Skip to main content

ANOREKTAL BENİGN HASTALIKLAR

1. Safra Bileşimindeki Anomaliler: Karaciğer hastalığı, diabet, şişmanlık, hamilelik, hiperkolesterolemi…vb. olaylarda safra tuzları, fosfolipidler ve kolesterol arasındaki dengeli oran bozulur ve taş oluşur. Hemolitik durumlarda artan bilirubin seviyesi sonucu, safra bilirubin konsantrasyonu da artar ve fazla bilirubin çöker ve taş oluşur.

Safrada yüksek oranda kolesterol bulunması da kolesterol taşları oluşumuna neden olmaktadır. Bu şişmanlık, yüksek kolesterollü besinlerle beslenme, çok kilo verme…vb. durumlarda görülür.

Terminal ileum rezeksiyonları ve patolojileri sonucu safra tuzları emilemez ve safra kontrentleri arasındaki denge bozulup taş oluşumuna neden olur. Chlofibrate ve benzeri ilaçlar da yüksek kan lipit seviyelerini düşürürken safra kolesterol seviyesini yükseltir ve taş oluşumuna neden olur.

Kadın seks hormonları, orla kontraseptifler ve estrogen de taş oluşumuna neden olmaktadır (staza neden olduğundan).

 

2. Safra Stazı: Sfinkter oddi lezyonlarında sfinkter spazmı ve obtrüksiyonu sonucu staz olur ve safra kesesinde safranın uzun süre kalması sonucu safra konsantrasyonu artar. Solubilitesi azalır ve taş oluşur. Ayrıca, kadın seks hormonlarının da safra stazına neden olma fonksiyonları vardır.

 

3. Enfeksiyon: Taşlar özellikle bir nükleus etrafında oluşurlar. Bu bazen mukus ve hücreler, bazen de mikroorganizmalar olur. Ayrıca bakteriler safranın içeriğini de değiştirip taş oluşumuna neden olabilmektedir.

Safra taşlarının çoğu kolesterol taşlarıdır. Miksed taşların bile % 50’si kolesteroldür. Bu nedenle safra taşlarının çoğu radyolusenttir. Ancak % 15’i direkt filmde görülür ve bunlar da Ca-bilirubinat taşlarıdır.

 

Klinik: Hastaların % 30’u asemptomatiktir. Hafif bir distansiyon, dispepsi ve gaz görülebilir. Sağ üst kadrandabir huzursuzluk hissi duyulabilir. Taşların koledoka geçmesiyle şiddetli ağrılar görülür. 5-10 yıl içinde çeşitli komplikasyonlar ortaya çıkar. Safra taşlarının neden olduğu başlıca hastalıklar şunlardır:

 

1. Asemptomatik kolelitiazis

2. Biliyer kolik: Safra kesesinin (duktus sistikusun) geçici obktrüksiyonu sonucu şiddetli, kıvrandırıcı tarzda ağrılar görülür. Özellikle geceleri ve akşam yemeğinden sonra ortaya çıkar. Ağrı epigastrium ve sağ üst kadrana lokalize olup, sağ skapulaya vurur. Bulantı-kusma ve geğirme de görülebilir. Taş tekrar safra kesesi içine düşer yada koledoka geçerse, semptomlar ortadan kalkar. Hastada tekrarlayıcı biliyer kolikler vardır.

 

3. Akut kolesistit: Daha ciddi ve uzun sürelidir. Biliyer kolik ile birlikte görülebilir. Başlangıç daha yavaştır. Şiddetli sağ üst kadran ağrısı vardır; sağ omuz veya sırta vurur. Taşikardi, hiperpireksi, bulantı, kusma ve 12,000-15,000 arasında lökositoz görülür. Karında hassasiyet yaygın olabilir, ama daha çok sağ üst kadrana lokalizedir, Murphy bulgusu (+) olabilir..

Enflamasyon etrafında omentum toplanırsa, muayenede kitle tespit edilebilir.

Safra kesesi hidropsu: Tıkanma sonucu eğer enfeksiyon gelişmezse, safra kesesi içindeki safra absorbe olur ve kese içi mukus salgı ile dolar. Buna hidrops denir. Fakat eğer enfeksiyon gelişirse, kese içi pirülan madde ile dolar ve buna da ampiyem denir. Bunun sonrasında subhepatik abse, intraperitoneal abse ve subfrenik abse gelişebilir.

Akut kolesistit atağı genellikle 3-5 gün içinde geçer. Ama bazen de geçmeyip, ampiyeme dönüşebilir. Bu durumda hastalık ciddi seyir gösterir. Hassasiyet, ateş ve lökositoz devam eder. Perforasyon olursa peritonitle sonuçlanır.

Atak sırasında sarılık görülebilir. Bu koledok tıkanmaları sonucu gelişir. Burada olaydan asıl sorumlu olan ödemdir. Hastalarda % 25 serum alk. fosfataz, % 45 bilirubin, % 40 SGOT, % 15 amilaz artabilir.

Akut kolesistitin en önemli bulguları kolik tarzı ağrı, kusma ve hafif ateştir. Bir de Murphy bulgusunun bulunması tanıyı kolaylaştırır. Ayırıcı tanıda perfore veya penetre peptik ülser, yüksek retroçekal appendisit, bazal pnömoni, MI ve akut pankreatit, hiatal herni, hepatit, Herpes-Zoster düşünülmelidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir