Skip to main content

AMİNO ASİTLER ve PROTEİNLER

            Arginin(Arg), g-karbonunda pozitif yüklü guanidyum grubu bulunur. Kreatin, protamin ve histonların sentezinde kullanılır.

D) Polar Nötral Yan Zincirliler:

           Serin(Ser), Zayıf asidik -OH grubu taşır. Fosfo ve glikoproteinlerdeki bağ yapısında bulunur.Pekçok enzimin aktif merkezinde seril hidroksil grubu bulunur.

             Treonin(Thr), Yan zincirinde ikinci bir asimetrik karbon atomu bulunur, bu nedenle 4 izomeri vardır. Serinde olduğu gibi, hidroksil grubu fosforik asit ve şeker bakiyeleri ile reaksiyona girer.

            Sistein(Cys), Metiyonin varsa sentezlenebilir. Yan zincirinde sülfidril (-SH) grubu bulunur ve pekçok enzimin aktif merkezinde yer alır. İki sisteinin -SH grupları okside olarak sistini oluştururlar. Sistinde, disülfid bağı (-S-S-) denilen kovalen bir çapraz bağ bulunur. Keratinde bulunur.

              Tirozin(Tyr), Fenilalaninden sentezlenir. Fenolik hidroksil grubu içeren aromatik amino asittir. Fizyolojik pH’da anyonize haldedir. Tiroksin, melanin ve katekolaminlerin biosentez ön maddesidir. Hem tirozin hem de tirozinin prekursoru olan fenilalanin, U.V. ışığını absorbe ederler.

              Asparagin(Asn), Aspartik asidin amid türevidir. Yan zinciri ne asidik ne de baziktir ama polardır ve hidrojen bağı oluşumuna katılır. Glikoproteinlerdeki karbohidrat yan zinciri genellikle Asn’in amid grubu üzerinden bağlanır (N-glikozid bağı).

              Glutamin(Gln), Glutamik asidin amididir. g-amido azotu pürin ve primidin sentezinde kullanılabilir, amonyağın taşınması ve dokuda tutulmasını sağlar veya böbrek tübülüs hücrelerinde amonyak açığa çıkartabilir. Bu son reaksiyonu glutaminaz katalizler ve asit-baz regülasyonunda önemlidir.

Optik Aktivite:

Glisin dışında, tüm amino asitlerin en az bir tane asimetrik karbon atomu vardır ve optik olarak aktiftirler. Bunlar da D ve L olmak üzere iki ayrı konfigürasyonda olabilirler. Ancak proteinlerin yapısında bulunan tüm amino asitler L konfigürasyonundadır. D amino asitler ise bazı antibiyotiklerde ve bakteriyel hücre duvarlarında bulunurlar.

Amfoterik Özellikler:

Amino asitler amfoterik moleküllerdir yani hem bazik hem asidik gruplar taşırlar. Monoamino- monokarboksilik asitler, sulu çözeltilerde dipolar moleküller yani zwitteriyon ţeklinde bulunurlar; a- karboksil grubu dissosiye ve negatif yüklüdür, a- amino grubu protonlanmış ve pozitif yüklüdür, yani molekül nötrdür. Asidik pH’da karboksil grubu bir proton alır ve molekülün net yükü pozitiftir, bazik pH’da amino grubu proton kaybeder, net yük negatiftir. Bir amino asitin net yükünün sıfır olduğu pH’ya izoelektrik nokta denir. Proteinler bu noktada çökerler.

II. Proteinlerin Yapısı:

Proteinlerin yapısında bulunan 20 amino asit, peptid bağlarıyla birbirlerine bağlanırlar. Birbirine bağlanmış amino asitlerden oluşan lineer bir dizi, bir protein molekülünün üç boyutlu yapısını oluşturmak için gerekli olan bilgiyi taşır.

a) Primer Yapı: Bir proteindeki amino asit dizisine denir. Amino asitler birbirlerine kovalen peptid bağlarıyla bağlanmışlardır. Bu bağ, bir amino asitin a-karboksil grubu ile diğerinin a-amino grubu arasında bir molekül su çıkışıyla kurulur. Peptid bağları, proteinleri denatüre eden sıcaklık ve yüksek üre konsantrasyonu gibi durumlarda kırılmaz. Ancak çok yüksek sıcaklıkta, uzun süre güçlü asit ve bazlarla muamele edildiğinde kırılabilir.

Amino asitlerin peptid bağlarıyla bağlanmaları, dallanmayan zincir ţeklindeki polipeptidleri oluţturur. Bir polipeptidin her bir amino asidine bakiye (rezidü) denir.

Peptid bağı, parsiyel çift bağ karakterindedir, rijid ve planardır ve bağ etrafında serbest rotasyon olmaz. Genellikle trans şeklindedir, yüksüz ama polardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir