yükselir.hastalıkl başlayınca yükselir ve 3-5 gün yüksek kalır. Amilaz yüksekliği ile pankreatitin şiddeti arasında bir ilişki yoktur.

Pankreatik amilaz bakılması daha spesifiktir. Idrar amilaz klerensinin veya Amilaz/Kreatinin klerens oranı pankreatit tanısı koymada daha güvenilirdir.

Pankreatik Lipaz, Tripsin ve Elastaz düzeyleri yüksek bulunabilir. Pankreatik ekzokrin enzimlerden tanı için en yüksek özgüllük (spesifisite) lipaz için saptanmıştır.

 

Radyoloji

BT:

Akut pankreatit tanısını koyabilmek için öncelikli ve en güvenilir görüntüleme yöntemidir.

AKUT PANKREATİTTE HASTALIĞIN ŞİDDETİNİN BELİRLENMESİ

Akut pankreatit şiddeti nekroz ile ilişkilidir. Ranson kriterleri bu nekroz miktarını göstererek prognozu belirler.

BİLİER OLMAYAN PANKREATİT İÇİN RANSON

İlk Başvuruda

• 55 yaş üzeri

• Beyaz küre > 16000/mm3

• Glukoz > 200 mg/dl

• LDH > 350 IÜ/Lt

• SGOT > 250 IÜ/dlR

48 saat sonra

• Hematokritte %10’dan fazla azalma

• BUN’de 5 mg/dl’den fazla artış

• Kalsiyum (Ca) < 8 mg/dl

• PaO2 < 60 mmHg

• Baz defisiti > 4 mEq/Lt

• Hesaplanan sıvı açığı > 6000 ml

BİLİER (SAFRA TAŞLARINA BAĞLI) PANKREATİT İÇİN RANSON KRİTERLERİ

İlk Başvuruda

• 70 yaş üzeri

• Beyaz küre > 18000/mm3

• Glukoz > 220 mg/dl

• LDH > 400 IÜ/Lt

• SGOT > 250 IÜ/dl

48 saat sonra

• Hematokritte %10’dan fazla azalma

• BUN’de 2 mg/dl’den fazla artış

• Kalsiyum (Ca) < 8 mg/dl

• PaO2 < 60 mmHg

• Baz defisiti > 5 mEq/Lt

• Hesaplanan sıvı açığı > 4000 ml

 

Serum belirleyicileri

Serum α2-makroglobulin düzeyi:

Nekrotizan pankreatitte serum α2-makroglobulin düşer (tripsin bağlar).

 

CRP seviyesi:        

Nekrotizan pankreatitte ödematöz pankreatite göre daha fazla yükselir.

Idrar tripsinojen aktivasyon peptidi (TAP) düzeyi

tripsinojenin aktivasyonu sırasında salınan N terminaldeki 5-7 aminoasitten oluşan peptittir. Idrarda TAP seviyesinin artması şiddetli pankretitin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.

 

Tedavi

Akut pankreatitli hastalar hastalığın şiddetinden bağımsız olarak mutlaka hospitalize edilmelidir. Akut pankreatitli hastalarda pankreatitin şiddetinde göre tedavi planlanır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir