Skip to main content

ENDOKRİNOLOJİ

Tolbutamide: (en kısa etkili) Yaşlı hastalarda uygundur. Kc’den metabolize olur. Böbrek fonksiyonlarından çok etkilenmez. Hipoglisemi nadirdir.

Klorpropramide: (en uzun etkili) KBY’de kontrendike, hipoglisemi etkisi uzun, sarılık, disulfram benzeri etki, su retansiyonu, hiponatremi, hemotolojik toksisite gibi yan etkiler var.

 

2. jenerasyon sülfonüreler

Daha potenttirler ve yan etkileri daha azdır.

Gliburide,

Glipizide( en kısa etkili )

Gliklazid,

Glibenklamid

3. jenerasyon sülfonüreler

Meglitidinler:

repaglinid: Yaşlı ve böbrek fonksiyon bozukluğunda kullanılabilir.

D-Fenilalanin deriveleri

Nateglinid: Bulantı, baş dönmesi ve diareye neden olur.

Mitiglinid

 

 

II. İnsülin rezistansını azaltan ve insülin etkilerini artıranlar

A-Biguanidler (Metformin) (1,1-dimethylbiguanide hydrochloride)

Barsaktan glukoz emilimini azaltırlar.
Kc’de glukoneogenezi inhibe ederler
insülin reseptör bağlanmasını arttırırlar.

Periferik dokularda glukozun anaeorobik yıkımını arttırır.
Obez hastalarda daha çok tercih edilirler.

Tek başına hipoglisemi yapmazlar.

En sık görülen yan etkileri GIS yakınmalarıdır.

Laktik asidoz ise en önemli yan etkileridir. (Renal ve Kalp yetmezliğinde dikkatle
kullanılmalıdırlar). B12 emilimini azaltır.

Bu grupta; Fenformin (Laktik asidoz sebebi ile kullanılmıyor), Metformin ve Buformin bulunmaktadır

 

 

B- Thiazonlidinedionlar: (TZD)

Rosiglitazon

Pioglitazone

Çekirdekte bulunan Peroxizomal Proliferatör activated reseptör Gama (PPAR) agonistleridir.

GLUT-4 ve 1 in membran expresyonunu artırırlar. İnsulin rezistansını bu yolla azaltırlar.

Tek başına hipoglisemi yapmazlar.

Serbest yağ asitlerini azaltır, adipositlerden rezistini azaltır. Adiponektini azaltır. Preadipozitlerin adiposit dönüşümünü arttırır.

Plasminogen activator inhibitor type 1, matrix metalloproteinase 9, C-reactive protein, ve interleukin 6 seviyelerini azaltırlar.

En sık yan etkisi hepatik toxite, kilo alımı, Na retansiyonu, KKY (Evre 3-4 KKY de kontrendike)

Anjina pektoris ve MI riskinde artma oluştururlar.

Makula ödeminde artma oluştururlar. Kemikte adipogenezi aktive ederler. Bu nedenle kemik densitesinde azalma (osteoporotik kırık riskinde artma) oluştururlar.

III.Alfa-glukozidaz inhibitörleri

Akarboz

miglitiol

Glukozun barsaktan emiliminiazaltırlar.

TipI ve 2 diabette kullanılabilirler.

Sıklıkla GIS yakınmalarına yol açarlar.

 

 

IV.İnkretinler

Enteral beslenmenin intravenöz beslenmeye göre daha fazla insülin sekresyonuna

yol açtığının gözlenmesinden sonra inkretin konsepti ortaya çıkmıştır. İntestinal bölgeden salgılanan en önemli inkretin ise glukagon benzeri peptid-1 (glukagon-like peptide GLP-1)’dir.

En potent inkretin olan GLP-1 %50 homoloji ile glukagona benzer. GIP ve GLP- 1’in plazma yarı ömürleri sırası ile 7 ve 4 dakikadır. Her iki inkretin dipeptidil peptidaz-4 enzimi ile dakikalar içerisinde yıkılmaktadır.

GIP ve GLP-1 glikoza bağımlı akut insülotropik etkilerini pankreasın beta hücrelerinin yüzey reseptörlerine bağlanıp cAMP artışı ile göstermektedir.

Exenatid-Liraglutid

Doğada bulunan en iyi GLP-1 agonisti exendin-4 molekülüdür. Bu molekül bir tür sürüngen olan Gilia monster’ın tükürüğünden elde edilmiştir.

Exenatide, GLP-1 reseptörlerine yüksek afinitede bağlanmakta ve endojen GLP-1 etkisi olan glikoz bağımlı insülin sekresyonu, gastrik boşalmanın geciktirilmesi, glukagon süpresyonu, iştah baskılanması ve beta-hücre kitlesini artırıcı etkilerini göstermektedir. Subkutan yol ile uygulanırlar.

 

V.Dipeptidil peptidaz-4 inhibitörleri

Sitagliptin-vildagliptin- Alogliptin-Saxagliptin

GLP-1 molekülünün postprandial dönemde hızlı yıkılmasını sağlayan DPP-4 enziminin inhibe edilmesi GLP-1 ve GIP düzeylerinin artmasına neden olur. DPP-4 enzimi vücutta karaciğer, akciğer, böbrek, bağırsak, lenf dokularında, ayrıca çözünmüş olarak kanda bulunmaktadır. Oral olarak aktif ve hızlı absorbe edilirler.

 

VI.Amilin Analogları

Pramlintid

Amylin, beta hücreleri tarafından insülin ile beraber sekrete edilen bir hormondur. Amylin postprandial glikoz seviyesini baskılar ve gastrik boşalmayı yavaşlatır.

Pramlintide ise amylinin analoğudur. Pramlintide enjeksiyonu sonrası glukagon sekresyonu, gastrik motilite azalmakta, bu etkilerin net sonucu olarak postprandial kan şekerlerinde belirgin bir düşme olmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir