Skip to main content

ENZİMLER

Karotenoidler  :  Lipofilik antioksidanlardır.

Ürik asit  :  Suda çözünen bir antioksidandır. Bakır ve demir ile şelat yaparak, bunların askerbik a.i okside etmisini önler.

Bilirubin  :  Etkili bir peroksil radikali temizleyicisidir.

Ubikinon  :  Zardaki fosfolipidleri oksidatif hasardan koruduğu düşünülmektedir.

2-         Serbest radikal öncülerini deaktive ederek radikal üretimini önelrler. Metal iyonlarını bağlayan ekstrasellüler antioksidanlardır.

Transferrin  :  Bağladığı demir, hidroksil radikal oluşumu veya lipid peroksidasyonunda rol alamamaktadır.

Albumin  :  Bakırı bağlayarak bakır iyonlarının yol açtığı lipid peroksidasyonu ve hidroksil radikal oluşumunu inhibe eder. Bakırın LDL peroksidasyonunu hızlandırmasını baskılar.

Serüloplazmin  :  Bakırı bağlayarak etki eder.

Haptoglobin, hemopeksin  :  Lipid peroksidasyonunu hızlandıran myoglobin ve hemoglobinin etkilerini, hem ve Hb’i bağlayarak engellerler.

3-         Memeli hücrelerinde radikal detoksifikasyonunda görev alan süperoksit dismutaz, katalaz ve glutatyon peroksidaz, etkilerini serbest radikal üretimini etkilemeden gösterirler.

Süperoksit dismutaz (SOD) : Süperoksit radikalinin hidrojen peroksit ve O2’e dönüşümünü katalizler

SOD’nin Cu-Zn, Mn ve Fe içeren 3 tip izoenzimi vardır. İnsanda ilk ikisi bulunur. Fe’li enzim ökaryotlarda bulunmaz.

Katalaz  :  Herbir alt ünitesi yapısında prostetik grup olarak,          bulunan protoporfirin IX (hematin) içermektedir. Hemen hemen bütün hayvan hücre ve dokularında, ayrıc aerobik m.o.larda bulunmakla birlikte en yüksek aktivitede karaciğer ve böbrekte bulunur. Subsellüler olarak en fazla bulunduğu organel ise peroksizomlardır.

 

İki fonksiyonu vardır. Temel fonksiyoni, süperoksit radikallerinin dismutasyonu ile veya dirkt olarak oluşan  H2O2’nin su ve oksijene parçalanmasını katalizlemektir. Bunun yanı sıra etanol, format ve nitritin oksidasyonunu katalizler.

 

Normalde hücredeki H2O2’nin yıkılımında glutatyon peroksidaz daha önemli olduğu halde, yüksek H2O2 konsantrasyonlarında katalaz da devreye girer.

 

Glutatyon peroksidaz (GSHPx) : Redüklenmiş glutatyon varlığında H2O2 ve lipid hidroperoksitlerinin parçalanmasında rol alır. Aktif bölgesinde 4 tane Se bulunur. Zar lipidlerini ve Hb’i, lipid peroksidasyonunun zararlı etkilerinden korur.

 

2 GSH + H2O2à  GSSG + 2 H2O

H2O2’nin redüklenmesi sırasında glutatyon oksitlenir. GSHPx’in etkisinin sürebilmesi için okside glutatyonun yeniden redüklenmesi gerekir. Bu reaksiyon, NADPH bağımlı glutatyon redüktaz tarafından katalizlenir. NADPH’ın rejenerasyonu için de glu-6P dehidrogenaz gereklidir. Dolayısıyla, glutatyon, glutatyon redüktaz ve glu-6P dehidrogenaz da antioksidanlara dahil edilir.

 

Organel veya fraksiyon Belirleyici Major Fonksiyon
Nukleus DNA Kromozom ve transkripsiyon yeri
Mitokondrium Glutamat dehidrogenaz SAS, oksidatif fosforilasyon
Ribozom Yüksek miktarda RNA Protein biyosentezi (translasyon)
ER Glukoz-6-fosfotaz Membrana bağlı ribozomlarda protein sentezi, lipid sentezi, ksenobiyotiklerin oksidasyonu (sit P450)
Lizozom Asit fosfataz Hidrolitik enzimlerin bulunduğu yer.
Plazma membranı Na-K ATPaz, 5’ nükleotidaz Molekülerin hücreye giriş çıkış yeri, intersellülar adhezyon ve haberleşme
Golgi Galaktoliz transferaz Proteinlerin hücreiçi işlenmesi, glikozilasyon reaksiyonları, sülfatlama reaksiyonları
Peroksizom Katalaz, ürik asit oksidaz Bazı yağ asitleri ve amino asitlerin yıkımı, H2O2’nin üretim ve yıkımı
Hücre iskeleti (sitoskeleton) Spesifik belirleyici yok Mikroflamanlar, mikrotübüller, ara flamanlar.
Sitozol Laktaz dehidrogenaz Glikoliz enzimleri, yağ asidi sentezi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir