Skip to main content

ENDOKRİNOLOJİ

 

İNSULİN VE ETKİLERİ

Insulin salınımını arttıranlar

Aminoasitler – lösin

Yağ asitleri

Glukagon

Teofilin

Vagal tonus

GIS hormonları(GİP)

Beta stimulasyonu

İnsulin salınımını azaltanlar

Somatostatin: Hem insülin hemde glukagon salınımını güçlü bir şekilde inhibe eder.

α-adrenerjik uyarı

2-deoksiglükoz, mannoheptüloz

 β-adrenerjik blokörler

Galanin

Diazoksit

 Tiazid diüretikleri

 Potasyum kaybı

Fenitoin

Alloksan

İnsülin, Nikotinik asid

Alfa-INF tedavisi

 

Hipoglisemi Yapan İlaçlar Hiperglisemi Yapan İlaçlar
Beta-blokörlerSalisilat(diyabetik hastalarda)AlkolLityumTeofilin

Bromokriptin

Sulfonamidler

Pridoksin

Mebendazol

Klofibrat

Pentamidin

Anjiotensing dönüştürücü enzim inhibitörleri

Tetrasiklin

Sulbaktam ampisilin

İndometasin

Beta-blokörlerDiüretiklerSteroidDiazoksidKalsiyum kanal blokörleri

Klonidin

Morfin

Heparin

Esrar

Fenitoin

Pentamidin

Nikotin

Beta-2 reseptör agonistleri

Histamin-2 reseptör blokörleri

HIV-1 proteaz inhibitörleri

İNSULİN

İnsulinin etkileri İnsülinin çeşitli dokulara etkileri:

Yağ dokusu

1. glukoz girişini ↑

2. yağ asidi sentezini ↑

3. Gliserol fosfat sentezini ↑

4. trigliserit yıkımını ↓

5. lipoprotein lipazı aktive eder.

6. Hormona duyarlı lipazı inhibe eder.

7. K+ alımını ↑

Kas

1. glukoz girişini ↑

2. Glikojen sentezini ↑

3. Amino asit alımını↑

4. Ribozomlarda pr sentezini ↑

5. Pr yıkımını ↓

6. Glikoneogenik aa serbestlenmesini ↓

7. Keton alımını ↑

8. K+ alımını ↑

Karaciğer

1. Ketogenezi ↓

2. Pr sentezini ↑

3. Lipid sentezini ↑

4. Glikoneogenez ↓ ve glikojen sentezi ↑

 

İNSÜLİNİN BAZI YAN ETKİLERİ

Hipoglisemi (en önemli ve en sık)

İnsülin allerjisi

Presbiyopi (insüline ilk başlandığında göz içi osmotik dengenin bozulmasına bağlı)

İnsüline karşı antikor gelişimi ve insülin resistansı

Enjeksiyon yerinde lipodistrofi

           Kilo alma

Lipoatrofi

Lipohipertrofi

Smogy fenomeni:

Akşam insülin dozunun fazla olmasına bağlı gece saat 02-03’de kan şekeri düşer. Anti insüliner hormonlar aktive olur. Buna bağlı sabah ölçülen kan şekeri yüksek çıkar. Tanı için gece 02-03’de kan şekeri ölçülür. Tedavisinde akşam insülin dozunu azaltmak gerekir.

 

Şafak Fenomeni (Down fenomeni):

Bu durumda ise insülin alan hastalarda akşam dozunun az olmasına bağlı  sabah saatlerinde geçici hiperglisemi ortaya çıkar, insülin dozunu artırmak gerekir.

 

 

İNSULİNLER

İnsulin Endikasyonları

Tip I DM

Tip II DM (diet ve oral hipoglisemik yolla kontrol edilemiyorsa)

Gebelik

İnsülin ihtiyacının arttığı belirli durumlar (Diabetik ketoasidoz, hiperozmolar koma, operasyon, ağır enfeksiyon)

Karaciğer ve böbrek fonksiyon bozukluğu

ETKİ SÜRELERİNE GÖRE İNSÜLİNLER

Kısa Etkili İnsülinler

            LizPro-Aspartat-Glulizin insulin: En kısa en sürede etkisi başlayıp, en kısa sürede biten insulindir. Doğal insulin içindeki aminoasitler değiştirilerek hızlı etkili anolog insulinler üretilmiştir.

Kristalize insülin (nötral regüler): Etkisi çabuk başlayıp, kısa sürede sona eren ve i.v. kullanılabilen insülin

Semilente insülin

 

Orta Etkili İnsülinler

İzofan insülin (NPH)

Karma lente insülin

Uzun Etkili İnsülinler

Protamin çinko insülin 

            Glargine insulin: 24 h etkilidir. Gün içinde plazmada sürekli bazal insulin sağlamak için kullanılır. Pik etkisi bulunmaz.

Detemir İnsulin: İnsulin B zincirine 14-C lu yağ asidi (tetradecanoic acid) eklenmiştir. 6-8 saatte pik etki yapar.Etkisi 24 saat sürer.

Ultralente insülin

TABLO: İNSÜLIN TİPLERİ
İnsülin tipi Aktivite (saatler)
Pik etki Etki süresi
Ultra hızlı etki İnsülin lispro 0.25-0.5 3-4
Hızlı etki Regüler (kristalize insülin) 0.5-0.5 3-4
Orta etkili NPH insülin (izofan insülin süspansiyonu) Lente insülin (insülin çinko süspansiyonu) 8-12 18-24
Uzun etkili Ultra lente insülin (insülin çinko süspansiyonu) 8-16 18-28
Ultra uzun etki İnsülin glargine No peak >24

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir