Skip to main content

Kaslar

                               KASLAR

Vücudun en büyük organı olan deri  epidermis ve dermis olarak iki tabakadan oluşur. Ter ve yağ bezleri, vücudun her yerinde bulunur. Yağ bezleri; el ayası ve ayak tabanında, ter bezleri de glans penis, dudak kenarları, tırnak yatakları, kulak zarı ve labium minus’ların en iç kısımlarında bulunmaz.

             Fascia superficialis (hypodermis, fascia subcutanea, tela subcutanea): Dermis’in altında bulunan fibröz bağ dokusudur. İki yapraklıdır. Yapraklar arasında kan damarları, deri sinirleri, meme bezi, lenf damarları ve mimik kaslar bulunur.

             Fascia superficialis; derinin serbest olarak hareket etmesini sağlar, vücudu mekanik etkilerden korur, ısı kaybını önler, su ve yağı depo eder.

             Fascia profunda; fascia superficialis’in altındaki fibröz yapraktır. Kasları örter. Yüz bölgesi hariç, tüm vücutta bulunur ve bulunduğu bölgenin ismini alır.

             Fascia profunda kasları sarar, birarada tutar, orijin yeri oluşturur ve serbestçe hareket etmelerini sağlar. Kaslar arasına septum intermusculare denilen bölmeler verir.

KASLAR

Kasın yapısal üniti olan kas lifi (kas hücresi), dıştan sarkolemma denilen bir zar ile sarılmıştır. Sitoplazmasına sarkoplazma adı verilir.

Kasların % 70 – 75’i sudan oluşur. Kontraksiyonları için gerekli enerjiyi; ATP, fosfokreatin ve glikojen’den sağlar.

Yetişkin bir insanda 600’ün üzerinde iskelet kası vardır ve vücut ağırlığının yaklaşık % 40’nı oluşturur. % 5 – 10’nunu düz kaslar ve kalp kası yapar.

Vücudun en uzun kası m. sartorius, en kısa ve küçük kası m. stapedius, en kalın kası m. gluteus maximus, en büyük kası m. quadriceps femoris,en geniş kası ise m. latissimus dorsi’dir.

Bir iskelet kası epimysium denilen bağ dokusundan bir kılıf ile sarılmıştır. Epimisyum’dan ayrılan bölmeler, kas içindeki kas lifi demetlerini sarar ve perimysium adı ile bilinir. Perimisyum’dan ayrılan ince bağ dokusu lifleri de, her bir kas lifini ayrı ayrı sarar. Buna da endomysium adı verilir.

Bir kasın en geniş yerinden geçen kesitten elde edilen liflerin toplam alanına anatomik kesit, tüm liflerin tek tek kesitlerinden elde edilen alanların toplamına da fizyolojik kesit adı verilir. Lifleri origodan insersiyo noktasına kadar birbirine paralel seyreden kaslarda her iki kesit alanı birbirine eşittir. Bir kasın kuvveti, fizyolojik kesiti ile doğru orantılı olarak artar.

 

Motor ünit (fonksiyonel ünit)

Bir motor nöron tarafından uyarılan toplam kas lifine motor ünit denir. Ortalama olarak bir motor nöron, 100 kas lifini uyarır. İnce hareketleri yapan kaslarda (el ve göz kasları gibi) bir motor nöron çok az sayıda (6-30) kas lifini uyarırken, kaba hareketleri yapan kaslarda daha fazla sayıda (1000’in üzerinde) kas lifini uyarır.

                Bir kasın kasılma kuvvetini; kas liflerinin miktarı ve kalınlığı (fizyolojik kesitinin büyüklüğü), kasın kitlesel büyüklüğü ve insersiyo yerinin ekleme olan uzaklığı artırır.

Vücuttaki kasların çoğu mezoderm’den gelişir. Sadece iris’de bulunan m. sphincter pupilla ve m. dilatatör pupilla, corpus ciliare’de bulunan m. ciliaris ve derideki kılları dikleştiren m. arrector pili ektoderm kökenlidir.

BAŞ KASLARI

Kafa kemikleri, 5 tabakalı bir yapı ile örtülüdür. Bu tabakaya, her katın baş harflerinin temsil ettiği SCALP adı verilir.

S (Skin, deri)

C (Connective doku, fascia superficialis)

A (Aponeurosis epicranialis, galea aponeurotica); derin fasiyayı temsil eder.

              ? Bu üç tabaka bağlantılıdır ve bu nedenle tek bir tabaka olarak kabül edilip, scalp proper olarak bilinir. Scalp, bu tabaka nedeniyle hareketlidir. Otomobil yada iş kazalarında, yada scalp flepi yapıldığında tek bir kat olarak ayrılan tabakadır.

