Viroloji-Mikoloji-Parazitoloji

GENEL BİLGİLER

           Virüslerin, bağımsız üreme yetenekleri, çekirdekleri, ribozom mitokondri ve lizozomlar gibi organelleri yoktur.

           Işık mikroskobunda görülmezler.

          Virüsler, koruyucu bir protein örtü ile sarılmış, sadece DNA veya RNA içeren bir özden oluşmuş taneciklerdir.

          Virüslerin şeklini virusun protein örtüsündeki kapsid (yinelenen alt birimlerin) diziliş biçimi belirler.

Sadece virüsler tek iplikli DNA yada tek veya çift iplikli RNA’dan oluşan genetik materyele sahiptir.

Diploid olan retrovirüsler dışında diğer RNA virüsleri haploiddir. (tek kopya)

Nükleik asit kapsomer adlı alt birimlerden oluşmuş kapsid denen bir protein örtü ile sarılıdır.

          Zarf, virüse özgün protein ile konak hücre zarından türemiş lipidden oluşan bir lipoprotein membrandır.

         Zarf üzerinde konak hücre reseptörlerine bağlanmayı sağlayan dikensi çıkıntılar şeklinde glikoproteinlere sık rastlanır.

         Zarflı virüsler, ısı, deterjanlar ve alkol ile eter gibi lipid çözücülere, zarfsız virüslere göre çok daha duyarlıdır. Zarflı virüsler hücreye füzyonla girer.

REPLİKASYON

Virüsler kapsidler aracılığıyla hücre yüzeyindeki spesifik reseptör proteinlerine zayıf kovalan olmayan bağlarla tutunur.

Tutulan virüs endositoz yoluyla hücre içine alınır. (Viropeksis)

         RNA virüsleri sitoplazmada replike olur. DNA virüsleri çekirdekte ürer (istisna Pox virüsleri)   Replikasyon kabaca 3 evrede incelenir:             I. Evre: Tutunma, penetrasyon ve örtünün atılması             II. Evre: Gen ekspresyonu ve genom replikasyonu             III. Evre: Derlenme ve salınma   I. Evre

Virüs bağlanması özgündür.

          Polio virüs sadece insan ve diğer primat hücrelerine girebilirken, kuduz virüsü bütün memeli hücrelerine girebilir. Özgün yüzey reseptörlerine bağlanma:

HSV Tip I: Fibroblast büyüme faktör reseptörüne

Kuduz virüsü : Asetilkolin reseptörüne

 HIV : T helper CD4 proteinine bağlanır

Bakteriyoloji

GENEL BAKTERİYOLOJİ

            Bakteriler prokaryotik hücrelerdir

Gram (+) bakterilerde hücre duvarı içermeyen formlara protoplast, gram (-) bakterilerde ise sferoplast denir. Vejetatif form ise aktif olarak çoğalan bakteriye verilen isimdir.

Bakterilerde çevre şartlarına en dirençli form spor, en dayanıksız form ise vejetatif form’dur.

Fagosite edilen bakterilerin öldürülmesinde kullanılan enzimler:

            1- Süperoksit radikalleri

            2- Hidrojen peroksit

            3- Lizozomal enzimler

            4- Miyeloperoksidazlar

            5- Hidroksil radikalleri

prokaryotik

 

NÜKLEUS

            Bakterilerde bir tek kromozomdan ibaret bir nükleus vardır.

Bakterilerdeki kromozomun yapısı esas olarak çift iplikçikli çembersel DNA molekülünden ibarettir. Sadece sipiroket grubunda yer alan Borrelia’nın (B.burgdorferi-Lyme hastalığı ve B. Hermsii) genomu ve plazmidi lineer (doğrusaldır). Ökaryotik kromozom ise lineerdir.

Ökaryotik kromozomdan farklı olarak bakteri kromozomunda intron ve histon bulunmaz.

Bakteri nükleusunda kromozomun etrafında bir nükleoplazma ve bunu çevreleyen bir nükleus zarı da yoktur.

Bakterilerde kromozom bir ucu ile hücre zarında bir noktaya bağlı bulunmaktadır (Mezozom).

Bazı bakterilerde küçük bir DNA molekülü ekstrakromozomal olarak bulunur. Bunlara plazmid adı verilir.

            Plazmidler genellikle antibiyotik direnci ile bağlantılı genleri (R faktörlerini) taşırlar.

SİTOPLAZMA

Sitoplazmada ökaryotik hücrelerde rastlanan endoplazmik retikulum, golgi kompleksi ve mitokondri bulunmaz.

Bakteri sitoplazmalarında görülen başlıca granüller:

Glikojen granüller

Lipid granüller

            Babes Ernest granülleri (Difteri- polimetafosfattan oluşan metakromatik cisimler)

Elementer kükürt granülleri

Sitoplazma içerisinde submikroskopik partiküllerden en önemlisi ribozomlardır.

Hücre RNA’sının yaklaşık %80’i ribozomlarda bulunur.

Prokaryot ribozomları 50s ve 30s ribozomal subünitten oluşmuş 70s ribozomlardır.  Ökaryotta 80S (60S+40S) ribozom bulunmasına rağmen ökaryotun mitokondriumunda 70S ribozom bulunur.