Skip to main content

TIP FİZYOLOJİ DERS NOTU

VÜCUT SIVILARI VE İYONLAR

İnsan vücudunun % 60 ı sudan oluşmaktadır. Bunun %40’ı intraselüler, %20 ekstraselüler sıvıdır. Ekstraselüler sıvının %5’i plazma, %15’i ise interstisyel (hücreler arası) sıvıdan oluşmaktadır.

İntraselüler sıvı (%40) En çok bulunan iyonlar:       Potasyum [En fazla bulunan iyon (katyon)]       Magnezyum (En fazla bulunan ikinci katyon) Protein (En fazla bulunan negatif yüklü organik madde) Organik fosfor (En fazla bulunan anyon) Kalsiyum (En az bulunan iyon)

Ekstraselüler sıvı (%20): Sodyum (en fazla bulunan katyon) Bikarbonat Klor (en fazla bulunan anyon)

fizyoloji1

MOL – OSMOL – OSMOLARİTE – EQUİVALAN KAVRAMLARI

MOL:

Avagadro sayısı kadar atoma 1 mol denmektedir. 1 mol H = 1 gram H 1 mol C = 12 gram C 1 mol NaCl = 58 gram NaCl 1 mol glukoz (C6H12O6)= 180 gram MOLAR: 1 mol atomun, 1 llitre sudaki çözeltisi ne ise 1 molar (mol / litre) denir. 58 gram NaCl ün bir litredeki çözeltisi 1 molardır. (1 M NaCl)

OSMOLARİTE: ( Su tutma Gücü )

1 litre solusyondaki çözünmüş partiküllerin miktarıdır (osmol / Lt) (mOsmol = 1 / 1000 osmol) 1 molar Glukoz = 1 osmol Glukoz 1 molar NaCl = 2 osmol NaCl Plazma osmolaritesi hesaplanırken plazmadaki tüm partiküller hesaplanır.

Plazma osmolaritesi

(mOsmol / Lt ) = 2* Na+ Glc / 18 + BUN / 2.8 ( Formülde sodyumun 2 ile çarpılma sebebi plazmadaki anyonları da formüle dahil etmektir.) Plazma osmolaritesi 280 mosmol/Lt dir.

NOT:

Organizmada bulunan tüm sıvıların ozmolaritesi eşit yani izoozmotiktir. %0.9 NaCl izotonik çözeltidir. Yani 280 mosmol/Lt dir.

OSMOLALİTE:

1 kilogram solusyondaki çözünmüş partiküllerin miktarıdır. (osmol / kg)

EQUİVALENT:

1 lt solusyondaki iyonize olan moleküllerin toplam yük (şarj) sayısıdır . (Eq / Lt)

HÜCRE ZARININ FİZYOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE HÜCRE ZARINDAN MADDE TRANSPORTU

HÜCRE ZARI (PLAZMALEMMA)

Hücreyi sınırlayan yarı sıvı-mozaik modelinde bir yapıdır. Membranda esas olarak fosfolipidler ve kolesterol bulunmaktadır. En çok bulunun fosfolipid, fosfatidilkolin (Lesitin) dir. Ayrıca membranda proteinler bulunur. Membranın içine gömülmüş proteinlere intrensek (integral), sadece bir yüzünde bulunanlara ise extrensek ( periferal) proteinler adı verilir. Fosfolipid moleküllerin hidrofob (yüksüz) uçları birbirine, hidrofil (yüklü) yüzleri hücre iç ve dış yüzüne bakacak biçimde düzenlenmiştir. Biyokimyasal markeri Na-K ATPazdır.

NOT:

Zar akışkanlığını etkileyen faktörler:

Yağ asidi zincir uzunluğu ile ters orantılıdır.

Kolesterol miktarı ile ters orantılıdır.

Yağ asidi doymamışlık derecesi ile doğru orantılıdır

Sıcaklık ile doğru orantılıdır.

NOT:

Hücre zarında iki tip lipid hiçbir zaman bulunmaz;

Trigliseridler (yağ asitlerinin depo şekli)

Kolesterol esterleri (kolesterolün depo şekli)

NOT:

Membranlardan en iyi geçen sudur. Membranlardan geçiş hızı en yüksek molekül su iken, geçiş hızı en düşük müieküller Na’, K+, Cl gibi iyonlardır.   mebran meb

MEMBRANDA TRANSPORT

BASİT DİFÜZYON

Diffüzyon moleküllerin membran lipidleri arasında geçmesidir. Proteinden ve enerjiden bağımsızdır. Sadece gradiente bağlı olarak geçiş olmaktadır. Difüzyon hızı aşağıdaki formülle ifade edilebilir:

C= Membranın iki tarafı arasındaki konsatrasyon farkı. Konsantrasyon ne kadar büyükse hız o kadar artar.

A= Membranın yüzey alanı. Membran alanı büyüdükçe hız artar. (Örneğin; egzersiz pulmoner kapilleri açmakta, bu nedenle difüzyon sahası artmaktadır.

SOL= Molekülün membranda çözünürlüğü. Çözünürlüğü yüksek moleküller daha hızlı difüzyona uğrar. Örneğin; Karbondioksit, oksijenden daha hızlı difuze olur. Lipofilik (hidrofobik) maddeler membranda daha kolay çözüldükleri için daha hızlı geçiş gösterirler. Gliserol, üre, yağ asitleri, NO, CO, CO2, O2 gibi küçük ve lipofilik maddeler membranları difüzyonla geçer.