GIS-GÜS

                              METABOLİZMA – ÜROGENİTAL SİSTEM

AĞIZ BOŞLUĞU

İki bölümde incelenir. 1. Vestibulum oris, 2. Cavitas oris propria

                    Ductus parotideus vestibulum oris’e açılır.

Cavitas oris propria’ya ductus submandibularis, ductus sublingualis major ve ductus sublinguales minores’lerin kanalları açılır. Arkada isthmus faucium isimli geçit ile oropharynx’e irtibatlanır. Bu geçit, iki taraf arcus palatoglossus arasındadır.

Vestibulum oris ile cavitas oris propria, son molar dişlerin arkasında irtibatlanır.

DUDAKLAR 

Dudakların arterleri; a. facialis’in labial dallarıdır. Venleri, v. facialis’e açılır. V. labialis superior’daki kan, v. angularis – v. supraorbitalis ve oftalmik venler aracılığı ile sinus cavernosus’a geçebilir.

Üst dudağın duyusunu n. infraorbitalis (n. maxillaris’in dalı), alt dudağın duyusunu ise, n. mentalis (n. mandibularis’in dalı) taşır.

Dudakların lenfi, submandibuler lenf düğümlerine gider.

YANAKLAR

Yanak kası, m. buccinator’dur. Parotis bezinin kanalı (ductus parotideus) m. masseter’in üzerinden geçip, m. buccinator’u delerek üst 2. molar diş seviyesinde vestibulum oris’e açılır.

DAMAK

                     Sert damak (palatum durum); 3/4 ön kısmını maxilla, 1/4 arka kısmını da palatin kemik oluşturur.

                     Yumuşak damak (palatum molle); kaslardan yapılmıştır. Serbest arka kenarının ortasından aşağıya doğru olan uzantıya uvula palatina (küçük dil) adı verilir.

Uvula’dan dile doğru ve farinks’e doğru uzanan kemer şeklinde iki oluşum vardır. Öndekine arcus palatoglossus, arkadakine arcus palatopharyngeus denir.

İki arkusun arasında kalan çukurda tonsilla palatina oturur. Arcus’lar içinde aynı isimli kaslar bulunur.

Eklemler

                                                              EKLEMLER

GENEL BİLGİLER

İki kemik arasında kurulu eklemlere articulatio simplex, ikiden fazla kemik arasında kurulu eklemlere de articulatio composita adı verilir.

Eklemler 3 grupta toplanır.

I. Articulationes fibrosae (synarthroses); hareketsiz eklemler

II. Articulationes cartilagineae (amphiarthroses); az hareketli eklemler

III. Articulationes synoviales (diarthroses); hareketli eklemler

I – ARTICULATIONES FIBROSAE (HAREKETSİZ EKLEMLER):Eklem yüzleri birbirlerine tam olarak uyar. Eklem kapsülü ve eklem boşluğu yoktur. 3 tipi vardır.

                    Sutura: Kafa kemikleri arasında bulunan eklemlerdir. Değişik şekilleri vardır.

a. Sutura serrata: İki parietal kemik arasındaki eklem. Örn. sutura sagittalis.

b. Sutura  squamosa: Temporal kemiğin skuamoz parçası ile parietal kemik arasındaki eklem,

c. Sutura plana: Sert damağı oluşturan maksilla ve palatin kemikler arasındaki eklem,

d. Sutura denticulata: Sutura serrata’ya benzer. Ancak ondan daha sıkıdır Örn. sutura lambdoidea.

e. Sutura limbosa: Sutura denticulata + sutura squamosa. Frontal ve parietal kemikler arasındaki eklem Örn. sutura coronalis.

f. Schindylesis: Sfenoid kemiğin rostrum sphenoidale’si ile vomer arasındaki eklem.

Syndesmosis: Kemik yüzlerini birbirine ligamentler bağlar. Articulatio tibiofibularis distalis en iyi örneğidir.

Gomphosis: Diş kökleri ile çene kemikleri arasındaki eklem Örn.  Syndesmosis dentoalveolaris. Vücuttaki tek örneğidir.

II – ARTICULATIONES CARTILAGINEAE (AZ HAREKETLİ EKLEMLER): İki tipi vardır.

                    Synchondrosis (primer kartilaginöz eklem): Eklem yüzleri arasında hiyalin kıkırdak bulunur. İleri dönemde kemikleştiği için geçici bir eklem şeklidir. Bu yüzden bazı yazarlar tarafından hareketsiz eklemler grubunda incelenir.

Bazen kemikleşmez ve kalıcı olur. 1. kaburganın sternum’la yaptığı eklem (synchondrosis sternocostalis1).